EUDR คือกฎหมายสินค้าปลอดการตัดไม้ทำลายป่าของสหภาพยุโรป ซึ่งเพิ่งแก้รายการสินค้าในภาคผนวก I โดยตัดของที่ทำจากยางวัลคาไนซ์บางพิกัดออกทันที แต่เพิ่มอนุพันธ์จากปาล์มและกาแฟสำเร็จรูปตั้งแต่ปลายปี 2570 ผู้ส่งออกยาง ปาล์ม และกาแฟของไทยควรอ่านเพื่อเช็กว่าสินค้าตัวเองยังต้องทำรายงานตรวจสอบสถานะหรือไม่
ลองนึกภาพโรงงานสายพานยางที่ชลบุรี ซึ่งเตรียมเอกสาร EUDR มาทั้งปี แล้วจู่ ๆ สินค้าก็หลุดจากขอบเขต ขณะที่โรงงานโอลีโอเคมีจากปาล์มอีกแห่งเพิ่งรู้ว่าต้องเริ่มเก็บพิกัดแปลงปลูกตั้งแต่วันนี้ (ตัวอย่างสมมติ) การแก้รายการครั้งนี้ทำให้ทั้งสองแบบเกิดขึ้นพร้อมกัน
สรุปสั้น: EU ประกาศ Delegated Regulation (EU) 2026/2102 แก้ภาคผนวก I ของ EUDR มีผลตั้งแต่ 18 กันยายน 2569 ของยางวัลคาไนซ์ในพิกัด 4010 และ 4016 ยางหล่อดอก หนังโค และเบาะที่นั่งส่วนใหญ่หลุดจากขอบเขตทันที ส่วนกาแฟสำเร็จรูปและอนุพันธ์ปาล์ม 14 พิกัดจะเข้ามาตั้งแต่ 30 ธันวาคม 2570 กำหนดหลักไม่เปลี่ยน ผู้ส่งออกไทยจึงต้องทำ HS code mapping ใหม่ทั้งหมด
EUDR เปลี่ยนรายการสินค้าอะไรบ้าง
EUDR เปลี่ยนรายการสินค้าใน 2 ทาง คือตัดบางรายการออกทันที และเพิ่มบางรายการในอีกราว 15 เดือน ตามที่ Coolx และ Trusty Report สรุป กฎหมายลำดับรอง Commission Delegated Regulation (EU) 2026/2102 ลงราชกิจจานุเบกษาของ EU เมื่อ 17 กันยายน 2569 และมีผลวันถัดมา
รายการที่หลุดจากขอบเขตทันที ได้แก่ สายพานลำเลียงและสายพานส่งกำลังที่ทำจากยางวัลคาไนซ์ ของอื่นที่ทำจากยางวัลคาไนซ์ (พิกัด 4010 และ 4016) ยางหล่อดอกและยางใช้แล้ว ยกเว้นดอกยางใหม่ หนังโค และเบาะที่นั่งรถยนต์และเครื่องบินส่วนใหญ่
| ประเด็น | ข้อเท็จจริงตามข่าว |
|---|---|
| กฎที่แก้ | Commission Delegated Regulation (EU) 2026/2102 แก้ภาคผนวก I |
| วันประกาศ / มีผล | ประกาศ 17 ก.ย. 2569 · มีผล 18 ก.ย. 2569 |
| ตัดออกทันที | ของยางวัลคาไนซ์ (4010, 4016) ยางหล่อดอก ยางใช้แล้ว หนังโค เบาะที่นั่งส่วนใหญ่ |
| เพิ่มเข้ามา | กาแฟสำเร็จรูป (2101 11 00) ลิ้นวัวแช่แข็ง อนุพันธ์ปาล์ม 14 พิกัด มีผล 30 ธ.ค. 2570 |
| นิยามใหม่ | ยาง = Hevea brasiliensis เท่านั้น ไม่รวมยางสังเคราะห์ · ปาล์มน้ำมัน = สกุล Elaeis |
| กำหนดหลัก | รายใหญ่และกลาง 30 ธ.ค. 2569 · รายเล็กและรายย่อย 30 มิ.ย. 2570 |
อนุพันธ์ปาล์ม 14 พิกัดที่เพิ่มเข้ามามีตัวอย่างเช่น กลีเซอรอล แอลกอฮอล์ไขมัน เอสเทอร์ เอมีน และสบู่ ซึ่งเป็นวัตถุดิบของอุตสาหกรรมเครื่องสำอาง ผงซักฟอก และเคมีภัณฑ์
EUDR กระทบผู้ส่งออกไทยอย่างไร
EUDR ฉบับแก้ไขกระทบผู้ส่งออกไทยแบบมีทั้งคนได้และคนเสีย ยางพาราเป็นสินค้าส่งออกหลักของไทยที่อยู่ใต้ EUDR ผู้ผลิตชิ้นส่วนยางบางกลุ่มเบาลง แต่ผู้ผลิตโอลีโอเคมีจากปาล์มและกาแฟสำเร็จรูปส่งออกมีงานใหม่ ส่วนนี้เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียนจากข้อเท็จจริงในข่าว
