Data Center อาคารพิเศษ คือมติของคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์เมื่อ 1 ตุลาคม 2569 ที่ให้ดาต้าเซ็นเตอร์เป็นอาคารประเภทใหม่ ไม่นับเป็นอาคารขนาดใหญ่แบบเดิม แบ่งเป็น 5 ขนาดตามการใช้ไฟ และคิดค่าไฟ 2 อัตราตามแหล่งพลังงาน ผู้ให้บริการ องค์กรที่เช่าพื้นที่หรือใช้ cloud และทีม ESG ควรอ่านเพื่อรู้ว่าสัญญาและรายงานคาร์บอนต้องปรับตรงไหน
ถ้าบริษัทของคุณเช่าตู้เซิร์ฟเวอร์ในดาต้าเซ็นเตอร์ หรือจ่ายค่า cloud ทุกเดือน บิลปีหน้าอาจมีบรรทัดค่าไฟที่หน้าตาเปลี่ยนไป เพราะรัฐกำลังใช้ค่าไฟเป็นเครื่องมือบอกว่า “ใช้ไฟสะอาดแล้วจ่ายถูกกว่า” อัตราจริงจะสรุปในสัปดาห์ถัดไป จึงควรเปิดสัญญาออกมาอ่านตั้งแต่ตอนนี้
สรุปสั้น: บอร์ดนโยบายดาต้าเซ็นเตอร์เห็นชอบให้ Data Center อาคารพิเศษ แบ่งเป็น 5 ขนาดตามการใช้ไฟ จากเดิม 3 ขนาด และแยกค่าไฟเป็น 2 อัตรา ผู้ที่ใช้พลังงานหมุนเวียนหรือ Direct PPA จ่ายถูกกว่าผู้ที่ใช้ไฟจากระบบหรือไฟจากก๊าซ รัฐให้เวลา 1 เดือนสรุปเกณฑ์ทั้งหมดเสนอ ครม. องค์กรที่เช่าพื้นที่หรือใช้ cloud ควรทบทวนข้อปรับค่าไฟในสัญญา และขอหลักฐานแหล่งไฟสะอาดจากผู้ให้บริการตั้งแต่ตอนนี้
Data Center อาคารพิเศษ คืออะไร เกิดอะไรขึ้น
Data Center อาคารพิเศษ คือการจัดดาต้าเซ็นเตอร์ออกจากหมวด “อาคารขนาดใหญ่” แบบเดิม แล้วตั้งเป็นอาคารประเภทเฉพาะ ตามมติคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ ซึ่งมี ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.คลัง เป็นประธาน ในการประชุมเมื่อ 1 ตุลาคม 2569 ตามรายงานของกรุงเทพธุรกิจและ Money & Banking
เกณฑ์ใหม่แบ่งดาต้าเซ็นเตอร์ตามการใช้ไฟฟ้าเป็น 5 ขนาด จากเดิมที่มี 3 ขนาด ส่วนค่าไฟแยกเป็น 2 ระดับ ผู้ที่ใช้พลังงานหมุนเวียนหรือทำสัญญาซื้อไฟตรงได้อัตราที่ถูกกว่า ส่วนผู้ที่ใช้ไฟจากระบบหรือไฟจากก๊าซจ่ายแพงกว่า
| ประเด็น | ข้อเท็จจริงตามข่าว |
|---|---|
| ใครตัดสินใจ | คณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ ประชุม 1 ต.ค. 2569 |
| แบ่งขนาด | 5 ขนาด: 0–1 MW, 1–5 MW, 5–50 MW, 50–200 MW และมากกว่า 200 MW |
| ค่าไฟ | 2 อัตรา ไฟสะอาดหรือ Direct PPA ถูกกว่า อัตราจริงสรุปสัปดาห์ถัดไป |
| เกณฑ์อาคาร | มหาดไทยออกเกณฑ์ผังเมืองและมาตรฐานอาคาร รวมการสำรองน้ำและน้ำมันดีเซล |
| กรอบเวลา | 1 เดือนสรุปเกณฑ์เสนอ ครม. รายเดิมได้ระยะปรับตัว (ยังไม่ยืนยันกี่วัน) |
| ภาพตลาด | เปิดดำเนินการ 26 แห่ง ขอใช้ไฟรวมราว 20,000 MW (Money & Banking) |
Money & Banking ยังรายงานว่ามีหน่วยงานรัฐเข้าร่วม 12 แห่งจากทั้งหมด 28 หน่วยงาน และจะมีแดชบอร์ดกลางที่เปิดข้อมูลใบอนุญาตและการใช้พลังงาน ฐานของเกณฑ์ทั้งหมดคือระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ พ.ศ. 2569
Data Center อาคารพิเศษ กระทบธุรกิจไทยอย่างไร
Data Center อาคารพิเศษกระทบธุรกิจไทยเป็นทอด ๆ ทอดแรกคือผู้ประกอบการดาต้าเซ็นเตอร์ที่ต้องรู้ว่าตัวเองอยู่ขนาดไหนและใช้ไฟจากแหล่งใด ทอดถัดมาคือลูกค้าที่เช่าพื้นที่หรือใช้ cloud ซึ่งอาจรับต้นทุนค่าไฟที่ถูกส่งต่อ (ส่วนนี้เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียน)
