GRI อาหารและเครื่องดื่ม คือมาตรฐานรายงานความยั่งยืนรายอุตสาหกรรม (Sector Standard) ที่ Global Reporting Initiative ประกาศว่าจะพัฒนาขึ้น สำหรับการแปรรูปอาหาร เครื่องดื่ม และยาสูบ ครอบคลุมห่วงโซ่คุณค่าที่เชื่อมกับเกษตร การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ และประมง บริษัทอาหารในตลาดหลักทรัพย์ฯ และซัพพลายเออร์ไทยที่ขายให้แบรนด์ระดับโลกควรอ่านเพื่อรู้ว่าต้องเริ่มเก็บข้อมูลอะไร
ลองนึกภาพโรงงานทูน่ากระป๋องที่สมุทรสาครซึ่งทำรายงาน 56-1 One Report ตาม GRI มาหลายปี (ตัวอย่างสมมติ) วันหนึ่งแบรนด์ลูกค้าในยุโรปส่งแบบสอบถามมาถามเรื่องสภาพการทำงานบนเรือประมงที่จับปลาให้ ซึ่งโรงงานไม่เคยเก็บข้อมูลเลย มาตรฐานใหม่ของ GRI จะทำให้คำถามแบบนี้มาเป็นระบบมากขึ้น
สรุปสั้น: GRI ประกาศจะพัฒนามาตรฐานรายงานรายอุตสาหกรรมสำหรับอาหารและเครื่องดื่ม ครอบคลุมการแปรรูปอาหาร เครื่องดื่มทั้งมีและไม่มีแอลกอฮอล์ และยาสูบ รวมถึงห่วงโซ่คุณค่าในเกษตร การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ และประมง ประเด็นหลักคือสภาพภูมิอากาศ ความหลากหลายทางชีวภาพ สภาพการทำงาน และสาธารณสุข วันมีผลและช่วงรับฟังความเห็นยังไม่ยืนยัน แต่ซัพพลายเออร์ไทยควรเริ่มจัดข้อมูลแรงงาน การใช้ที่ดิน และคาร์บอนต้นน้ำตั้งแต่ตอนนี้
GRI อาหารและเครื่องดื่ม คืออะไร เกิดอะไรขึ้น
GRI อาหารและเครื่องดื่มคือมาตรฐานเฉพาะอุตสาหกรรมที่ GRI กำลังจะพัฒนา ตามที่ ESG Today รายงานเมื่อ 29 กันยายน 2569 มาตรฐานนี้จะบอกว่าบริษัทในกลุ่มอาหารและเครื่องดื่มควรรายงานประเด็นอะไรบ้าง นอกเหนือจากมาตรฐาน GRI ทั่วไปที่ใช้กันอยู่
ขอบเขตครอบคลุมทั้งการดำเนินงานของบริษัทเองและห่วงโซ่คุณค่า GRI ระบุว่าภาคอาหารและเครื่องดื่มก่อการปล่อยก๊าซประมาณหนึ่งในสามของโลก และนี่เป็นมาตรฐานแรกที่ GRI ทดลองใช้กระบวนการพัฒนาแบบเร่งรัด
| ประเด็น | ข้อเท็จจริงตามข่าว |
|---|---|
| ผู้ออกมาตรฐาน | Global Reporting Initiative (GRI) |
| อุตสาหกรรม | แปรรูปอาหาร · เครื่องดื่มมีและไม่มีแอลกอฮอล์ · ยาสูบ |
| ห่วงโซ่คุณค่า | เกษตร การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ และประมง |
| ประเด็นหลัก | สภาพภูมิอากาศ · ความหลากหลายทางชีวภาพ · สภาพการทำงาน · สาธารณสุข |
| กระบวนการ | มาตรฐานแรกที่ทดลองพัฒนาแบบเร่งรัด |
| สถานะ | วันมีผลและช่วงรับฟังความเห็นยังไม่ยืนยัน |
ผู้ให้ข่าวฝั่ง GRI คือ Peter Dawkins ผู้จัดการอาวุโสด้านมาตรฐาน
GRI อาหารและเครื่องดื่ม กระทบธุรกิจไทยอย่างไร
