สรรพากร Data Analytics คือการที่กรมสรรพากรใช้การวิเคราะห์ข้อมูลติดตามกลุ่มธุรกิจของบุคคลที่มีศักยภาพ ซึ่งกรมฯ ระบุว่าช่วยให้ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาปีงบประมาณ 2569 โตร้อยละ 18.0 บทความนี้เหมาะกับแม่ค้าออนไลน์ ครีเอเตอร์ และอินฟลูเอนเซอร์ที่รับรายได้เข้าบัญชีส่วนตัว จะได้รู้ว่าต้องเตรียมเอกสารอะไรก่อนยื่นภาษีต้นปี 2570
ลองนึกภาพแม่ค้าขายเสื้อผ้าใน TikTok Shop และ Shopee ที่ยอดเข้าบัญชีเดือนละหลายแสน (ตัวอย่างสมมติ) แต่ยื่นภาษีจากตัวเลขที่จำได้คร่าว ๆ เมื่อกรมสรรพากรประกาศเมื่อ 9 ตุลาคม 2569 ว่าเก็บภาษีเกินเป้าเพราะใช้ข้อมูล ความเสี่ยงของแม่ค้ารายนี้ก็ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป
สรุปสั้น: กรมสรรพากรเก็บภาษีปีงบประมาณ 2569 ได้ 2,522,112 ล้านบาท เกินเป้า 75,012 ล้านบาท และระบุว่าภาษีบุคคลธรรมดาที่โต 18% มาจากการใช้ Data Analytics แม่ค้าออนไลน์และครีเอเตอร์จึงควรกระทบยอดรายได้จากแพลตฟอร์มกับบัญชีธนาคารให้ตรงกันก่อนยื่น ภ.ง.ด.90/94 รอบต้นปี 2570
สรรพากร Data Analytics คืออะไร และตัวเลขปีงบ 2569 บอกอะไร
สรรพากร Data Analytics คือวิธีที่กรมสรรพากรใช้ข้อมูลหาคนที่มีรายได้จากธุรกิจแต่ยังเสียภาษีไม่ครบ ตามข่าวของฐานเศรษฐกิจและ Spacebar เมื่อ 9 ตุลาคม 2569 กรมฯ เก็บรายได้ปีงบประมาณ 2569 ได้ 2,522,112 ล้านบาท สูงกว่าประมาณการร้อยละ 3.1 และสูงกว่าปีก่อนร้อยละ 8.0
ตัวเลขที่น่าสนใจที่สุดคือภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาที่โตร้อยละ 18.0 กรมฯ อธิบายว่ามาจากการติดตามกลุ่มธุรกิจของบุคคลที่มีศักยภาพผ่านการวิเคราะห์ข้อมูล ภาษีตัวอื่นก็โตเช่นกัน แต่ไม่ได้ผูกกับ Data Analytics โดยตรงในข่าว
| รายการ | ตัวเลขปีงบ 2569 | เทียบกับ | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| รายได้รวมที่จัดเก็บ | 2,522,112 ล้านบาท | เกินเป้า 75,012 ล้านบาท (3.1%) | สูงกว่าปีก่อน 186,628 ล้านบาท (8.0%) |
| ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา | โต 18.0% | ปีก่อน | กรมฯ ระบุว่ามาจาก Data Analytics |
| VAT การบริโภคในประเทศ | โต 15.0% | ปีก่อน | – |
| VAT นำเข้า | โต 13.1% | ปีก่อน | – |
| ภาษีนิติบุคคล (ภ.ง.ด.51) | โต 13.2% | ปีก่อน | – |
ข้อมูลที่สรรพากรใช้วิเคราะห์มาจากไหน
ข่าวไม่ได้ระบุแหล่งข้อมูลที่กรมสรรพากรใช้วิเคราะห์ จึงยังไม่ยืนยันว่ามาจากข้อมูลแพลตฟอร์มออนไลน์ สิ่งที่ยืนยันได้คือ ตั้งแต่รอบบัญชีที่เริ่ม 1 มกราคม 2567 แพลตฟอร์มในไทยที่มีรายได้เกิน 1,000 ล้านบาทต้องส่ง “บัญชีพิเศษ” รายได้ของร้านค้าให้กรมฯ ภายใน 150 วันหลังสิ้นรอบบัญชี ตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากรลงวันที่ 27 ธันวาคม 2566
สรรพากร Data Analytics กระทบแม่ค้าออนไลน์และธุรกิจไทยอย่างไร
สรรพากร Data Analytics กระทบคนที่มีรายได้ออนไลน์เข้าบัญชีบุคคลโดยตรง เพราะความเสี่ยงเปลี่ยนจาก “จะโดนตรวจไหม” เป็น “ตัวเลขที่ยื่นตรงกับข้อมูลที่รัฐมีหรือไม่” ส่วนที่ตามมาเป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียนจากข้อเท็จจริงในข่าว ไม่ใช่สิ่งที่กรมฯ ประกาศ
