ฟ้อง กขค. ค่า GP คือคดีที่ผู้ให้บริการแพลตฟอร์มเรียกรถและส่งอาหารรายใหญ่ 2 รายยื่นต่อศาล โต้แย้งว่าคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) ไม่มีอำนาจคุมโครงสร้างค่า GP สื่อระบุว่าเป็นครั้งแรกที่คำถามนี้ขึ้นสู่ศาล ขณะที่ร่างประกาศยังเปิดรับฟังถึง 20 พฤศจิกายน 2569 บทความนี้เหมาะกับร้านอาหาร ไรเดอร์ และทีมกฎหมายแพลตฟอร์ม
ตัวอย่างสมมติ: ร้านก๋วยเตี๋ยวเรือ 2 สาขาในนนทบุรีขายผ่านแอปส่งอาหารเป็นรายได้หลัก เจ้าของร้านได้ยินข่าวแพลตฟอร์มฟ้องศาล แล้วคิดว่าร่างประกาศคงสะดุด จึงไม่ส่งความเห็น ถ้าศาลไม่มีคำสั่งใดและประกาศมีผลกลางเดือนธันวาคม ร้านนี้จะเสียโอกาสบันทึกหลักฐานการขึ้นค่า GP ของตัวเองไว้ในกระบวนการรับฟังครั้งนี้
สรุปสั้น: แพลตฟอร์มรายใหญ่ 2 รายยื่นฟ้องศาลโต้แย้งอำนาจ กขค. ในการคุมโครงสร้างค่า GP ตามที่ MGR Online และเดลินิวส์รายงาน แต่ร่างประกาศยังเปิดรับฟังความเห็นถึง 20 พฤศจิกายน 2569 และคาดว่าจะมีผลราว 18 ธันวาคม 2569 ร้านค้าจึงควรส่งความเห็นพร้อมหลักฐานภายในเส้นตายเดิม
ฟ้อง กขค. ค่า GP คืออะไร เกิดอะไรขึ้น
ฟ้อง กขค. ค่า GP เป็นคดีที่แพลตฟอร์ม 2 รายอ้างว่า พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 ไม่ได้ให้อำนาจ กขค. กำกับโครงสร้างค่า GP ข้อมูลมาจาก MGR Online และเดลินิวส์ ซึ่งยังไม่ระบุชื่อแพลตฟอร์ม ศาลที่รับฟ้อง หรือคำขอท้ายฟ้อง
คดีนี้ต่อจากร่างประกาศที่เรารายงานไว้ใน กขค. เปิดรับฟังร่างประกาศคุมค่า GP แพลตฟอร์มส่งอาหาร-เรียกรถถึง 20 พ.ย. 2569 ร้านค้าและไรเดอร์ไทยค้านได้ แพลตฟอร์มต้องส่งอะไร ร่างใช้กับแพลตฟอร์มเรียกรถและส่งของตามสั่งที่มียอดขายตั้งแต่ 500 ล้านบาทหรือมีอำนาจเหนือตลาด ต้องเปิดเผยว่าค่า GP ประกอบด้วยอะไร และแสดงเหตุผลพร้อมหลักฐานทุกครั้งที่ขึ้นค่า GP ฝั่ง กขค. ยืนยันตามที่ MGR Online รายงานว่ามาตรการนี้ไม่ใช่การกำหนดราคา
| ประเด็น | ข้อเท็จจริงตามรายงาน |
|---|---|
| ผู้ฟ้อง | แพลตฟอร์มเรียกรถ-ส่งอาหารรายใหญ่ 2 ราย (ไม่ระบุชื่อ) |
| ข้อโต้แย้ง | พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า 2560 ไม่ให้อำนาจคุมค่า GP |
| ศาลและคำขอ | ยังไม่ยืนยัน |
| ใครอยู่ในร่าง | ยอดขาย 500 ล้านบาทขึ้นไป หรือมีอำนาจเหนือตลาด |
| เส้นตายความเห็น | 20 พ.ย. 2569 |
ไทม์ไลน์ร่างประกาศคุมค่า GP ถึงวันไหน
