ภาพจาก ChatGPT เอาไปขายและใช้เชิงพาณิชย์ได้ เพราะข้อกำหนดการใช้งานของ OpenAI ให้ผู้ใช้เป็นเจ้าของ Output และไม่ได้ห้ามขาย แต่ “ใช้ได้” ไม่เท่ากับ “มีลิขสิทธิ์” ภาพที่ AI สร้างเองล้วน ๆ อาจไม่ได้รับความคุ้มครอง และมีข้อยกเว้นหนึ่งข้อที่ทำให้ผู้ใช้ต้องรับผิดเองทั้งหมด
ลองนึกภาพแม่ค้าขายเสื้อสกรีนในตลาดนัดออนไลน์ (ตัวอย่างสมมติ) ใช้ ChatGPT ทำ GIF แมวเต้นเป็นลายเสื้อและสติกเกอร์ LINE ขายดีจนมีร้านอื่นก๊อปไปขายบ้าง คำถามคือเธอฟ้องได้ไหม และถ้าแมวตัวนั้นหน้าคล้ายตัวการ์ตูนดัง ใครโดนฟ้องก่อน
สรุปสั้น: ข้อกำหนดของ OpenAI ระบุว่าระหว่างผู้ใช้กับ OpenAI ผู้ใช้เป็นเจ้าของ Output จึงขายภาพจาก ChatGPT ได้ แต่ พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 คุ้มครองงานของ “ผู้สร้างสรรค์” ภาพที่ AI ทำล้วนจึงเสี่ยงฟ้องคนก๊อปไม่ได้ และถ้าภาพหรือ GIF ทำจากตัวการ์ตูน โลโก้ หรือใบหน้าคนอื่น ผู้ใช้รับผิดเอง
ภาพจาก ChatGPT มีลิขสิทธิ์ไหม เอาไปขายได้ไหม
ภาพจาก ChatGPT ขายได้ แต่ต้องแยก 3 ชั้นที่คนมักรวมเป็นเรื่องเดียว ชั้นแรกคือสัญญากับ OpenAI ชั้นที่สองคือความคุ้มครองตามกฎหมายลิขสิทธิ์ และชั้นที่สามคือความเสี่ยงไปละเมิดงานของคนอื่น แต่ละชั้นตอบคำถามคนละข้อ
| ชั้น | คำถามที่ตอบ | คำตอบสั้น |
|---|---|---|
| สัญญากับ OpenAI | ขายได้ไหม | ได้ ผู้ใช้เป็นเจ้าของ Output ระหว่างผู้ใช้กับ OpenAI |
| ความคุ้มครองลิขสิทธิ์ | ฟ้องคนก๊อปได้ไหม | ไม่แน่นอน ถ้า AI สร้างล้วนโดยไม่มีฝีมือคน |
| ละเมิดงานคนอื่น | ใครรับผิดถ้าภาพเหมือนของคนอื่น | ผู้ใช้ OpenAI ไม่รับประกันว่า Output ไม่ซ้ำใคร |
| ภาพบุคคลจริง | เอาหน้าคนอื่นทำ GIF ได้ไหม | เสี่ยงทั้งเรื่องข้อมูลส่วนบุคคลและหมิ่นประมาท |
เรื่องที่คนเข้าใจผิดบ่อย: เชื่อว่า “OpenAI ให้เราเป็นเจ้าของ แปลว่าเรามีลิขสิทธิ์” ความจริงคือ OpenAI โอนได้เฉพาะสิทธิ์ที่ตัวเองมี (ถ้ามี) เหมือนเจ้าของบ้านเช่าที่ยกสิทธิ์อยู่อาศัยให้เราได้ แต่ออกโฉนดที่ดินที่ตัวเองไม่มีให้ไม่ได้
ภาพ AI ได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ไทยไหม