แม่ค้าออนไลน์ที่ขายบน Shopee Lazada TikTok Shop ต้องระวังอะไร
แม่ค้าออนไลน์ต้องระวังเรื่องยอดรายได้ที่แพลตฟอร์มรายงานไม่ตรงกับยอดที่ตัวเองยื่น ร้านที่ขายหลายแพลตฟอร์มพร้อมกันมักรวมยอดไม่ครบ หรือหักค่าธรรมเนียมก่อนนับเป็นรายได้ ทั้งที่รายงานของแพลตฟอร์มอาจแสดงยอดก่อนหัก
ลองนึกภาพร้านขายเครื่องสำอาง 3 ช่องทาง (ตัวอย่างสมมติ) ที่ยื่นภาษีจากยอดโอนเข้าบัญชีหลังหักค่าธรรมเนียม ถ้ากรมฯ เทียบกับยอดขายรวมจากแพลตฟอร์ม ส่วนต่างจะกลายเป็นคำถามที่ร้านต้องอธิบายพร้อมเอกสาร เรื่องค่าธรรมเนียมรวมของแพลตฟอร์มอ่านเพิ่มได้ที่ ETDA ออกแนวปฏิบัติ Total Take Rate ให้ e-Marketplace เปิดค่าธรรมเนียมรวม ร้านค้าบน Shopee Lazada TikTok Shop ต้องรู้อะไร
ครีเอเตอร์และอินฟลูเอนเซอร์ที่รับเงินหลายทางเจออะไร
ครีเอเตอร์ที่รับค่าคอมมิชชัน ค่ารีวิว และค่าโฆษณาจากหลายแหล่ง มีโอกาสยื่นรายได้ไม่ครบสูงกว่าคนที่มีรายได้ทางเดียว รายได้ค่าคอมมิชชันจาก affiliate ต่างจากรายได้ขายของ จึงต้องแยกประเภทเงินได้ให้ถูกตอนยื่น ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.94 ถ้าไม่แน่ใจประเภทเงินได้ ควรถามนักบัญชีหรือผู้เชี่ยวชาญภาษี เพราะข่าวไม่ได้ลงรายละเอียดเรื่องนี้
ตัวอย่างรายได้ครีเอเตอร์จากแพลตฟอร์มดูได้ใน Made on YouTube 2026 ขยาย YouTube Affiliate ไป 35 ประเทศ พร้อม AI ทำ thumbnail และพากย์ไลฟ์อัตโนมัติ ครีเอเตอร์ไทยต้องรู้อะไร
แพลตฟอร์มที่ส่งข้อมูลร้านค้าให้รัฐมีประเด็น PDPA อะไร
แพลตฟอร์มที่ส่งข้อมูลรายได้ของร้านค้าที่เป็นบุคคลธรรมดาให้กรมสรรพากรกำลังประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล จึงต้องแจ้งผู้ขายว่าข้อมูลอะไรถูกส่งไปและเพื่อวัตถุประสงค์ใด ตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 23 ที่ว่าด้วยการแจ้งเจ้าของข้อมูล ข่าวไม่ได้พูดถึง PDPA ประเด็นนี้เป็นการเทียบของผู้เขียน
การส่งข้อมูลตามที่กฎหมายภาษีกำหนดไม่ได้ทำให้แพลตฟอร์มพ้นหน้าที่แจ้ง ร้านค้าก็มีสิทธิถามแพลตฟอร์มได้ว่าข้อมูลชุดไหนของตัวเองถูกส่งให้กรมฯ เพื่อนำมากระทบยอดกับบัญชีของร้าน
ถ้าไม่เตรียมรับสรรพากร Data Analytics เลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าไม่เตรียมอะไรเลย ร้านออนไลน์และครีเอเตอร์เสี่ยงถูกเรียกตรวจเมื่อตัวเลขที่ยื่นไม่ตรงกับข้อมูลที่กรมฯ มี และต้องหาเอกสารย้อนหลังมาอธิบายในเวลาจำกัด เงินภาษีที่ต้องจ่ายเพิ่มอาจมาพร้อมเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามกฎหมายภาษี ซึ่งข่าวไม่ได้ระบุอัตรา
อีกความเสี่ยงคือการไม่จดทะเบียน VAT ทั้งที่รายได้ถึงเกณฑ์ ข่าวระบุว่า VAT การบริโภคในประเทศโตร้อยละ 15.0 ร้านที่ขยายตัวเร็วจึงควรเช็กเกณฑ์จดทะเบียนกับกรมสรรพากรโดยตรง
แม่ค้าออนไลน์และครีเอเตอร์ควรทำอะไรก่อนยื่นภาษีปี 2570