แม้มีคดีฟ้อง กขค. ค่า GP ไทม์ไลน์ร่างประกาศยังเดินตามกำหนดการเดิม ณ วันที่สื่อรายงาน ยังไม่มีข่าวว่าศาลมีคำสั่งให้หยุดกระบวนการ
- 21 ต.ค.–20 พ.ย. 2569 เปิดรับฟังความเห็น
- 23 พ.ย. 2569 กขค. พิจารณาความเห็นที่ได้รับ
- 4 ธ.ค. 2569 ประธาน กขค. ลงนาม (ตามกำหนดการ)
- ราว 18 ธ.ค. 2569 คาดว่าประกาศมีผล
แพลตฟอร์มฟ้อง กขค. แล้วร่างประกาศคุมค่า GP หยุดหรือไม่
ร่างประกาศคุมค่า GP ไม่หยุดเพียงเพราะมีคนฟ้อง ในหลักทั่วไป การยื่นฟ้องไม่ได้ระงับการทำงานของหน่วยงานโดยอัตโนมัติ เว้นแต่ศาลมีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราว ซึ่งยังไม่มีรายงานว่ามีการขอหรือศาลสั่ง เพราะคำขอท้ายฟ้องยังไม่ยืนยัน
สิ่งที่คดีฟ้อง กขค. ค่า GP เปลี่ยนจริงคือความแน่นอน ถ้าศาลชี้ในภายหลังว่า กขค. ไม่มีอำนาจ ประกาศที่ออกไปแล้วอาจถูกโต้แย้งตามมา ร้านค้าจึงไม่ควรฝากความหวังไว้ที่ประกาศฉบับเดียว แต่ควรเก็บหลักฐานไว้ใช้ได้ทุกช่องทาง
ฟ้อง กขค. ค่า GP กระทบธุรกิจไทยอย่างไร
คดีฟ้อง กขค. ค่า GP กระทบทุกฝ่ายในระบบส่งอาหารและเรียกรถ เพราะผลคดีจะตัดสินว่ารัฐคุมค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มด้วยกฎหมายแข่งขันทางการค้าได้แค่ไหน
ร้านอาหารและร้านค้าบนแอป
ร้านอาหารยังมีสิทธิ์ส่งความเห็นถึง 20 พฤศจิกายน 2569 เหมือนเดิม ความเห็นที่มีน้ำหนักคือความเห็นที่มีเอกสาร เช่น ใบแจ้งค่า GP ย้อนหลังที่แสดงอัตราเปลี่ยนแปลง ถ้าคดีจบโดย กขค. ไม่มีอำนาจ หลักฐานชุดเดียวกันยังใช้ประกอบการร้องเรียนพฤติกรรมเอาเปรียบคู่ค้าได้ เหมือนกรณี กขค. ปรับ Shopee 3.48 ล้านบาท จับร้านค้าเข้าแคมเปญโดยไม่ขอความยินยอม ร้านค้าออนไลน์มีสิทธิ์อะไรบ้าง
ไรเดอร์และคนขับ
ไรเดอร์และคนขับเป็นอีกกลุ่มที่จ่ายค่าธรรมเนียมให้แพลตฟอร์ม ถ้าศาลจำกัดอำนาจ กขค. เครื่องมือที่ช่วยให้กลุ่มนี้เห็นที่มาของค่าธรรมเนียมจะช้าลง กลุ่มไรเดอร์จึงควรรวมตัวส่งความเห็นผ่านสมาคมหรือเครือข่าย แทนการส่งแยกรายคน
แพลตฟอร์มที่เข้าเกณฑ์
แพลตฟอร์มที่มียอดขาย 500 ล้านบาทขึ้นไปควรเตรียมเอกสารโครงสร้าง GP ไว้ก่อน แม้ตัวเองจะเป็นผู้ฟ้อง เพราะถ้าศาลไม่มีคำสั่งระงับ ประกาศอาจมีผลราวกลางเดือนธันวาคม 2569 เกณฑ์อำนาจเหนือตลาดที่ กขค. เสนอปรับอยู่ใน กขค. เสนอลดเกณฑ์อำนาจเหนือตลาดเหลือ 33% และ 500 ล้านบาท เพิ่มเกณฑ์พลวัตสำหรับแพลตฟอร์ม ธุรกิจไทยส่งความเห็นได้ถึง 21 ต.ค. 2569
Marketplace และร้านค้าออนไลน์