GRI อาหารและเครื่องดื่มกระทบธุรกิจไทยผ่าน 2 ช่องทาง คือรายงานของบริษัทจดทะเบียนเอง และแบบสอบถามที่แบรนด์ระดับโลกส่งมาถามซัพพลายเออร์ ส่วนนี้เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียนจากข้อเท็จจริงในข่าว
บริษัทอาหารในตลาดหลักทรัพย์ฯ ต้องปรับรายงานไหม
บริษัทอาหาร เครื่องดื่ม และประมงในตลาดหลักทรัพย์ฯ ที่ใช้ GRI ในรายงาน 56-1 One Report จะต้องเทียบตัวชี้วัดที่รายงานอยู่กับมาตรฐานใหม่เมื่อออกมา แต่ตอนนี้ยังไม่ต้องรื้อรายงาน เพราะวันมีผลยังไม่ยืนยัน
สิ่งที่ทำได้ทันทีคือเทียบตัวชี้วัดปัจจุบันกับประเด็นหลัก 4 ด้าน ถ้าบริษัทรายงานเรื่องสภาพภูมิอากาศละเอียด แต่แทบไม่พูดเรื่องความหลากหลายทางชีวภาพหรือสาธารณสุข ช่องว่างนั้นคือการบ้านที่ควรเริ่ม
ซัพพลายเออร์ที่ขายให้แบรนด์ระดับโลกจะถูกถามอะไร
ซัพพลายเออร์ไทยที่ขายให้แบรนด์ระดับโลกจะถูกขอข้อมูลห่วงโซ่อุปทานตามมาตรฐานนี้ด้วย แม้จะไม่ได้ทำรายงานความยั่งยืนเอง เพราะมาตรฐานรายอุตสาหกรรมของ GRI มักกลายเป็นแบบสอบถามที่ผู้ซื้อส่งต่อลงมา
ข้อมูลที่คาดว่าจะถูกถามมากที่สุดคือข้อมูลแรงงานในเรือประมงและฟาร์ม ข้อมูลการใช้ที่ดินของแหล่งวัตถุดิบ และข้อมูลคาร์บอนต้นน้ำ โรงงานขนาดกลางที่ไม่เคยเก็บข้อมูลเหล่านี้จะต้องย้อนไปถามซัพพลายเออร์ของตัวเองอีกทอด
ทำไมแรงงานประมงจึงเป็นจุดเสี่ยงของไทย
แรงงานประมงเป็นจุดเสี่ยงเดิมของไทยอยู่แล้ว และ “สภาพการทำงาน” เป็นหนึ่งในประเด็นหลักของมาตรฐานนี้ ผู้เขียนมองว่าอุตสาหกรรมไทยควรเข้าไปร่วมแสดงความเห็นตั้งแต่ช่วงร่าง เพื่อให้ตัวชี้วัดสะท้อนระบบตรวจสอบที่ไทยมีอยู่จริง
ข้อมูลแรงงานเป็นข้อมูลส่วนบุคคลด้วย การส่งต่อให้ผู้ซื้อต่างประเทศจึงควรส่งเป็นข้อมูลสรุป ไม่ใช่รายชื่อรายบุคคล เว้นแต่มีฐานทางกฎหมายรองรับตาม PDPA และถ้าส่งออกนอกประเทศต้องดูหลักตาม PDPA มาตรา 28–29 ประกอบ
มาตรฐานอื่นที่ควรดูประกอบ
บริษัทที่ทำรายงานหลายมาตรฐานพร้อมกันควรวางแผนให้ข้อมูลชุดเดียวใช้ได้หลายที่ เรื่องมาตรฐานระบบบริหาร SDGs อ่านได้ที่ ISO/UNDP 53001 มาตรฐานระบบบริหาร SDGs เปิดตัวแล้ว บริษัทไทยที่รายงาน SDGs ใน One Report ควรรู้อะไร
ถ้าไม่ทำอะไรเลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าไม่ทำอะไรเลย ซัพพลายเออร์ไทยเสี่ยงตอบแบบสอบถามของผู้ซื้อไม่ได้ และอาจถูกลดอันดับในรายชื่อผู้ขาย บริษัทจดทะเบียนจะต้องรีบปรับรายงานเมื่อมาตรฐานออกจริง และอุตสาหกรรมไทยจะเสียโอกาสแสดงความเห็นตอนที่ยังแก้ร่างได้
บริษัทอาหารและซัพพลายเออร์ไทยควรทำอะไรกับ GRI ตอนนี้
บริษัทอาหารและซัพพลายเออร์ไทยควรเริ่มจัดข้อมูลที่คาดว่ามาตรฐาน GRI อาหารและเครื่องดื่มจะใช้เป็นตัวชี้วัดหลัก แล้วติดตามช่วงรับฟังความเห็น
