Total Take Rate คือเงินทั้งหมดที่แพลตฟอร์มหักไปจากยอดขายของร้านค้า ETDA ออกคู่มือเมื่อ 23 กันยายน 2569 แนะนำให้ e-Marketplace แสดงต้นทุนนี้ให้ร้านค้าเห็นครบก่อนตัดสินใจเข้าแคมเปญ คู่มือนี้ออกมาหลังจาก กขค. ปรับ Shopee ไม่ถึงสัปดาห์ ร้านค้าออนไลน์จึงควรรู้วิธีคิดตัวเลขนี้ตั้งแต่ตอนนี้
สารบัญ
- ขายของพันบาท เงินหายไปไหน
- Total Take Rate คืออะไร
- ETDA แนะนำให้แพลตฟอร์มทำอะไรบ้าง
- เข้าแคมเปญแล้วต้องขายเพิ่มเท่าไรถึงคุ้ม
- Total Take Rate กระทบร้านค้าและแพลตฟอร์มไทยอย่างไร
- ร้านค้าควรทำอะไรตอนนี้
- มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
- คำถามที่พบบ่อย
ขายของพันบาท ทำไมร้านค้าได้เงินไม่ถึงพัน
ร้านค้าขายของ 1,000 บาทแล้วได้เงินไม่ถึงพัน เพราะแพลตฟอร์มหักค่าคอมมิชชัน ค่าธรรมเนียมชำระเงิน และค่าบริการอื่นๆ ออกไปก่อน ถ้าร้านเข้าแคมเปญด้วย ก็จะโดนหักค่าแคมเปญ คูปอง และโฆษณาเพิ่มอีกชั้น
ลองนึกถึงพี่ต้อมที่ขายกระเป๋าหนังใบละพันบาท เดือนที่แล้วเข้าแคมเปญวันเลขเบิ้ล ยอดขายพุ่งจนแพ็กของไม่ทัน แต่พอสิ้นเดือนเปิดดูเงินที่โอนเข้าบัญชี กลับได้น้อยกว่าเดือนก่อนที่ไม่ได้เข้าแคมเปญ
พี่ต้อมไม่ได้คิดเลขผิด แค่ไม่เคยมีใครบอกตัวเลขครบทั้งหมดตั้งแต่แรก
Total Take Rate คืออะไร
Total Take Rate หรือ TTR คือสัดส่วนของยอดขายที่แพลตฟอร์มหักไปทั้งหมด คู่มือของ ETDA แบ่ง TTR เป็น 3 ชั้น เพื่อให้ร้านค้าเห็นว่าเงินหายไปตรงไหนบ้าง
| ชั้นของ TTR | รวมอะไรบ้าง | ตัวอย่างของ ETDA (สินค้า 1,000 บาท) |
|---|---|---|
| Baseline TTR (ต้นทุนพื้นฐาน) | ค่าคอมมิชชัน ค่าธรรมเนียมชำระเงิน ค่าโครงสร้างพื้นฐาน | ร้านได้สุทธิ 783.37 บาท (ถูกหัก 21.66%) |
| Scenario TTR (เมื่อเข้าแคมเปญ) | Baseline + ค่าแคมเปญ คูปอง โฆษณา | ร้านได้สุทธิ 675.37 บาท (ถูกหัก 32.46%) |
| Incremental TTR (ส่วนที่เพิ่มขึ้น) | ส่วนต่างระหว่างสองชั้นแรก | หายไปอีก 108 บาทต่อชิ้น |
ETDA แนะนำให้แพลตฟอร์มทำอะไรเรื่อง Total Take Rate
ETDA แนะนำให้แพลตฟอร์มทำ 3 เรื่อง คือ มีเครื่องคำนวณ Total Take Rate ให้ร้านค้าใช้ฟรี แจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วันก่อนเปลี่ยนค่าธรรมเนียม และเก็บประวัติต้นทุนย้อนหลังไว้อย่างน้อย 3 เดือน คู่มือนี้เป็นแนวทางแบบสมัครใจ และไม่ได้กำหนดเพดานค่าธรรมเนียม
| สิ่งที่ ETDA แนะนำ | ร้านค้าได้อะไร |
|---|---|
| เครื่องคำนวณ TTR ฟรี | รู้กำไรจริงก่อนกดเข้าแคมเปญ |