ผลคดีจะกระทบไปถึงการคุมค่าธรรมเนียมของ marketplace ด้วย ถ้าศาลชี้ว่า กขค. คุมโครงสร้างค่าธรรมเนียมไม่ได้ น้ำหนักจะไปอยู่ที่ร่าง พ.ร.บ.เศรษฐกิจแพลตฟอร์มดิจิทัล และแนวปฏิบัติของ ETDA แทน
เทียบกับกฎหมายไทย: คุมค่า GP ด้วยกฎหมายไหนได้บ้าง
การคุมค่า GP ในไทยมีหลายช่องทาง แต่ละช่องทางมีน้ำหนักต่างกัน ตารางนี้เทียบร่างประกาศของ กขค. กับเครื่องมืออื่นที่ร้านค้าใช้ได้
| ประเด็น | ร่างประกาศ กขค. (ที่ถูกฟ้อง) | เครื่องมืออื่นในไทย |
|---|---|---|
| ฐานอำนาจ | พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 (ถูกโต้แย้งในศาล) | พ.ร.ฎ.ธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล ของ ETDA |
| วิธีกำกับ | ล่วงหน้า ต้องแสดงเหตุผลก่อนขึ้นค่า GP | หลังเหตุ ร้องเรียนพฤติกรรมเอาเปรียบคู่ค้ารายกรณี |
| ความโปร่งใสค่าธรรมเนียม | เปิดเผยองค์ประกอบค่า GP | แนวปฏิบัติ Total Take Rate ของ ETDA สำหรับ e-Marketplace |
| อนาคต | ขึ้นกับผลคดี | ร่าง พ.ร.บ.เศรษฐกิจแพลตฟอร์มดิจิทัล |
คดีฟ้อง กขค. ค่า GP ชี้ให้เห็นช่องว่างของไทย คือยังไม่มีกฎหมายเฉพาะที่ให้อำนาจคุมค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มล่วงหน้าแบบชัดเจน ต่างจาก EU ที่ใช้ Digital Markets Act กำกับแพลตฟอร์มใหญ่ล่วงหน้า ถ้าศาลตีความอำนาจ กขค. แคบ ช่องว่างนี้จะเปิดกว้างจนกว่ากฎหมายแพลตฟอร์มฉบับใหม่จะออก รายละเอียดแนวปฏิบัติค่าธรรมเนียมรวมอยู่ใน ETDA ออกแนวปฏิบัติ Total Take Rate ให้ e-Marketplace เปิดค่าธรรมเนียมรวม ร้านค้าบน Shopee Lazada TikTok Shop ต้องรู้อะไร
ถ้าร้านค้าไม่ทำอะไรเลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าร้านค้าไม่ส่งความเห็นเพราะคิดว่าคดีฟ้อง กขค. ค่า GP จะหยุดทุกอย่าง ความเสี่ยงคือเสียทั้งสองทาง
- เสียเสียง: ความเห็นที่ กขค. พิจารณา 23 พ.ย. 2569 จะไม่มีข้อมูลจากร้านของคุณ
- เสียหลักฐาน: ใบแจ้งค่า GP ในแอปบางรายการอาจหาย ถ้าไม่บันทึกเก็บไว้
- เสียเงิน: ถ้าประกาศสะดุด ค่า GP อาจขึ้นได้โดยไม่ต้องแสดงเหตุผล
ร้านค้าและไรเดอร์ควรทำอะไรก่อน 20 พ.ย. 2569
ร้านค้าและไรเดอร์ควรทำ 5 ข้อนี้ก่อนเส้นตาย 20 พฤศจิกายน 2569 โดยไม่ต้องรอผลคดีฟ้อง กขค. ค่า GP
- 1. เก็บใบแจ้งค่า GP ย้อนหลัง 12 เดือน เจ้าของร้านดาวน์โหลดหรือแคปหน้าจอใบแจ้งทุกเดือน พร้อมวันที่ ภายในสัปดาห์แรก