แม่ค้าออนไลน์และครีเอเตอร์ควรทำ 4 เรื่องก่อนรอบยื่นภาษีต้นปี 2570 เรียงจากเก็บข้อมูลไปถึงตัดสินใจเรื่องโครงสร้างธุรกิจ เพราะสรรพากร Data Analytics ทำงานกับตัวเลข ร้านที่มีตัวเลขของตัวเองพร้อมจะตอบคำถามได้เร็วกว่า
- 1. ดึงรายงานรายได้จากทุกแพลตฟอร์ม ดาวน์โหลดรายงานยอดขายและค่าธรรมเนียมรายเดือนของปี 2569 จาก Shopee Lazada TikTok Shop และช่องทางอื่นเก็บไว้ในโฟลเดอร์เดียว
- 2. กระทบยอดกับบัญชีธนาคาร เทียบยอดขายรวม ยอดหลังหักค่าธรรมเนียม และยอดโอนเข้าบัญชี จดส่วนต่างพร้อมเหตุผล เช่น คืนสินค้า หรือค่าธรรมเนียม
- 3. แยกประเภทรายได้ให้ชัด แยกรายได้ขายของ ค่าคอมมิชชัน affiliate ค่ารีวิว และค่าโฆษณา แล้วปรึกษานักบัญชีว่าต้องยื่นแบบไหน
- 4. เช็กเกณฑ์ VAT และสิทธิ์ข้อมูลของตัวเอง ดูว่ารายได้ถึงเกณฑ์จดทะเบียน VAT หรือไม่ และขอให้แพลตฟอร์มแจ้งว่าข้อมูลอะไรของร้านถูกส่งให้กรมสรรพากร
ถ้าแพลตฟอร์มหรือธุรกิจของคุณต้องการทบทวน Privacy Notice เรื่องการส่งข้อมูลให้หน่วยงานรัฐ ดูได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru ส่วนเรื่องสิทธิของร้านค้าเมื่อแพลตฟอร์มใช้อำนาจเหนือร้าน อ่านต่อที่ กขค. ปรับ Shopee 3.48 ล้านบาท จับร้านค้าเข้าแคมเปญโดยไม่ขอความยินยอม ร้านค้าออนไลน์มีสิทธิ์อะไรบ้าง
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
ข้อสังเกตเชิงวิชาชีพของผมคือ ตัวเลขภาษีบุคคลที่โต 18% บอกว่ารัฐเลิกเดาแล้ว และเริ่มเทียบตัวเลขจริง ยุคนี้ร้านออนไลน์ไม่ได้แข่งกับสรรพากร แต่แข่งกับรายงานยอดขายของตัวเอง จุดที่ร้านเล็กมักพลาดคือคิดว่ายอดโอนเข้าบัญชีคือรายได้ ทั้งที่แพลตฟอร์มอาจรายงานยอดก่อนหักค่าธรรมเนียม ควรกระทบยอดทุกเดือน ไม่ใช่รอทำปีละครั้งตอนยื่นแบบ
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับสรรพากร Data Analytics
สรรพากร Data Analytics ใช้ข้อมูลจากแพลตฟอร์มออนไลน์หรือไม่
ข่าวไม่ได้ระบุว่ากรมสรรพากรใช้ข้อมูลจากแหล่งใด จึงยังไม่ยืนยันว่ามาจากแพลตฟอร์ม แต่แพลตฟอร์มในไทยที่มีรายได้เกิน 1,000 ล้านบาทมีหน้าที่ส่งบัญชีพิเศษรายได้ร้านค้าให้กรมฯ ภายใน 150 วันหลังสิ้นรอบบัญชี ตั้งแต่รอบบัญชีที่เริ่ม 1 มกราคม 2567
กรมสรรพากรเก็บภาษีปีงบประมาณ 2569 ได้เท่าไร
กรมสรรพากรเก็บได้ 2,522,112 ล้านบาท สูงกว่าประมาณการ 75,012 ล้านบาท หรือร้อยละ 3.1 และสูงกว่าปีก่อน 186,628 ล้านบาท หรือร้อยละ 8.0 ภาษีบุคคลธรรมดาโตร้อยละ 18.0
แม่ค้าออนไลน์ต้องยื่นภาษีแบบไหน
บุคคลธรรมดายื่นภาษีเงินได้ประจำปีด้วยแบบ ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.94 สำหรับครึ่งปี ตามประเภทเงินได้ ควรแยกรายได้ขายของกับค่าคอมมิชชันให้ชัด และปรึกษานักบัญชีถ้าไม่แน่ใจ เพราะรายละเอียดขึ้นกับรูปแบบรายได้ของแต่ละร้าน
แหล่งอ้างอิง
- ฐานเศรษฐกิจ — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านที่ฐานเศรษฐกิจ
- Spacebar — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านที่ Spacebar
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