ผู้ให้บริการดาต้าเซ็นเตอร์และ colocation ต้องเตรียมอะไร
ผู้ให้บริการดาต้าเซ็นเตอร์ต้องจัดตัวเองให้ได้ก่อนว่าอยู่ใน 5 ขนาดไหน และวางแผนสัดส่วนไฟสะอาดหรือ Direct PPA ก่อนเกณฑ์ค่าไฟออก เพราะส่วนต่างระหว่างค่าไฟ 2 อัตราจะกลายเป็นต้นทุนที่แข่งขันกันได้จริง
งานที่มักถูกลืมคือเกณฑ์อาคารจากกระทรวงมหาดไทย เรื่องการสำรองน้ำและการเก็บน้ำมันดีเซลสำรอง ผู้ประกอบการรายเดิมที่ยังไม่ผ่านเกณฑ์จะได้ระยะเวลาปรับตัว แต่ข่าวยังไม่ยืนยันว่ากี่วัน จึงไม่ควรรอให้ตัวเลขออกมาก่อนแล้วค่อยสำรวจอาคาร
องค์กรที่เช่าพื้นที่หรือใช้ cloud ต้องแก้สัญญาตรงไหน
องค์กรที่เช่าพื้นที่หรือใช้ cloud ควรเปิดดูข้อปรับค่าไฟ (pass-through) ในสัญญาก่อนเรื่องอื่น ข้อนี้คือช่องที่ผู้ให้บริการใช้ส่งต่อต้นทุนค่าไฟที่เพิ่มขึ้นมาให้ลูกค้า
ลองนึกภาพ ตัวอย่างสมมติ: บริษัทประกันขนาดกลางเช่าตู้เซิร์ฟเวอร์ 10 ตู้ สัญญาเขียนว่า “ผู้ให้บริการปรับค่าไฟได้ตามต้นทุนจริง” โดยไม่มีเพดานและไม่ต้องแจ้งล่วงหน้า ถ้าดาต้าเซ็นเตอร์นั้นใช้ไฟจากก๊าซและตกอยู่ในอัตราที่แพงกว่า บริษัทประกันจะรับส่วนต่างไปเต็ม ๆ โดยไม่มีสิทธิต่อรอง ข้อที่ควรขอเพิ่มคือเพดานการปรับ ระยะเวลาแจ้งล่วงหน้า และสิทธิขอดูหลักฐานต้นทุน
ทีม ESG ที่รายงาน Scope 2 ได้อะไรจากเกณฑ์ค่าไฟใหม่
ทีม ESG ได้ข้อมูลที่ใช้รายงาน Scope 2 ชัดขึ้น ถ้าดาต้าเซ็นเตอร์ที่ใช้อยู่ได้อัตราไฟสะอาด ก็ควรมีหลักฐานแหล่งพลังงานที่ส่งต่อให้ลูกค้าใช้ประกอบรายงานก๊าซเรือนกระจกได้
ผู้เขียนมองว่าสัญญาเช่าดาต้าเซ็นเตอร์และสัญญา cloud จะมีข้อรับรองแหล่งพลังงาน (renewable attestation) มากขึ้น ลูกค้าที่ขอข้อนี้ไว้ตั้งแต่ตอนต่อสัญญาจะได้เปรียบตอนทำรายงาน
นิคมอุตสาหกรรมใน EEC และองค์กรใหญ่
นิคมอุตสาหกรรมใน EEC และ hyperscaler เป็นกลุ่มที่ข่าวระบุว่าได้รับผลโดยตรง เพราะเกี่ยวทั้งผังเมือง มาตรฐานอาคาร และการจัดหาไฟสะอาดจำนวนมาก เรื่องเกณฑ์สิ่งแวดล้อมของดาต้าเซ็นเตอร์ที่เริ่มก่อนหน้านี้ อ่านได้ที่ กรมควบคุมมลพิษตรวจดาต้าเซ็นเตอร์ครั้งแรก เกณฑ์สิ่งแวดล้อมกำลังมา ผู้ให้บริการและลูกค้าต้องเตรียมอะไร
ถ้าไม่ทำอะไรเลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าไม่ทำอะไรเลย องค์กรที่เช่าดาต้าเซ็นเตอร์อาจรับค่าไฟที่เพิ่มขึ้นผ่านข้อสัญญาที่ไม่มีเพดาน ผู้ประกอบการที่ไม่วางแผนไฟสะอาดอาจติดอยู่ในอัตราที่แพงกว่าและแข่งราคาไม่ได้ ส่วนผู้ประกอบการรายเดิมที่ไม่เตรียมเรื่องสำรองน้ำและดีเซลอาจไม่ผ่านเกณฑ์อาคารเมื่อระยะปรับตัวหมด
องค์กรที่ใช้ Data Center ควรทำอะไรตอนนี้
องค์กรที่ใช้หรือให้บริการ Data Center อาคารพิเศษควรเริ่มจากเอกสารที่มีอยู่แล้ว คือสัญญาเช่าและสัญญา cloud แล้วค่อยวางแผนพลังงาน
- 1. ถามผู้ให้บริการว่าดาต้าเซ็นเตอร์อยู่ขนาดไหนใน 5 ขนาด และใช้ไฟจากระบบ ไฟจากก๊าซ หรือไฟสะอาดในสัดส่วนเท่าไร