- 2. ทำตารางการขึ้นค่า GP บันทึกว่าขึ้นเมื่อไร จากกี่เปอร์เซ็นต์เป็นกี่เปอร์เซ็นต์ และแพลตฟอร์มแจ้งเหตุผลหรือไม่
- 3. ส่งความเห็นต่อ กขค. ก่อน 20 พ.ย. 2569 แนบตารางและหลักฐาน ถ้าเป็นสมาชิกสมาคมร้านอาหาร ส่งผ่านสมาคมเพื่อน้ำหนักมากขึ้น
- 4. ไรเดอร์รวมตัวส่งความเห็น แกนนำกลุ่มรวบรวมสลิปรายได้และค่าธรรมเนียมของสมาชิก แล้วส่งเป็นชุดเดียว
- 5. ติดตามผลคดีและวันลงนาม 4 ธ.ค. 2569 มอบหมายคนในร้าน 1 คนเช็กข่าวคำสั่งศาลและประกาศของ กขค. ถ้ามีคำถามเฉพาะกรณี ลองใช้ เครื่องมือถามคำถามกฎหมายเทคโนโลยีของ Kooru
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
การที่แพลตฟอร์มฟ้อง กขค. ไม่ได้แปลว่าร้านค้าแพ้แล้ว แต่แปลว่ากติกายังไม่นิ่ง และช่วงที่กติกายังไม่นิ่งคือช่วงที่หลักฐานมีค่าที่สุด คดีแบบนี้ไม่ได้ตัดสินแค่เรื่องค่า GP แต่ตัดสินว่ารัฐไทยมีเครื่องมืออะไรคุมแพลตฟอร์มก่อนที่กฎหมายแพลตฟอร์มจะมา จุดที่ร้านค้ามักพลาดคือส่งความเห็นเป็นคำบ่นโดยไม่มีตัวเลขแนบ ความเห็นที่มีใบแจ้งค่า GP ย้อนหลังมีน้ำหนักกว่ามาก
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
ประวัติผู้เขียน · นโยบายบรรณาธิการ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับฟ้อง กขค. ค่า GP
แพลตฟอร์มไหนฟ้อง กขค.
สื่อที่รายงานยังไม่ระบุชื่อแพลตฟอร์มทั้ง 2 ราย ระบุเพียงว่าเป็นผู้ให้บริการเรียกรถและส่งอาหารรายใหญ่ ชื่อศาลและคำขอท้ายฟ้องก็ยังไม่ยืนยันเช่นกัน
ฟ้องแล้วร้านค้ายังส่งความเห็นได้ไหม
ร้านค้ายังส่งความเห็นได้ถึง 20 พฤศจิกายน 2569 เพราะยังไม่มีรายงานว่าศาลสั่งระงับกระบวนการ การฟ้องเพียงอย่างเดียวไม่ได้หยุดการรับฟังความเห็น
ถ้าศาลชี้ว่า กขค. ไม่มีอำนาจ จะเกิดอะไรขึ้น
ถ้าศาลชี้ว่า กขค. ไม่มีอำนาจคุมค่า GP ประกาศฉบับนี้อาจถูกโต้แย้ง และน้ำหนักการคุมค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มจะไปอยู่ที่ร่าง พ.ร.บ.เศรษฐกิจแพลตฟอร์มดิจิทัลแทน ร้านค้ายังร้องเรียนพฤติกรรมเอาเปรียบคู่ค้ารายกรณีได้
ร่างประกาศคุมค่า GP ใช้กับแพลตฟอร์มไหนบ้าง
ร่างใช้กับแพลตฟอร์มเรียกรถและส่งของตามสั่งที่มียอดขายตั้งแต่ 500 ล้านบาท หรือมีอำนาจเหนือตลาด แพลตฟอร์มขนาดเล็กกว่านั้นไม่อยู่ในร่างฉบับนี้
แหล่งอ้างอิง
- MGR Online — 2 แพลตฟอร์มรายใหญ่ฟ้องศาล แย้งอำนาจ กขค. กำกับโครงสร้างค่า GP
- เดลินิวส์ — เดลินิวส์ (อ่านต้นฉบับ)
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