ภาพจาก ChatGPT ที่ AI สร้างเองทั้งหมดมีความเสี่ยงสูงที่จะไม่ได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เพราะมาตรา 4 นิยาม “ผู้สร้างสรรค์” ว่าเป็นผู้ทำหรือก่อให้เกิดงาน ซึ่งตีความโดยทั่วไปว่าเป็นมนุษย์ คำสั่งข้อความสั้น ๆ บรรทัดเดียวจึงอาจไม่พอให้ถือว่าเป็นการสร้างสรรค์
ภาพจาก ChatGPT ที่มีฝีมือคนเพิ่มเข้าไปจริง เช่น จัดองค์ประกอบใหม่ วาดทับ ตัดต่อหลายชิ้นรวมกัน มีโอกาสได้รับความคุ้มครองในส่วนที่คนทำมากขึ้น กรมทรัพย์สินทางปัญญายังไม่มีแนวปฏิบัติเฉพาะเรื่องงานจาก AI ส่วนนี้จึงเป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียน ยังไม่มีคำพิพากษาไทยยืนยัน
อ่านแบบนักกฎหมาย: เงื่อนไข OpenAI ข้อไหนต้องเปิดก่อน
ถ้าจะใช้ภาพจาก ChatGPT ในงานขาย ให้เปิดข้อกำหนดการใช้งานของ OpenAI หัวข้อ Ownership of content แล้วต่อด้วย Similarity of content คำที่ต้องดูคือ “if any” ในประโยคโอนสิทธิ์ และข้อความที่บอกว่า Output อาจไม่ซ้ำใครไม่ได้ ข้อกำหนดยังห้ามอ้างว่า Output เป็นงานที่มนุษย์สร้างทั้งที่ไม่ใช่
ทำไมคนถามเรื่องภาพจาก ChatGPT ตอนนี้
คนถามเรื่องภาพจาก ChatGPT เพราะ OpenAI ปล่อย Images 2.6 เมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569 ให้สร้าง GIF เคลื่อนไหวจากข้อความหรือรูปที่อัปโหลด ปรับความเร็ว และแก้ทีละเฟรมได้ ทยอยเปิดให้ผู้ใช้ ChatGPT และ Codex ทุกคน ตามรายงานของ The Next Web OpenAI ระบุว่ามีการสร้างภาพกว่า 4 พันล้านภาพต่อสัปดาห์ เพิ่มจาก 3 พันล้านภาพในเดือนกันยายน 2569 ส่วน Digital Trends รายงานว่าสร้างภาพเร็วขึ้น 50% คำค้นที่ขึ้นใน Google ไทยคือ “ภาพจาก chatgpt ขายได้ไหม” และ “ใช้เชิงพาณิชย์ได้ไหม”
ใครในไทยต้องระวังเรื่องภาพจาก ChatGPT มากที่สุด
กลุ่มที่เสี่ยงที่สุดคือแม่ค้าออนไลน์ที่ทำลายสินค้า เอเจนซีที่ส่งงานภาพให้ลูกค้า และครีเอเตอร์ที่ขายสติกเกอร์หรือเทมเพลต เพราะทั้งสามกลุ่มนำภาพจาก ChatGPT ไปหาเงินโดยตรง
แม่ค้าออนไลน์และคนขายสติกเกอร์
ความเสี่ยงหลักคือการอัปโหลดตัวการ์ตูนหรือโลโก้แบรนด์ดังเข้าไปให้ ChatGPT ทำ GIF แล้วขาย การทำซ้ำหรือดัดแปลงงานอันมีลิขสิทธิ์ของคนอื่นเข้าข่ายละเมิดตามมาตรา 27 ของ พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ไม่ว่าเครื่องมือที่ใช้จะเป็น AI หรือโปรแกรมแต่งภาพ เรื่องรูปจากเน็ตที่เอามาใช้ต่อมีหลักคล้ายกัน อธิบายไว้ใน เอารูปจากเน็ตมาลงเว็บบริษัท ผิดลิขสิทธิ์ตรงไหน ทำอย่างไรให้ถูก