ผู้ผลิตสายพานและชิ้นส่วนยางยังต้องทำ EUDR ไหม
ผู้ผลิตสายพานและชิ้นส่วนยางวัลคาไนซ์ที่อยู่ในพิกัด 4010 และ 4016 อาจไม่ต้องทำรายงานตรวจสอบสถานะแล้ว แต่ต้องเช็กพิกัดของสินค้าแต่ละตัวให้ตรงกับรายการที่ถูกตัดออก ไม่ใช่สรุปเหมาโหลว่า “ของยางหลุดหมดแล้ว”
ยางพาราเองยังเป็นสินค้าใต้ EUDR และนิยามใหม่บอกชัดว่า “ยาง” หมายถึงยางจากต้น Hevea brasiliensis เท่านั้น ไม่รวมยางสังเคราะห์ ผู้ผลิตที่ใช้ทั้งยางธรรมชาติและยางสังเคราะห์จึงควรมีเอกสารแสดงส่วนผสมที่ชัด เพราะลูกค้าใน EU จะถามเรื่องนี้แน่
ผู้ผลิตอนุพันธ์ปาล์มและโอลีโอเคมีต้องเตรียมอะไร
ผู้ผลิตอนุพันธ์ปาล์มต้องเริ่มเก็บพิกัดแปลงปลูกจากซัพพลายเออร์ตั้งแต่ตอนนี้ แม้กฎจะมีผลกับสินค้ากลุ่มนี้วันที่ 30 ธันวาคม 2570 เพราะห่วงโซ่ปาล์มของไทยยาวมาก จากเกษตรกรรายย่อย ลานเท โรงสกัด ไปจนถึงโรงกลั่นและโรงงานเคมี
ลองนึกภาพ ตัวอย่างสมมติ: โรงงานผลิตกลีเซอรอลซื้อน้ำมันปาล์มจากโรงสกัด 5 แห่ง แต่ละแห่งรับผลปาล์มจากลานเทหลายสิบลาน ถ้าเริ่มขอพิกัดแปลงตอนปลายปี 2570 จะไม่ทันแน่นอน
ผู้ส่งออกกาแฟสำเร็จรูปไทย
ผู้ส่งออกกาแฟสำเร็จรูปหรือสารสกัดกาแฟในพิกัด 2101 11 00 จะเข้าขอบเขต EUDR ตั้งแต่ 30 ธันวาคม 2570 ผู้ผลิตที่ใช้เมล็ดกาแฟจากหลายแหล่งต้องเริ่มทำแผนที่แหล่งวัตถุดิบ และแยกให้ได้ว่าล็อตไหนมาจากแปลงไหน เรื่องฉลากสีเขียวที่ขายให้ผู้บริโภค EU อ่านเพิ่มได้ที่ กฎต่อต้าน Greenwashing ของ EU (EmpCo) มีผลแล้ว ผู้ส่งออกไทยที่ขายสินค้าให้ผู้บริโภคยุโรปต้องแก้ฉลากอะไรบ้าง
หน่วยงานไทยที่เกี่ยวข้อง
หน่วยงานไทยที่เกี่ยวข้องโดยตรงคือ กยท. ซึ่งมีระบบ Thai Rubber Trade และกรมการค้าต่างประเทศ ผู้ส่งออกยางที่ใช้ระบบ Thai Rubber Trade อยู่แล้วควรเช็กว่าข้อมูลที่เก็บไว้ยังตอบโจทย์รายการสินค้าใหม่หรือไม่
ถ้าไม่ทำอะไรเลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าไม่ทำอะไรเลย ผู้ผลิตอนุพันธ์ปาล์มและกาแฟสำเร็จรูปจะเก็บพิกัดแปลงปลูกไม่ทันเมื่อกฎมีผล และอาจขายเข้า EU ไม่ได้ ส่วนผู้ที่หลุดจากขอบเขตแต่ไม่มีเอกสารยืนยัน จะเสียเวลาตอบแบบสอบถามที่ลูกค้า EU ยังส่งมาตามรายการพิกัดเดิม หรือเสียค่าใช้จ่ายทำรายงานที่ไม่จำเป็นต่อไป
ผู้ส่งออกไทยควรทำอะไรกับ EUDR ตอนนี้
ผู้ส่งออกไทยควรเริ่มจากการจับคู่พิกัดศุลกากรของสินค้าทุกตัวกับภาคผนวก I ของ EUDR ฉบับแก้ไข ให้เสร็จก่อน 30 ธันวาคม 2569 ซึ่งเป็นกำหนดหลักของบริษัทใหญ่และกลาง
- 1. ทำ HS code mapping ใหม่ทั้งหมด ไล่สินค้าทุกตัวที่ส่ง EU เทียบกับภาคผนวก I ฉบับแก้ไข แยกเป็น “หลุด” “ยังอยู่” และ “เข้าใหม่ปี 2570”
- 2. ทำบันทึกทางกฎหมายสั้น ๆ (legal memo) ยืนยันว่าสินค้าแต่ละกลุ่มอยู่ในหรือนอกขอบเขต EUDR พร้อมอ้าง Delegated Regulation (EU) 2026/2102 ไว้ตอบลูกค้า
