ESRS 2.0 คือเหตุผลที่แบบสอบถาม ESG จากลูกค้ายุโรปอาจเปลี่ยนหน้าตาในปีหน้า ลองนึกภาพโรงงานชิ้นส่วนในชลบุรีที่ทุกปีต้องกรอกแบบฟอร์มความยั่งยืนหลายสิบหน้าให้ลูกค้าคนละแบบ ล่าสุด EU ประกาศมาตรฐานรายงานความยั่งยืนฉบับปรับปรุงลงราชกิจจานุเบกษาของ EU ตัดรายการข้อมูลที่ต้องรายงานไปกว่า 70% และออกมาตรฐานสมัครใจสำหรับบริษัทเล็กคู่กัน ซัพพลายเออร์ไทยควรรู้เรื่องนี้ก่อนลูกค้าส่งแบบสอบถามรอบใหม่
สรุปสั้น: ESRS 2.0 คือมาตรฐานรายงานความยั่งยืนฉบับปรับปรุงของ EU ที่ตัดรายการข้อมูลลงกว่า 70% โดยข้อมูลภาคบังคับลดลง 61% มีผล 10 พฤศจิกายน 2569 และใช้กับรอบบัญชีที่เริ่มตั้งแต่ปี 2570 EU ออกมาตรฐานสมัครใจ VSME คู่กัน บริษัทไทยในห่วงโซ่อุปทานของ EU ไม่ได้อยู่ใต้ ESRS โดยตรง แต่อาจใช้ VSME เป็นแบบรายงานกลางให้ลูกค้ายุโรปได้
ESRS 2.0 คืออะไร เกิดอะไรขึ้น
ESRS 2.0 คือชุดมาตรฐานที่กำหนดว่าบริษัทในข่ายกฎหมายรายงานความยั่งยืนของ EU ต้องเปิดเผยข้อมูล ESG เรื่องอะไรบ้างและเปิดเผยอย่างไร ESG Today และ GRC Report รายงานระหว่างวันที่ 21–23 กันยายน 2569 ว่า EU ได้ประกาศฉบับปรับปรุงสุดท้ายลงราชกิจจานุเบกษาของ EU (Official Journal) แล้ว
ตามข่าว ESRS 2.0 ตัดรายการข้อมูลที่ต้องรายงานไปกว่า 70% และข้อมูลภาคบังคับลดลง 61% พูดง่าย ๆ คือ รายการที่บริษัทใหญ่ในยุโรปต้องเก็บและเปิดเผยจะน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด
EU ยังออกมาตรฐานสมัครใจ VSME มาคู่กัน มาตรฐาน VSME นี้ไม่ได้บังคับใคร แต่เป็นแบบรายงานที่บริษัทเล็กใช้ได้เอง และเป็นจุดที่ผู้เขียนมองว่าเกี่ยวกับ SME ไทยมากที่สุด
| ประเด็น | ข้อเท็จจริงตามข่าว |
|---|---|
| มาตรฐาน | ESRS 2.0 (European Sustainability Reporting Standards ฉบับปรับปรุง) |
| สถานะ | ประกาศลงราชกิจจานุเบกษาของ EU (Official Journal) แล้ว |
| รายการข้อมูลที่ถูกตัด | กว่า 70% |
| ข้อมูลภาคบังคับ | ลดลง 61% |
| วันมีผล | 10 พฤศจิกายน 2569 (2026) |
| ใช้กับ | รอบบัญชีที่เริ่มตั้งแต่ปี 2570 (2027) |
| มาตรฐานคู่กัน | VSME (สมัครใจ) |
| ผู้ที่อยู่ในข่าย | บริษัทในข่าย CSRD |
| แหล่งข่าว | ESG Today / GRC Report, 21–23 ก.ย. 2569 |
ESRS 2.0 กระทบธุรกิจไทยอย่างไร
ESRS 2.0 ไม่ได้บังคับบริษัทไทยโดยตรง แต่กระทบผ่านลูกค้า เพราะบริษัทยุโรปที่ต้องรายงานตาม CSRD ต้องเก็บข้อมูลจากห่วงโซ่อุปทานของตัวเองด้วย ส่วนนี้เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียนจากข้อเท็จจริงในข่าว โดยแยกตามกลุ่มที่ได้รับผลต่างกัน
ซัพพลายเออร์และโรงงานไทยที่ขายให้ลูกค้ายุโรป
