กฎ Greenwashing EU มีผลบังคับแล้ว และคำบนฉลากที่ผู้ส่งออกไทยใช้กันจนชิน อย่าง “eco-friendly” หรือ “carbon neutral” อาจกลายเป็นคำต้องห้ามทันที ลองนึกภาพโรงงานสบู่สมุนไพรที่ส่งขายร้านออนไลน์ในเยอรมนี บนกล่องเขียนว่า “เป็นมิตรกับโลก” มาหลายปี วันนี้คำนั้นอาจผิดกฎหมายในตลาดยุโรป ถ้าพิสูจน์ไม่ได้
สรุปสั้น: กฎ Greenwashing EU ตาม Directive (EU) 2024/825 หรือ EmpCo มีผลตั้งแต่ 27 ก.ย. 2569 ห้ามคำกล่าวอ้างสีเขียวแบบกว้างที่พิสูจน์ไม่ได้ ห้ามอ้างว่าสินค้า climate neutral โดยอาศัยการชดเชยคาร์บอน กำหนดให้ฉลากความยั่งยืนต้องมาจากระบบรับรองหรือหน่วยงานรัฐ และไม่มีระยะผ่อนผันสำหรับสินค้าที่วางขายอยู่แล้ว ผู้ส่งออกไทยที่ขายให้ผู้บริโภคใน EU ต้องทบทวนฉลาก บรรจุภัณฑ์ และเว็บไซต์ทันที
กฎ Greenwashing EU (EmpCo) คืออะไร เกิดอะไรขึ้น
กฎ Greenwashing EU ฉบับนี้คือ Directive (EU) 2024/825 ว่าด้วยการเสริมอำนาจผู้บริโภคเพื่อการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียว (EmpCo) ซึ่งแก้ไขกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคของ EU 2 ฉบับ คือ Unfair Commercial Practices Directive และ Consumer Rights Directive ตามรายงานของ ESG Today และ FTI Consulting กฎนี้เริ่มใช้แล้วในสัปดาห์ที่ผ่านมา
ใจความหลักของ EmpCo คือ คำกล่าวอ้างด้านสิ่งแวดล้อมต้องพิสูจน์ได้และต้องเจาะจง ไม่ใช่คำกว้าง ๆ ที่ฟังดูดี และบทลงโทษเป็นไปตามกฎหมายของแต่ละประเทศสมาชิก ขณะที่ร่างกฎหมายอีกฉบับคือ Green Claims Directive ถูกพักไว้ตั้งแต่ปี 2568 และยังไม่ได้ข้อยุติ
| ประเด็น | ข้อเท็จจริงตามข่าว |
|---|---|
| ชื่อกฎหมาย | Directive (EU) 2024/825 (EmpCo) |
| วันมีผล | 27 ก.ย. 2569 |
| ใช้กับ | การขายสินค้าให้ผู้บริโภคใน EU (B2C) |
| คำกล่าวอ้างทั่วไป | ห้ามคำเช่น “eco-friendly” ถ้าพิสูจน์ไม่ได้ |
| Climate neutral | ห้ามอ้างระดับสินค้าโดยอาศัยการชดเชยคาร์บอน |
| ฉลากความยั่งยืน | ต้องมาจากระบบรับรองหรือหน่วยงานรัฐ |
| คำมั่นเรื่องอนาคต | ต้องมีแผนที่มีกรอบเวลาและผู้ตรวจสอบอิสระ |
| ระยะผ่อนผัน | ไม่มี สำหรับสินค้าที่วางขายอยู่แล้ว |
| บทลงโทษ | ตามกฎหมายของแต่ละรัฐสมาชิก |
กฎ Greenwashing EU กระทบผู้ส่งออกและธุรกิจไทยอย่างไร
กฎ Greenwashing EU ใช้กับผู้ประกอบการไทยทุกรายที่ขายสินค้าให้ผู้บริโภคใน EU รวมถึงการขายผ่านมาร์เก็ตเพลส เพราะกฎคุ้มครองผู้บริโภคของ EU ดูที่ตลาดที่ขาย ไม่ได้ดูว่าบริษัทตั้งอยู่ประเทศไหน ส่วนนี้เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียนจากข้อเท็จจริงในข่าว
ผู้ส่งออกอาหาร สิ่งทอ และเครื่องสำอางต้องแก้อะไร
ผู้ส่งออกอาหาร สิ่งทอ และเครื่องสำอางเป็นกลุ่มที่ใช้คำโฆษณาสีเขียวมากที่สุด จึงต้องทบทวนก่อน ทั้งฉลาก บรรจุภัณฑ์ และหน้าเว็บที่ลูกค้ายุโรปเห็น คำอย่าง “natural”, “green”, “eco” หรือ “planet friendly” ที่ไม่มีหลักฐานรองรับเป็นกลุ่มที่เสี่ยงที่สุด