- 3. ผู้ผลิตอนุพันธ์ปาล์มและกาแฟสำเร็จรูปเริ่มเก็บพิกัดแปลงปลูก ขอข้อมูลจากซัพพลายเออร์ตั้งแต่ตอนนี้ และเพิ่มข้อส่งต่อข้อมูลในสัญญาซื้อวัตถุดิบ
- 4. แยกเอกสารยางธรรมชาติกับยางสังเคราะห์ เพราะนิยามใหม่นับเฉพาะยางจาก Hevea brasiliensis
- 5. ตั้งปฏิทินกำหนดเวลา 3 วัน คือ 30 ธ.ค. 2569 (รายใหญ่และกลาง) 30 มิ.ย. 2570 (รายเล็กและรายย่อย) และ 30 ธ.ค. 2570 (รายการที่เพิ่มใหม่)
ถ้าองค์กรต้องการคนช่วยวางระบบเอกสารและสัญญาซัพพลายเออร์ ดูรายละเอียดได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru และอ่านเรื่องข้อมูลความยั่งยืนที่ลูกค้ายุโรปขอจากซัพพลายเออร์ได้ที่ EU ประกาศ ESRS 2.0 ตัดรายการข้อมูลรายงานความยั่งยืนกว่า 70% ซัพพลายเออร์ไทยที่ขายให้ยุโรปต้องเตรียมอะไร
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
สิ่งที่ผมเห็นบ่อยเวลาช่วยผู้ส่งออกตอบแบบสอบถามจากลูกค้ายุโรป คือทุกคนรีบทำรายงาน แต่ไม่มีใครเช็กพิกัดศุลกากรให้แน่ก่อน ใน EUDR พิกัดตัวเลขไม่กี่หลักตัดสินว่าคุณต้องทำงานเป็นปี หรือไม่ต้องทำอะไรเลย การแก้รายการครั้งนี้ทำให้บางคนเบาลงทันที แต่ถ้าไม่มีบันทึกยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษร ลูกค้าก็จะถามซ้ำทุกไตรมาส สำหรับคนทำปาล์ม ผมว่าปี 2570 ใกล้กว่าที่คิดมาก
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ EUDR
EUDR คืออะไร
EUDR คือกฎหมายสินค้าปลอดการตัดไม้ทำลายป่าของสหภาพยุโรป ที่กำหนดให้สินค้าในภาคผนวก I ต้องพิสูจน์ได้ว่าไม่ได้มาจากพื้นที่ที่ตัดไม้ทำลายป่า ผู้ประกอบการต้องยื่นรายงานตรวจสอบสถานะก่อนนำสินค้าเข้าหรือส่งออกจาก EU
ยางพาราไทยยังอยู่ใต้ EUDR ไหม
ยางพารายังเป็นสินค้าใต้ EUDR การแก้ไขครั้งนี้ตัดเฉพาะบางรายการ เช่น ของที่ทำจากยางวัลคาไนซ์ในพิกัด 4010 และ 4016 ยางหล่อดอก และยางใช้แล้ว ผู้ส่งออกจึงต้องเช็กพิกัดของสินค้าแต่ละตัว
อนุพันธ์ปาล์มต้องทำตาม EUDR เมื่อไร
อนุพันธ์ปาล์ม 14 พิกัดที่เพิ่มเข้ามา เช่น กลีเซอรอล แอลกอฮอล์ไขมัน เอสเทอร์ เอมีน และสบู่ จะอยู่ในขอบเขตตั้งแต่ 30 ธันวาคม 2570 พร้อมกับกาแฟสำเร็จรูปและลิ้นวัวแช่แข็ง
กำหนดเวลาหลักของ EUDR เลื่อนหรือไม่
กำหนดเวลาหลักไม่เปลี่ยน ผู้ประกอบการขนาดใหญ่และกลางต้องปฏิบัติตามภายใน 30 ธันวาคม 2569 ส่วนรายเล็กและรายย่อยภายใน 30 มิถุนายน 2570
แหล่งอ้างอิง
- Coolx — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านสรุป Delegated Regulation 2026/2102 ที่ Coolx
- Trusty Report — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านรายการสินค้าเข้าและออกที่ Trusty Report
อ่านบทความด้าน ESG อื่น ๆ ได้ที่ หมวด ESG & DPPs
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