ซัพพลายเออร์ไทยที่ขายให้ลูกค้ายุโรปน่าจะได้รับแบบสอบถาม ESG ที่แคบลงและตรงจุดขึ้น เมื่อข้อมูลภาคบังคับของลูกค้าลดลง 61% ลูกค้าก็มีเหตุผลน้อยลงที่จะขอข้อมูลทุกอย่างจากซัพพลายเออร์แบบเหวี่ยงแห
ลองนึกภาพ ตัวอย่างสมมติ: โรงงานบรรจุภัณฑ์ 80 คนในสมุทรปราการที่มีลูกค้าเยอรมัน 3 ราย แต่ละรายส่งแบบฟอร์มคนละแบบ ถ้าลูกค้าทั้งสามหันมาใช้ VSME หรือโครงสร้างที่ใกล้กัน โรงงานจะเตรียมข้อมูลชุดเดียวแล้วส่งให้ทุกรายได้ ประหยัดทั้งเวลาและคนทำงาน
ข้อควรระวังคือ “ข้อมูลน้อยลง” ไม่ได้แปลว่า “ไม่ต้องมีข้อมูล” ลูกค้ายังต้องรายงานเรื่องที่เหลือ ซึ่งมักเป็นเรื่องใหญ่อย่างพลังงาน การปล่อยก๊าซ และแรงงาน ข้อมูลที่ถูกถามจะน้อยลง แต่ต้องแม่นขึ้น
SME ส่งออกที่ยังไม่เคยทำรายงาน ESG
SME ส่งออกที่ยังไม่เคยทำรายงาน ESG ได้ประโยชน์จาก VSME มากที่สุด เพราะ VSME เป็นแบบรายงานกลางที่ออกแบบมาให้บริษัทเล็กใช้ได้ แทนที่จะต้องเดาว่าลูกค้าอยากได้อะไร
ผู้เขียนมองว่า VSME อาจกลายเป็น “ภาษากลาง” ระหว่างผู้ซื้อยุโรปกับซัพพลายเออร์เล็กทั่วโลก SME ไทยที่ทำรายงานตามโครง VSME ได้ก่อน จะตอบลูกค้าได้เร็วกว่าคู่แข่งในเวียดนามหรืออินโดนีเซียที่ยังไม่พร้อม ข้อนี้เป็นการคาดการณ์ ไม่ใช่ข้อบังคับ
บริษัทไทยที่มีบริษัทลูกหรือจดทะเบียนใน EU
บริษัทไทยที่มีบริษัทลูกหรือหลักทรัพย์ใน EU อาจต้องดูว่าตัวเองอยู่ในข่าย CSRD หรือไม่ ถ้าอยู่ ESRS 2.0 คือมาตรฐานที่ต้องใช้จริงกับรอบบัญชีที่เริ่มตั้งแต่ปี 2570 เกณฑ์ว่าใครอยู่ในข่ายไม่ได้อยู่ในข่าวนี้ จึงควรตรวจกับที่ปรึกษาใน EU แยกต่างหาก
ข้อมูล ESG ก็เป็นข้อมูลที่ต้องกำกับดูแล
ข้อมูล ESG บางส่วนเป็นข้อมูลเกี่ยวกับพนักงาน เช่น อุบัติเหตุในที่ทำงาน ชั่วโมงทำงาน หรือความหลากหลายของแรงงาน ถ้าส่งข้อมูลระดับรายบุคคลให้ลูกค้าต่างประเทศ ต้องคิดเรื่อง PDPA มาตรา 28–29 ว่าด้วยการส่งข้อมูลไปต่างประเทศด้วย ทางที่ปลอดภัยกว่าคือส่งเป็นตัวเลขรวม อ่านเรื่องมาตรฐานความยั่งยืนเพิ่มได้ที่ หมวด ESG & DPPs
ถ้าไม่ทำอะไรเลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าไม่ทำอะไรเลย ความเสี่ยงแรกคือตอบแบบสอบถามลูกค้าช้าและข้อมูลไม่ตรงกันในแต่ละรอบ ซึ่งทำให้ถูกลดคะแนนผู้ขายหรือหลุดจากรายชื่อซัพพลายเออร์ที่ต้องการ ความเสี่ยงที่สองคือเสียโอกาสใช้ VSME เป็นจุดขาย ขณะที่คู่แข่งในภูมิภาคเริ่มก่อน และถ้าส่งข้อมูลพนักงานรายบุคคลออกไปโดยไม่คิด อาจมีประเด็น PDPA ตามมา
ซัพพลายเออร์ไทยที่ขายให้ยุโรปควรทำอะไรตอนนี้
ซัพพลายเออร์ไทยที่ขายให้ยุโรปควรเริ่มจากรู้ว่าลูกค้ารายไหนต้องรายงานตาม ESRS 2.0 แล้วจัดข้อมูล ESG ของตัวเองให้เป็นชุดเดียว งานเหล่านี้ทำได้ก่อนวันมีผล 10 พฤศจิกายน 2569
- 1. ทำรายชื่อลูกค้ายุโรปและถามว่าอยู่ในข่าย CSRD หรือไม่ ลูกค้ากลุ่มนี้คือกลุ่มที่จะขอข้อมูลตามโครง ESRS 2.0