- 1. รวบรวมข้อมูลแรงงานในเรือประมงและฟาร์ม เริ่มจากข้อมูลสรุป เช่น จำนวนแรงงาน การตรวจสภาพการจ้าง และช่องทางร้องเรียน
- 2. ทำแผนที่การใช้ที่ดินของแหล่งวัตถุดิบ ระบุว่าวัตถุดิบหลักมาจากพื้นที่ไหน
- 3. ขอข้อมูลคาร์บอนต้นน้ำจากซัพพลายเออร์ โดยเฉพาะวัตถุดิบเกษตรและประมงที่ซื้อปริมาณมาก
- 4. เทียบตัวชี้วัดที่รายงานอยู่กับประเด็นหลัก 4 ด้าน แล้วติดตามช่วงเปิดรับฟังความเห็นของ GRI เพื่อส่งความเห็นในนามบริษัทหรือสมาคม
ถ้าองค์กรต้องการคนช่วยจัดการข้อมูลแรงงานที่ต้องส่งให้คู่ค้าอย่างถูกต้องตาม PDPA ดูรายละเอียดได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru และอ่านเรื่องข้อมูลที่ลูกค้ายุโรปขอจากซัพพลายเออร์ได้ที่ EU ประกาศ ESRS 2.0 ตัดรายการข้อมูลรายงานความยั่งยืนกว่า 70% ซัพพลายเออร์ไทยที่ขายให้ยุโรปต้องเตรียมอะไร
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
เวลาช่วยบริษัทตอบแบบสอบถามจากคู่ค้าต่างประเทศ ผมเห็นว่าคำถามเรื่องแรงงานมักถูกส่งต่อเป็นทอด ๆ จนถึงคนที่ไม่มีข้อมูลเลย มาตรฐานรายงานไม่ได้บังคับใครโดยตรง แต่เมื่อผู้ซื้อหยิบไปใช้ มันแรงกว่ากฎหมายบางฉบับเสียอีก ข้อควรระวังคือข้อมูลแรงงานเป็นข้อมูลส่วนบุคคล ส่งข้อมูลสรุปได้ แต่อย่าส่งรายชื่อคนงานทั้งแฟ้มไปให้ใครง่าย ๆ
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ GRI อาหารและเครื่องดื่ม
GRI อาหารและเครื่องดื่ม ครอบคลุมธุรกิจอะไรบ้าง
GRI อาหารและเครื่องดื่มครอบคลุมการแปรรูปอาหาร การผลิตเครื่องดื่มทั้งมีและไม่มีแอลกอฮอล์ และผลิตภัณฑ์ยาสูบ รวมถึงห่วงโซ่คุณค่าที่เชื่อมกับเกษตร การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ และประมง
มาตรฐาน GRI อาหารและเครื่องดื่มมีผลเมื่อไร
ยังไม่ยืนยัน ESG Today รายงานว่า GRI เพิ่งประกาศจะพัฒนามาตรฐานนี้ และยังไม่ระบุวันมีผลบังคับหรือช่วงเปิดรับฟังความเห็น บริษัทควรติดตามประกาศของ GRI
ซัพพลายเออร์ที่ไม่ได้ทำรายงานความยั่งยืนต้องสนใจไหม
ควรสนใจ เพราะมาตรฐานครอบคลุมห่วงโซ่คุณค่า แบรนด์ที่ใช้ GRI จะส่งคำถามเรื่องแรงงาน การใช้ที่ดิน และคาร์บอนลงมาถึงซัพพลายเออร์ แม้ซัพพลายเออร์จะไม่ได้ทำรายงานเอง
ประเด็นหลักของมาตรฐานใหม่มีอะไรบ้าง
ประเด็นหลักที่ GRI ระบุมี 4 ด้าน คือสภาพภูมิอากาศ ความหลากหลายทางชีวภาพ สภาพการทำงาน และสาธารณสุข
แหล่งอ้างอิง
- ESG Today — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านข่าว GRI มาตรฐานอาหารและเครื่องดื่มที่ ESG Today
อ่านบทความด้าน ESG อื่น ๆ ได้ที่ หมวด ESG & DPPs
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