- 2. อ่านข้อปรับค่าไฟ (pass-through) ในสัญญาเช่าและสัญญา cloud ดูว่ามีเพดาน การแจ้งล่วงหน้า และสิทธิขอดูหลักฐานต้นทุนหรือไม่
- 3. ขอหลักฐานแหล่งไฟสะอาดจากผู้ให้บริการภายในเดือนตุลาคม เพื่อใช้ในรายงาน Scope 2 และเพิ่มข้อรับรองแหล่งพลังงานตอนต่อสัญญา
- 4. ผู้ประกอบการวางแผนสัดส่วนไฟสะอาดหรือ Direct PPA ทันที ก่อนอัตราค่าไฟ 2 ระดับจะสรุปในสัปดาห์ถัดไป
- 5. สำรวจอาคารตามเกณฑ์ผังเมืองและมาตรฐานอาคาร โดยเฉพาะการสำรองน้ำและน้ำมันดีเซล แล้วติดตามว่าระยะปรับตัวจริงกี่วัน
ถ้าองค์กรต้องการคนช่วยทบทวนสัญญาและนโยบายข้อมูลที่ผูกกับดาต้าเซ็นเตอร์ ดูรายละเอียดได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru และอ่านประเด็นการเก็บข้อมูลในประเทศเพิ่มได้ที่ ร่าง พ.ร.บ. โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล บังคับเก็บข้อมูลคนไทยในประเทศ ธุรกิจที่ใช้คลาวด์ต่างประเทศต้องเตรียมอะไร
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
เวลาตรวจสัญญาเช่าดาต้าเซ็นเตอร์ ข้อที่ลูกค้าอ่านข้ามบ่อยที่สุดคือข้อปรับค่าไฟ เพราะคิดว่าเป็นเรื่องเทคนิค ไม่ใช่เรื่องกฎหมาย ครั้งนี้ค่าไฟไม่ใช่แค่ต้นทุน แต่เป็นใบรับรอง ESG ที่ติดมากับบิล ใครใช้ไฟสะอาดจะได้ทั้งราคาและหลักฐานสำหรับรายงาน Scope 2 ผมแนะนำให้ลูกค้าขอสองอย่างในสัญญาเสมอ คือเพดานการปรับค่าไฟ และสิทธิขอดูหลักฐานแหล่งพลังงาน
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Data Center อาคารพิเศษ
Data Center อาคารพิเศษ แบ่ง 5 ขนาดอย่างไร
Data Center อาคารพิเศษแบ่งตามการใช้ไฟฟ้าเป็น 5 ขนาด ตามที่ Money & Banking รายงาน คือ 0–1 MW, 1–5 MW, 5–50 MW, 50–200 MW และมากกว่า 200 MW เดิมมีเพียง 3 ขนาด
ดาต้าเซ็นเตอร์ที่ใช้พลังงานสะอาดจ่ายค่าไฟถูกกว่าจริงไหม
ตามมติของบอร์ด ค่าไฟจะแยกเป็น 2 ระดับ ผู้ที่ใช้พลังงานหมุนเวียนหรือ Direct PPA ได้อัตราที่ถูกกว่าผู้ที่ใช้ไฟจากระบบหรือไฟจากก๊าซ ส่วนอัตราจริงจะสรุปในสัปดาห์ถัดไปจากการประชุม
เกณฑ์ดาต้าเซ็นเตอร์ใหม่มีผลเมื่อไร
รัฐบาลให้เวลา 1 เดือนสรุปเกณฑ์ทั้งหมดเพื่อเสนอ ครม. ข่าวยังไม่ระบุวันมีผลบังคับ ผู้ประกอบการรายเดิมจะได้ระยะเวลาปรับตัว แต่ยังไม่ยืนยันว่ากี่วัน
คนที่เช่าพื้นที่ดาต้าเซ็นเตอร์หรือใช้ cloud ได้รับผลอะไร
คนที่เช่าพื้นที่หรือใช้ cloud อาจรับต้นทุนค่าไฟที่ผู้ให้บริการส่งต่อผ่านข้อปรับค่าไฟในสัญญา และควรขอหลักฐานแหล่งไฟสะอาดไว้ใช้ในรายงานก๊าซเรือนกระจก Scope 2 ของตัวเอง
แหล่งอ้างอิง
- กรุงเทพธุรกิจ — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านข่าวมติบอร์ดดาต้าเซ็นเตอร์ที่กรุงเทพธุรกิจ
- Money & Banking — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านรายละเอียด 5 ขนาดที่ Money & Banking
อ่านบทความด้าน ESG อื่น ๆ ได้ที่ หมวด ESG & DPPs และหลักการคัดเลือกข่าวของเราที่ นโยบายบรรณาธิการ
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
[…] […]