| แจ้งล่วงหน้า 30 วันก่อนขึ้นค่าธรรมเนียม | มีเวลาปรับราคาหรือย้ายช่องทางขาย |
| เก็บประวัติย้อนหลังอย่างน้อย 3 เดือน | เทียบได้ว่าแคมเปญไหนคุ้มหรือไม่คุ้ม |
เข้าแคมเปญแล้วต้องขายเพิ่มเท่าไรถึงคุ้มตาม Total Take Rate
ร้านค้าต้องขายเพิ่มเท่าไรถึงคุ้ม ขึ้นอยู่กับต้นทุนสินค้า ถ้าใช้ตัวเลขของ ETDA และสมมติว่าต้นทุนสินค้าคือ 500 บาทต่อชิ้น ร้านต้องขายเพิ่มประมาณ 62% จึงจะได้กำไรเท่ากับตอนไม่เข้าแคมเปญ
| ตัวอย่าง | ไม่เข้าแคมเปญ | เข้าแคมเปญ |
|---|---|---|
| เงินที่ได้ต่อชิ้น | 783.37 บาท | 675.37 บาท |
| หักต้นทุนสินค้า 500 บาท | กำไร 283.37 บาท | กำไร 175.37 บาท |
| ขาย 100 ชิ้น | กำไร 28,337 บาท | กำไร 17,537 บาท |
| ต้องขายกี่ชิ้นถึงได้กำไรเท่ากัน | 100 ชิ้น | ประมาณ 162 ชิ้น |
ยิ่งต้นทุนสินค้าสูง ตัวเลขนี้ยิ่งสูงตาม ถ้าต้นทุนชิ้นละ 600 บาท ร้านต้องขายเพิ่มเกือบเท่าตัว สิ่งที่ร้านควรถามก่อนเข้าแคมเปญจึงไม่ใช่ “ยอดขายจะเพิ่มไหม” แต่เป็น “ยอดขายจะเพิ่มพอหรือเปล่า”
Total Take Rate กระทบร้านค้าและแพลตฟอร์มไทยอย่างไร
Total Take Rate เปลี่ยนวิธีที่ร้านค้าตัดสินใจเข้าแคมเปญ จากการดูยอดขายมาเป็นการดูกำไรจริง และทำให้แพลตฟอร์มต้องเปิดเผยต้นทุนมากกว่าเดิม แม้คู่มือจะเป็นแบบสมัครใจก็ตาม
ผลกระทบต่อร้านค้าและ SME: ร้านเล็กส่วนใหญ่ไม่มีนักบัญชีคอยคำนวณให้ ตัวเลข 3 ชั้นของ ETDA จึงเป็นครั้งแรกที่ร้านมีภาษากลางไว้คุยกับแพลตฟอร์ม ถ้าร้านถามว่า “Scenario TTR ของแคมเปญนี้เท่าไร” แพลตฟอร์มจะตอบแบบกว้างๆ ได้ยากขึ้น
ผลกระทบต่อแพลตฟอร์ม: เมื่อคิดรวมกับคดีที่ กขค. ปรับ Shopee ฐานดึงร้านค้าเข้าโครงการโดยไม่ได้ยินยอม ภาพที่เห็นคือหน่วยงานรัฐสองแห่งเดินไปทางเดียวกัน กขค. ลงโทษเรื่องความยินยอม ส่วน ETDA ให้แนวทางเรื่องความโปร่งใส แพลตฟอร์มที่ยังไม่เปิดเผยต้นทุนจะโดนเทียบกับแพลตฟอร์มที่เปิดเผยแล้ว
ผลกระทบในทางกฎหมาย: วันนี้คู่มือยังเป็นแบบสมัครใจ แต่แนวทางที่ออกตามหลังคำวินิจฉัยของหน่วยงานกำกับ มักเป็นสัญญาณว่ากฎเกณฑ์ที่บังคับได้จริงกำลังจะตามมา ถ้าวันหนึ่งกฎหมายแพลตฟอร์มดิจิทัลฉบับแก้ไขบังคับเรื่องนี้ แพลตฟอร์มที่ทำไว้ก่อนก็ไม่ต้องรื้อระบบ
ผลกระทบต่อผู้บริโภค: ถ้าร้านค้าเลิกเข้าแคมเปญที่ไม่คุ้ม ราคาสินค้าจะไม่ต้องบวกต้นทุนแคมเปญเข้าไป ผู้บริโภคก็ได้ราคาที่สะท้อนต้นทุนจริงมากขึ้น
ร้านค้าออนไลน์ควรใช้ Total Take Rate อย่างไรตอนนี้
