ร่าง พ.ร.บ.โลกร้อน คือร่าง พ.ร.บ.การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. …. ที่จะวางกติกาการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของไทยเป็นครั้งแรกในระดับพระราชบัญญัติ ล่าสุดหมวด 8 ระบบซื้อขายสิทธิพิจารณาเสร็จ และเริ่มหมวด 9 กลไกปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน บทความนี้เหมาะกับเจ้าของโรงงาน ผู้ส่งออก และฝ่าย ESG ที่อยากรู้ว่าต้องเตรียมอะไรก่อนกฎหมายบังคับ
ลองนึกภาพโรงงานชิ้นส่วนโลหะในชลบุรีที่ส่งของไปยุโรป วันนี้ลูกค้าในอียูขอข้อมูลคาร์บอนเพราะ CBAM อีกไม่กี่ปีหน่วยงานไทยอาจขอข้อมูลชุดคล้ายกันตามกฎหมายไทยเอง ข่าวความคืบหน้าของร่าง พ.ร.บ.โลกร้อนทำให้ภาพนี้ใกล้ขึ้นอีกขั้น
สรุปสั้น: ตามข่าวของ DCCE เมื่อ 12 ก.ย. 2026 การพิจารณาร่าง พ.ร.บ.โลกร้อน หมวด 8 ระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเสร็จแล้ว และเริ่มหมวด 9 กลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน สื่อรายงานเป้าบังคับใช้ไตรมาส 3 ปี 2570 โรงงานที่ปล่อยก๊าซสูงควรเริ่มเก็บข้อมูลก๊าซเรือนกระจกตั้งแต่ตอนนี้
ร่าง พ.ร.บ.โลกร้อนคืออะไร และคืบหน้าถึงไหนแล้ว
ร่าง พ.ร.บ.โลกร้อนคืบหน้าถึงหมวด 9 แล้ว กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม (DCCE) ลงข่าวเมื่อ 12 ก.ย. 2026 ว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมสั่งให้กรมไปชี้แจงร่างในสัปดาห์ที่ 18 ของการพิจารณา โดยหมวด 8 ระบบซื้อขายสิทธิในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกแล้วเสร็จ
ข้อควรระวังคือ ต้นทางไม่ได้ระบุว่าเป็นการพิจารณาของคณะใด และไม่ได้ระบุเลขมาตรา เนื้อหาและเลขมาตราของร่างฉบับล่าสุดจึงยังไม่ยืนยัน สิ่งที่รู้แน่คือชื่อหมวดและลำดับการพิจารณา
| ประเด็น | ข้อเท็จจริงตามข่าว |
|---|---|
| ความคืบหน้า | หมวด 8 ETS เสร็จ · เริ่มหมวด 9 กลไกปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (DCCE 12 ก.ย. 2026) |
| เป้าบังคับใช้ | ไตรมาส 3 ปี 2570 (กรุงเทพธุรกิจ 25 มิ.ย. 2026) |
| เครื่องมือหลัก | รายงานก๊าซเรือนกระจกภาคบังคับ · ETS · ภาษีคาร์บอน |
| ภาษีคาร์บอนที่อ้างถึง | 200 บาท/ตัน CO2 |
| ผลต่อราคาที่ประเมิน | ค่าไฟ +3–4 สตางค์/หน่วย · ดีเซล +50–70 สตางค์/ลิตร (อีกรายงานให้ 20–70 สตางค์) |
ร่าง พ.ร.บ.โลกร้อน กระทบธุรกิจไทยอย่างไร
ร่าง พ.ร.บ.โลกร้อนจะเปลี่ยนข้อมูลคาร์บอนจากเรื่องสมัครใจเป็นหน้าที่ตามกฎหมายสำหรับธุรกิจที่ปล่อยก๊าซมาก ทั้งภาระรายงานภาคบังคับ ระบบ ETS และภาษีคาร์บอนภายในประเทศ ส่วนนี้เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียนจากชื่อหมวดและข่าวที่มี เพราะยังไม่เห็นตัวบทฉบับล่าสุด