ลองนึกภาพ ตัวอย่างสมมติ: แบรนด์เสื้อผ้าฝ้ายจากเชียงใหม่ที่ขายผ่านมาร์เก็ตเพลสในฝรั่งเศส เขียนในหน้าสินค้าว่า “ผลิตอย่างยั่งยืน 100%” แต่ไม่มีใบรับรองหรือข้อมูลว่ายั่งยืนเรื่องไหน ถ้าเจ้าหน้าที่คุ้มครองผู้บริโภคหรือคู่แข่งหยิบมาร้องเรียน แบรนด์ต้องพิสูจน์เอง และสินค้าที่วางขายอยู่แล้วก็ไม่มีช่วงผ่อนผัน
บริษัทที่อ้าง climate neutral ด้วยคาร์บอนเครดิตเสี่ยงที่สุด
บริษัทไทยที่ซื้อคาร์บอนเครดิตแล้วเขียนบนสินค้าว่า “carbon neutral” หรือ “climate neutral” เสี่ยงที่สุดภายใต้กฎ Greenwashing EU เพราะ EmpCo ห้ามคำกล่าวอ้างระดับสินค้าที่อาศัยการชดเชยคาร์บอน แม้เครดิตนั้นจะซื้อจากโครงการจริงก็ตาม
เรื่องนี้ไม่ได้แปลว่าห้ามซื้อคาร์บอนเครดิต บริษัทยังเล่าได้ว่าลงทุนในโครงการชดเชยอะไร แต่ต้องไม่สรุปว่าสินค้าชิ้นนั้นไม่มีผลต่อสภาพภูมิอากาศ ผู้เขียนแนะนำให้แยกข้อความเรื่องการลดการปล่อยจริงออกจากเรื่องการซื้อเครดิตให้ชัด
โลโก้และคำมั่นเรื่อง Net Zero ต้องมีหลักฐาน
ฉลากความยั่งยืนที่บริษัทออกแบบเองแล้วติดบนสินค้า ใช้ไม่ได้อีกภายใต้กฎ Greenwashing EU ถ้าไม่ได้มาจากระบบรับรองหรือหน่วยงานรัฐ ส่วนคำมั่นอย่าง “Net Zero ภายในปี 2593” ต้องมีแผนดำเนินการที่มีกรอบเวลาชัดเจน และมีผู้ตรวจสอบอิสระ
ผู้ส่งออกที่ขายผ่านผู้นำเข้าหรือตัวแทนจำหน่ายในยุโรปควรดูสัญญาด้วย คู่ค้ายุโรปมักขอให้ผู้ผลิตรับประกันว่าข้อมูลบนฉลากถูกต้อง ถ้าคำกล่าวอ้างผิดกฎ ภาระอาจย้อนกลับมาที่ผู้ผลิตไทยตามสัญญา อ่านเรื่อง ESG อื่นได้ที่ หมวด ESG & DPPs
ธุรกิจที่ไม่ได้ส่งออกควรสนใจไหม
ธุรกิจไทยที่ขายในประเทศอย่างเดียวยังไม่อยู่ใต้ EmpCo แต่ควรจับตา เพราะกฎ Greenwashing EU มักเป็นต้นแบบให้ตลาดอื่นและผู้ซื้อรายใหญ่นำไปใช้เป็นเงื่อนไขกับซัพพลายเออร์ การเริ่มเก็บหลักฐานรองรับคำโฆษณาสีเขียวตั้งแต่วันนี้ ช่วยให้พร้อมเมื่อคู่ค้าถามหา
ถ้าไม่ทำอะไรเลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าไม่ทำอะไรเลย ผู้ส่งออกไทยเสี่ยงถูกร้องเรียนหรือถูกดำเนินการตามกฎหมายของประเทศสมาชิกที่ขายสินค้าอยู่ เสี่ยงที่มาร์เก็ตเพลสหรือผู้นำเข้าถอดสินค้าออก เสี่ยงต้องรับภาระตามสัญญากับคู่ค้า และเสียชื่อในตลาดที่ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับเรื่องสิ่งแวดล้อม
ผู้ส่งออกไทยควรทำอะไรตอนนี้
ผู้ส่งออกไทยควรเริ่มจากรู้ว่าตัวเองอ้างอะไรไว้ที่ไหนบ้าง แล้วค่อยตัดหรือหาหลักฐานมารองรับ เช็กลิสต์ 5 ข้อนี้ใช้ได้ทั้งโรงงานใหญ่และแบรนด์เล็กที่ขายผ่านมาร์เก็ตเพลส
- 1. ทำบัญชีคำกล่าวอ้างสีเขียวทุกจุด ไล่ฉลาก บรรจุภัณฑ์ หน้าเว็บ หน้าร้านในมาร์เก็ตเพลส และโพสต์โซเชียลที่ลูกค้ายุโรปเห็น
- 2. ตัดหรือแก้คำกว้างที่พิสูจน์ไม่ได้ เปลี่ยน “eco-friendly” เป็นข้อเท็จจริงที่เจาะจงและมีหลักฐาน เช่น วัสดุรีไซเคิลกี่เปอร์เซ็นต์