ร้านค้าออนไลน์ควรเริ่มคำนวณ Total Take Rate ของตัวเองจากรายงานการโอนเงินเดือนล่าสุด แล้วใช้ตัวเลขนั้นตัดสินใจทุกครั้งก่อนเข้าแคมเปญ
- 1. คำนวณ Baseline TTR ของร้าน เอาเงินที่ได้รับจริงหารด้วยยอดขาย แล้วลบออกจาก 100%
- 2. ขอตัวเลข Scenario TTR ก่อนเข้าทุกแคมเปญ ถ้าแพลตฟอร์มไม่มีเครื่องคำนวณ ให้ถามฝ่ายดูแลร้านค้าเป็นลายลักษณ์อักษร
- 3. คิดจุดคุ้มทุน ถ้าเข้าแคมเปญแล้ว ต้องขายเพิ่มกี่เปอร์เซ็นต์ถึงได้กำไรเท่าเดิม
- 4. เก็บประวัติค่าธรรมเนียมเอง อย่ารอให้แพลตฟอร์มเก็บให้ ดาวน์โหลดรายงานทุกเดือน
- 5. ถ้าค่าธรรมเนียมเปลี่ยนโดยไม่แจ้งล่วงหน้า แคปหน้าจอเก็บไว้เป็นหลักฐาน
สำหรับแพลตฟอร์มที่อยากปรับการเปิดเผยค่าธรรมเนียมและระบบขอความยินยอมให้สอดคล้องกับแนวทางของ ETDA และคำวินิจฉัยของ กขค. ดูรายละเอียดได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
“ยอดขายเป็นตัวเลขที่ทำให้ดีใจ แต่กำไรต่างหากคือ เงินที่ร้านเอาไปจ่ายค่าเช่าได้ ETDA เพิ่งยื่นเครื่องคิดเลขให้ร้านค้า ส่วน กขค. เพิ่งปรับแพลตฟอร์มที่ไม่ถามร้านก่อน ผมคิดว่าอีกไม่นาน แพลตฟอร์มที่ยังบอกค่าธรรมเนียมไม่ครบจะอธิบายต่อหน่วยงานได้ยากมาก”
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Total Take Rate
Total Take Rate คืออะไร
Total Take Rate คือสัดส่วนของยอดขายที่แพลตฟอร์มหักไปทั้งหมด คู่มือของ ETDA แบ่งเป็น 3 ชั้น ได้แก่ Baseline TTR, Scenario TTR และ Incremental TTR
ขายของ 1,000 บาท ร้านค้าได้เงินจริงเท่าไร
ตามตัวอย่างของ ETDA สินค้าราคา 1,000 บาท ร้านค้าได้สุทธิ 783.37 บาท ถ้าเข้าแคมเปญจะเหลือ 675.37 บาท
คู่มือ Total Take Rate ของ ETDA บังคับใช้ไหม
ไม่บังคับ คู่มือ Total Take Rate ของ ETDA เป็นแนวทางแบบสมัครใจ และไม่ได้กำหนดเพดานค่าธรรมเนียม
แพลตฟอร์มต้องแจ้งก่อนเปลี่ยนค่าธรรมเนียมกี่วัน
คู่มือของ ETDA แนะนำให้แพลตฟอร์มแจ้งล่วงหน้า 30 วันก่อนเปลี่ยนค่าธรรมเนียม และเก็บประวัติต้นทุนย้อนหลังอย่างน้อย 3 เดือน
แหล่งอ้างอิง
- ไทยโพสต์: ETDA ออกคู่มือ Total Take Rate (23 กันยายน 2569) ประกอบกับรายงานของประชาชาติธุรกิจและฐานเศรษฐกิจ
- สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA): คู่มือ Total Take Rate ภายใต้กรอบกำกับแพลตฟอร์มบริการดิจิทัล (DPS)
- อ่านต่อ: กขค. ปรับ Shopee 3.47 ล้านบาท: 5 สัญญาณที่ร้านค้าถูกเอาเปรียบ · พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยีฉบับแก้ไข · บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