ผู้ส่งออกที่โดน CBAM ได้อะไรจากหมวด 9
หมวด 9 คือความพยายามให้ไทยมีกลไกปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดนฝั่งตัวเอง เพื่อรับมือ CBAM ของอียู ถ้าไทยเก็บราคาคาร์บอนเองได้ ผู้ส่งออกอาจนำไปใช้ลดภาระ CBAM ฝั่งอียูได้ในอนาคต ข้อนี้เป็นข้อสังเกตเชิงนโยบาย ยังไม่ใช่ข้อเท็จจริงจากต้นทาง
ผลในทางปฏิบัติคือ ร่างกฎหมายไทยกับ CBAM ต้องอ่านคู่กัน ผู้ผลิตชิ้นส่วนโลหะที่ติดตามเรื่อง สภายุโรปโหวตขยาย CBAM ไปสินค้าปลายน้ำ 457 รายการ น็อต ลวด สปริง ผู้ผลิตชิ้นส่วนโลหะไทยต้องเตรียมข้อมูลคาร์บอนอะไร จะเห็นว่าข้อมูลชุดเดียวกันต้องใช้ทั้งสองฝั่ง
โรงงานและอุตสาหกรรมที่ปล่อยก๊าซสูง
โรงงานที่ปล่อยก๊าซสูงจะเจอภาระสามชั้น คือรายงานภาคบังคับ ระบบ ETS และภาษีคาร์บอน ตัวเลขภาษีที่ถูกอ้างถึงคือ 200 บาทต่อตัน CO2 แต่ยังเป็นตัวเลขจากรายงานข่าว ไม่ใช่ตัวบทที่ผ่านแล้ว
ปัญหาที่เจอบ่อยในทางปฏิบัติคือโรงงานไม่มีข้อมูลการปล่อยก๊าซรายกระบวนการ ถ้ากฎหมายบังคับแล้วค่อยเริ่มเก็บ จะช้าไปหนึ่งรอบรายงานเป็นอย่างน้อย
SME และคนทั่วไปที่จ่ายค่าไฟและน้ำมัน
SME และคนทั่วไปจะรู้สึกผ่านราคาพลังงานมากกว่าผ่านหน้าที่รายงาน รายงานหนึ่งประเมินค่าไฟเพิ่ม 3–4 สตางค์ต่อหน่วย และดีเซลเพิ่ม 50–70 สตางค์ต่อลิตร อีกรายงานให้ช่วงผลต่อน้ำมัน 20–70 สตางค์ต่อลิตร ตัวเลขจึงยังแกว่งและไม่ควรใช้วางงบแบบตายตัว
กรุงเทพธุรกิจรายงานแผน Climate Fund ช่วย SME ด้วยเงินสนับสนุนตรงราว 10% ของเงินลงทุน และหลักประกันความเสี่ยงแบบ first-loss 20% ร้านหรือโรงงานเล็กที่คิดเปลี่ยนเครื่องจักรควรติดตามรายละเอียดเมื่อประกาศจริง
ถ้าไม่ทำอะไรเลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าไม่ทำอะไรเลย โรงงานจะเริ่มเก็บข้อมูลคาร์บอนตอนที่ร่าง พ.ร.บ.โลกร้อนบังคับแล้ว ซึ่งช้าเกินไปสำหรับรอบรายงานแรก และอาจต้องจ่ายตามค่าเริ่มต้นที่สูงกว่าค่าจริง ผู้ส่งออกจะต้องทำข้อมูลสองชุดแยกกันให้อียูและหน่วยงานไทย เสียทั้งเงินและเวลา
โรงงานและผู้ส่งออกไทยควรทำอะไรตอนนี้
โรงงานและผู้ส่งออกไทยควรเริ่มจากข้อมูล เพราะไม่ว่าร่าง พ.ร.บ.โลกร้อนฉบับสุดท้ายจะออกมาแบบไหน ข้อมูลการปล่อยก๊าซรายโรงงานคือสิ่งที่ทุกกลไกต้องใช้
- 1. ตั้งระบบเก็บข้อมูลก๊าซเรือนกระจกรายโรงงาน เก็บข้อมูลการใช้เชื้อเพลิง ไฟฟ้า และวัตถุดิบรายเดือน พร้อมหลักฐานต้นทาง