- 2. รวบรวมข้อมูลพื้นฐาน ESG ไว้ที่เดียว ค่าไฟ เชื้อเพลิง น้ำ ของเสีย จำนวนพนักงาน อุบัติเหตุ เก็บย้อนหลังอย่างน้อย 1 ปี
- 3. ลองจัดข้อมูลตามโครง VSME หนึ่งรอบ ดูว่าช่องไหนมีข้อมูลแล้ว ช่องไหนยังว่าง แล้วเติมให้ครบก่อนรอบบัญชีปี 2570
- 4. ตั้งกติกาการส่งข้อมูลพนักงานให้ลูกค้า ส่งเป็นตัวเลขรวมเป็นหลัก ถ้าต้องส่งรายบุคคล ให้ตรวจตาม PDPA มาตรา 28–29 ก่อน
- 5. ตกลงกับลูกค้าเรื่องรูปแบบรายงาน เสนอใช้ VSME หรือโครงเดียวกันกับลูกค้าทุกราย แทนการกรอกแบบฟอร์มคนละแบบ
ถ้าองค์กรต้องการคนช่วยวางระบบข้อมูลและการส่งข้อมูลข้ามพรมแดนให้สอดคล้อง PDPA ดูรายละเอียดได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru และติดตามเรื่องธุรกิจดิจิทัลได้ที่ หมวด Digital Business
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
ผมมองว่า ESRS 2.0 ไม่ได้ทำให้ ESG หายไป แต่ทำให้คำถามคมขึ้น ลูกค้ายุโรปจะถามน้อยลง แต่จะคาดหวังคำตอบที่ตรวจสอบได้มากขึ้น ซัพพลายเออร์ที่ชนะรอบนี้ไม่ใช่คนที่รายงานเยอะที่สุด แต่เป็นคนที่ส่งข้อมูลชุดเดิมได้ถูกต้องทุกครั้ง สำหรับ SME ไทย ผมคิดว่า VSME คือโอกาสที่หาได้ยาก เพราะเป็นครั้งแรกที่มีแบบฟอร์มกลางให้ใช้ตอบลูกค้าทุกรายพร้อมกัน
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ESRS 2.0
ESRS 2.0 คืออะไร
ESRS 2.0 คือมาตรฐานรายงานความยั่งยืนฉบับปรับปรุงของ EU ที่บริษัทในข่าย CSRD ใช้ทำรายงาน ESG ฉบับนี้ตัดรายการข้อมูลลงกว่า 70% และลดข้อมูลภาคบังคับลง 61% ตามที่ ESG Today รายงาน
ESRS 2.0 มีผลเมื่อไร
ESRS 2.0 มีผลวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 และใช้กับรอบบัญชีที่เริ่มตั้งแต่ปี 2570 บริษัทในข่ายจึงมีเวลาเตรียมข้อมูลก่อนเริ่มรอบบัญชีใหม่
บริษัทไทยต้องรายงานตาม ESRS 2.0 ไหม
บริษัทไทยทั่วไปไม่ได้อยู่ใต้ ESRS 2.0 โดยตรง แต่ลูกค้ายุโรปที่อยู่ในข่าย CSRD อาจขอข้อมูล ESG จากซัพพลายเออร์ไทย บริษัทไทยที่มีบริษัทลูกหรือหลักทรัพย์ใน EU ควรตรวจว่าตัวเองอยู่ในข่ายหรือไม่
VSME คืออะไร และ SME ไทยควรใช้ไหม
VSME คือมาตรฐานรายงานความยั่งยืนแบบสมัครใจที่ EU ออกคู่กับ ESRS 2.0 สำหรับบริษัทขนาดเล็ก SME ไทยไม่ถูกบังคับให้ใช้ แต่การจัดข้อมูลตามโครง VSME ช่วยให้ตอบลูกค้ายุโรปหลายรายด้วยข้อมูลชุดเดียวได้
แหล่งอ้างอิง
- ESG Today — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านที่ ESG Today
- GRC Report — รายงานข่าวเดียวกันช่วง 21–23 ก.ย. 2569
อ่านหลักการคัดเลือกและตรวจสอบข่าวของเราได้ที่ นโยบายบรรณาธิการ
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