- 3. เลิกอ้าง climate neutral ระดับสินค้าที่อิงคาร์บอนเครดิต เล่าเรื่องการลดการปล่อยจริงแยกจากเรื่องการซื้อเครดิต
- 4. ตรวจโลโก้และฉลากความยั่งยืน เก็บเฉพาะที่มาจากระบบรับรองหรือหน่วยงานรัฐ และเก็บเอกสารรับรองไว้พร้อมส่ง
- 5. ทบทวนสัญญากับผู้นำเข้าและตัวแทนจำหน่าย ดูข้อรับประกันข้อมูลฉลากและข้อชดใช้ความเสียหาย และตกลงว่าใครเป็นคนอนุมัติคำโฆษณาในตลาด EU
ถ้าองค์กรต้องการคนช่วยตรวจคำโฆษณาและวางระบบเก็บหลักฐาน ดูรายละเอียดได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru และติดตามเรื่องกฎหมายการค้าได้ที่ หมวด Tech Law & IP
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
ผมว่าผู้ส่งออกไทยหลายรายยังคิดว่าคำโฆษณาสีเขียวเป็นเรื่องของฝ่ายการตลาด แต่ตั้งแต่วันนี้ในตลาดยุโรป มันเป็นเรื่องกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคเต็มตัว ทุกคำว่า “รักษ์โลก” บนกล่อง ต้องมีแฟ้มหลักฐานอยู่ข้างหลังหนึ่งแฟ้ม ข้อดีคือบริษัทที่ทำเรื่องสิ่งแวดล้อมจริงจะเล่าเรื่องได้น่าเชื่อกว่าคู่แข่งที่แค่แปะคำสวย ๆ ผมแนะนำให้เริ่มจากทำบัญชีคำกล่าวอ้างทั้งหมดก่อน เพราะส่วนใหญ่ไม่รู้ด้วยซ้ำว่าตัวเองอ้างอะไรไว้กี่ที่
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Greenwashing EU
กฎ Greenwashing EU (EmpCo) มีผลเมื่อไร
กฎ Greenwashing EU ตาม Directive (EU) 2024/825 หรือ EmpCo มีผลตั้งแต่ 27 ก.ย. 2569 และไม่มีระยะผ่อนผันสำหรับสินค้าที่วางขายอยู่แล้ว
บริษัทไทยต้องทำตาม EmpCo ด้วยหรือไม่
ต้องทำตาม ถ้าขายสินค้าให้ผู้บริโภคใน EU รวมถึงขายผ่านมาร์เก็ตเพลส เพราะกฎนี้ดูที่ตลาดที่ขายสินค้า ส่วนธุรกิจที่ขายในไทยอย่างเดียวยังไม่อยู่ใต้กฎนี้
ยังเขียนว่า eco-friendly บนสินค้าที่ขายใน EU ได้ไหม
เขียนได้เฉพาะเมื่อพิสูจน์ได้ คำกล่าวอ้างทั่วไปอย่าง eco-friendly ที่พิสูจน์ไม่ได้ถูกห้าม ทางที่ปลอดภัยกว่าคือเปลี่ยนเป็นข้อเท็จจริงที่เจาะจงและมีหลักฐานรองรับ
ซื้อคาร์บอนเครดิตแล้วยังบอกว่าสินค้า carbon neutral ได้ไหม
ไม่ได้ในระดับสินค้า EmpCo ห้ามอ้างว่าสินค้า climate neutral โดยอาศัยการชดเชยคาร์บอน บริษัทยังเล่าได้ว่าลงทุนโครงการชดเชยอะไร แต่ต้องไม่สื่อว่าสินค้าไม่มีผลต่อสภาพภูมิอากาศ
ฝ่าฝืนกฎ Greenwashing EU มีโทษอย่างไร
บทลงโทษเป็นไปตามกฎหมายภายในของแต่ละรัฐสมาชิก เพราะ EmpCo เป็น Directive ที่ให้แต่ละประเทศออกกฎหมายรองรับ ผู้ส่งออกจึงควรเช็กกฎของประเทศที่ขายสินค้าอยู่จริง
แหล่งอ้างอิง
- ESG Today — New EU Anti-Greenwashing Rules Enter into Force — อ่านที่ ESG Today
- FTI Consulting — บทวิเคราะห์กฎ EmpCo (ไม่มีลิงก์ใน input)
อ่านหลักการคัดเลือกและตรวจสอบข่าวของเราได้ที่ นโยบายบรรณาธิการ
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