- 2. ออกแบบข้อมูลชุดเดียวใช้สองระบบ ให้ข้อมูลที่ส่งผู้นำเข้าอียูตาม CBAM ใช้ต่อกับการรายงานตามกฎหมายไทยได้
- 3. ทำตารางติดตามร่างรายหมวด บันทึกสถานะหมวด 8 และหมวด 9 และอัปเดตเมื่อมีตัวบทเผยแพร่
- 4. คำนวณผลกระทบหลายระดับ ประเมินต้นทุนจากภาษีคาร์บอนที่อ้างถึง 200 บาท/ตัน และช่วงราคาพลังงานที่ยังแกว่ง
- 5. ตรวจสัญญาซื้อขายระยะยาว เพิ่มข้อปรับราคาเมื่อมีต้นทุนคาร์บอนตามกฎหมายใหม่
ถ้าองค์กรต้องการคนช่วยวางระบบข้อมูลและทบทวนสัญญา ดูได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru และติดตามต่อได้ใน หมวด ESG & DPPs
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
สิ่งที่ผมอยากให้ผู้ประกอบการเห็นคือ หมวด 9 ไม่ได้เป็นแค่บทหนึ่งในกฎหมายสิ่งแวดล้อม แต่เป็นสะพานระหว่างกฎหมายไทยกับกติกาการค้าของยุโรป จุดที่องค์กรมักพลาดคือรอดูตัวบทสุดท้ายก่อนแล้วค่อยเริ่มเก็บข้อมูล กฎหมายคาร์บอนจะมาช้าหรือเร็วไม่สำคัญเท่ากับว่าข้อมูลของคุณพร้อมก่อนหรือหลังมัน เพราะข้อมูลย้อนหลังสร้างทีหลังไม่ได้
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับร่าง พ.ร.บ.โลกร้อน
ร่าง พ.ร.บ.โลกร้อนจะบังคับใช้เมื่อไร
กรุงเทพธุรกิจรายงานเป้าบังคับใช้ไตรมาส 3 ปี 2570 แต่ร่างยังอยู่ระหว่างการพิจารณา ล่าสุดตามข่าว DCCE เมื่อ 12 ก.ย. 2026 หมวด 8 เสร็จและเริ่มหมวด 9 วันบังคับใช้จริงจึงยังเปลี่ยนได้
ภาษีคาร์บอนของไทยจะเก็บตันละเท่าไร
รายงานข่าวอ้างถึงระดับ 200 บาทต่อตัน CO2 แต่ยังไม่ใช่ตัวเลขในกฎหมายที่ผ่านแล้ว ผลกระทบต่อค่าไฟและน้ำมันที่ประเมินไว้ก็ยังต่างกันระหว่างรายงาน
หมวด 9 ของร่าง พ.ร.บ.โลกร้อนเกี่ยวกับ CBAM อย่างไร
หมวด 9 คือกลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน ผู้เขียนวิเคราะห์ว่าเป็นความพยายามให้ไทยมีเครื่องมือฝั่งตัวเองรับมือ CBAM ของอียู เนื้อหาและเลขมาตราของหมวดนี้ยังไม่ยืนยัน
SME ต้องรายงานคาร์บอนตามร่าง พ.ร.บ.โลกร้อนไหม
ข่าวระบุว่าภาระรายงานภาคบังคับมุ่งที่ธุรกิจที่ปล่อยก๊าซมาก SME ส่วนใหญ่จะรู้สึกผ่านราคาพลังงาน และอาจได้ประโยชน์จากแผน Climate Fund ที่รายงานว่าช่วยเงินลงทุนราว 10%
แหล่งอ้างอิง
- กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม (DCCE) — (อ่านต้นฉบับ) — ข่าว DCCE
- กรุงเทพธุรกิจ — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านข่าวที่กรุงเทพธุรกิจ
- กรุงเทพธุรกิจ — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านข่าว Climate Fund ที่กรุงเทพธุรกิจ
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