เอเจนซีที่ส่งมอบงานภาพให้ลูกค้า
สัญญาจ้างหลายฉบับเขียนว่าเอเจนซีรับประกันว่างานเป็นต้นฉบับและโอนลิขสิทธิ์ให้ลูกค้า ถ้างานทำด้วย ChatGPT ล้วน เอเจนซีอาจโอนลิขสิทธิ์ที่ไม่มีอยู่จริง จึงควรแจ้งลูกค้าว่าใช้ AI ส่วนไหน และเรื่องภาพ AI ในโฆษณาอ่านต่อได้ที่ ChatGPT จะโชว์โฆษณาแบบภาพระหว่างสร้างรูป ทดสอบในสหรัฐปลาย ต.ค. 2569 แบรนด์ไทยต้องเตรียมข้อมูลและสัญญาอะไร
เทียบกับกฎหมายไทย: ภาพจาก ChatGPT อยู่ใต้กฎอะไรบ้าง
ภาพจาก ChatGPT อยู่ใต้กฎ 3 ชุดพร้อมกัน คือข้อกำหนดของ OpenAI กฎหมายลิขสิทธิ์ไทย และ PDPA เมื่อมีภาพบุคคลจริง
| ประเด็น | ข้อกำหนด OpenAI | กฎหมายไทย |
|---|---|---|
| ความเป็นเจ้าของ | ผู้ใช้เป็นเจ้าของ Output | ลิขสิทธิ์เกิดกับผู้สร้างสรรค์ตามนิยามมาตรา 4 |
| ความซ้ำกับคนอื่น | ไม่รับประกันว่า Output ไม่ซ้ำ | ทำซ้ำหรือดัดแปลงงานคนอื่นเข้าข่ายมาตรา 27 |
| ภาพบุคคลจริง | ห้ามใช้ละเมิดสิทธิ์ผู้อื่น | ใบหน้าที่ระบุตัวได้เป็นข้อมูลส่วนบุคคลตาม PDPA |
| การบอกว่าเป็นภาพ AI | ห้ามอ้างว่าคนสร้างทั้งที่ไม่ใช่ | ไทยยังไม่มีกฎบังคับติดป้ายภาพ AI ทั่วไป |
ช่องว่างของไทยคือยังไม่มีคำตอบชัดว่างาน AI ล้วนมีลิขสิทธิ์หรือไม่ ขณะที่ EU บังคับให้ระบบ Gen AI ฝังลายน้ำที่เครื่องอ่านได้ ตามที่สรุปไว้ใน EU AI Act มาตรา 50(2) ให้ Gen AI เดิมฝังลายน้ำที่เครื่องอ่านได้ภายใน 2 ธ.ค. 2569 ปรับถึง 3% สตาร์ทอัพและเอเจนซีไทยที่ขายใน EU ต้องเตรียมอะไร
ถ้าขายภาพจาก ChatGPT โดยไม่เช็กอะไรเลย จะเสี่ยงอะไร
ความเสี่ยงที่เป็นเงินจริงคือโดนเจ้าของตัวการ์ตูนหรือแบรนด์ฟ้องละเมิดลิขสิทธิ์ ซึ่งมีทั้งความรับผิดทางแพ่งและโทษทางอาญาตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ และร้านค้าบน Shopee หรือ Lazada อาจโดนแจ้งลบสินค้าจนบัญชีถูกระงับ
ความเสี่ยงที่คนไม่ค่อยคิดคือฝั่งกลับกัน: สร้างแบรนด์ทั้งร้านด้วยโลโก้ที่ ChatGPT ทำล้วน แล้วพบว่ามีร้านอื่นได้ภาพคล้ายกัน เพราะ Output ไม่รับประกันว่าไม่ซ้ำ จะอ้างสิทธิ์เหนือกว่ายาก
ขายภาพจาก ChatGPT อย่างไรให้ถูก ทำตามทีละขั้น
- 1. ไม่อัปโหลดงานของคนอื่นเป็นต้นแบบ ตัวการ์ตูน โลโก้ และภาพถ่ายที่ไม่ใช่ของเราไม่ควรนำไปทำ GIF ขาย
- 2. ใส่ฝีมือคนเพิ่มและเก็บหลักฐาน เก็บไฟล์ร่าง คำสั่ง และขั้นตอนที่แก้เอง ไว้ใช้พิสูจน์ส่วนที่เป็นงานสร้างสรรค์
- 3. ไม่ใช้ภาพ AI ล้วนเป็นโลโก้หลัก ถ้าจะใช้ ให้นักออกแบบปรับต่อและตรวจความเหมือนก่อนจดเครื่องหมายการค้า
- 4. ขอความยินยอมก่อนใช้หน้าคนจริง โดยเฉพาะงานเชิงการค้า และไม่ทำ GIF ล้อเลียนที่ทำให้คนนั้นเสียชื่อ
ถ้ายังไม่แน่ใจว่างานชิ้นไหนเข้าข่ายเสี่ยง ลองถามเบื้องต้นได้ที่ เครื่องมือถามคำถามกฎหมายเทคโนโลยีของ Kooru
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
“ผมมองว่าข้อกำหนดของ OpenAI ให้ใบอนุญาตใช้ ไม่ได้ให้โฉนด คนส่วนใหญ่อ่านคำว่าเป็นเจ้าของแล้วหยุด แต่คำสำคัญอยู่ที่ถ้ามี ภาพ AI ที่ขายได้ดีที่สุดในระยะยาวคือภาพที่มีฝีมือคนอยู่ในนั้นและพิสูจน์ได้ ส่วนภาพที่ทำจากตัวการ์ตูนคนอื่น ต่อให้ AI วาดก็ยังเป็นความเสี่ยงของเราเอง”
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
ประวัติผู้เขียน · นโยบายบรรณาธิการ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาพจาก ChatGPT
ถ้าคนอื่นเอาภาพ AI ของเราไปใช้ ฟ้องได้ไหม
ขึ้นกับว่าภาพนั้นมีส่วนที่คนสร้างสรรค์มากพอหรือไม่ ถ้ามีหลักฐานว่าเราจัดองค์ประกอบหรือแก้ไขเองจริง โอกาสอ้างลิขสิทธิ์ในส่วนนั้นจะดีขึ้น แต่ถ้าเป็นภาพจากคำสั่งบรรทัดเดียว ช่องทางที่ปลอดภัยกว่าคือใช้สัญญาและเงื่อนไขการขายกำกับผู้ซื้อแทน
ต้องติดป้ายว่าเป็นภาพ AI ไหม
ไทยยังไม่มีกฎหมายบังคับติดป้ายภาพ AI ทั่วไป แต่ข้อกำหนดของ OpenAI ห้ามอ้างว่าเป็นงานที่มนุษย์ทำ และแพลตฟอร์มหลายแห่งมีนโยบายให้ระบุเนื้อหาที่สร้างด้วย AI การบอกตรง ๆ ในคำบรรยายสินค้าจึงลดความเสี่ยงเรื่องหลอกลวงผู้บริโภค
ChatGPT ฟรีสร้างรูปหรือ GIF ได้วันละกี่รูป
OpenAI ยังไม่ได้ประกาศโควตา GIF ต่อวันของแต่ละแผนอย่างเป็นทางการ จำนวนที่ใช้ได้อาจเปลี่ยนตามช่วงเวลาและภาระของระบบ ผู้ที่ทำภาพขายเป็นงานประจำควรวางแผนว่าถ้าโควตาหมดกลางงานจะใช้เครื่องมือสำรองอะไร
แหล่งอ้างอิง
- The Next Web — ChatGPT animated GIFs with Images 2.6 (อ่านต้นฉบับ)
- Digital Trends — OpenAI Images 2.6 adds GIF support and faster image generation (อ่านต้นฉบับ)
- OpenAI — Terms of Use (อ่านต้นฉบับ)
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
