Digital Omnibus คือชุดร่างแก้กฎหมายดิจิทัลของสหภาพยุโรปที่แก้ทั้ง GDPR และ ePrivacy Directive ซึ่งเอกสารจุดยืนเจรจาของคณะมนตรี EU เสนอให้เว็บที่ถูกปฏิเสธคุกกี้รอ 4 เดือนก่อนถามใหม่ บทความนี้เหมาะกับธุรกิจไทยที่มีเว็บหรือแอปให้บริการผู้ใช้ใน EU และทีมการตลาดที่ดูแล Cookie Banner จะได้รู้ว่าอะไรอาจเปลี่ยนและควรเตรียมอะไร
ลองนึกภาพโรงแรมบูทีกในภูเก็ตที่รับจองตรงจากลูกค้ายุโรปผ่านเว็บของตัวเอง (ตัวอย่างสมมติ) ทุกครั้งที่ลูกค้ากดปฏิเสธคุกกี้ Banner ก็เด้งถามใหม่ทุกครั้งที่เข้าเว็บ ร่างที่ PPC Land รายงานเมื่อ 10 ตุลาคม 2569 อาจเปลี่ยนวิธีออกแบบ Banner แบบนี้ และเปลี่ยนวิธีวัดผลโฆษณาของโรงแรมด้วย
สรุปสั้น: ร่าง Digital Omnibus ตามจุดยืนของคณะมนตรี EU (เอกสาร 13886/26 ลงวันที่ 2 ต.ค. 2569) ให้เว็บที่ถูกปฏิเสธคุกกี้รออย่างน้อย 4 เดือนก่อนถามใหม่ และยกเว้น consent สำหรับการวัดผลโฆษณาแบบ contextual ที่ไม่ทำโปรไฟล์ ร่างนี้ยังไม่เป็นกฎหมาย แต่เว็บไทยที่มีผู้ใช้ใน EU ควรเริ่มออกแบบ Banner ให้จำการปฏิเสธได้ และแยกการวัดผลออกจากการติดตามรายบุคคล
Digital Omnibus คืออะไร และร่างของคณะมนตรี EU เปลี่ยนอะไร
Digital Omnibus คือข้อเสนอแก้กฎหมายดิจิทัลหลายฉบับพร้อมกัน ตามรายงานของ PPC Land เอกสารจุดยืนเจรจาของคณะมนตรี EU เลขที่ 13886/26 ยาว 163 หน้า ลงวันที่ 2 ตุลาคม 2569 ยังคงกฎคุกกี้ไว้ใน ePrivacy Directive ไม่ย้ายไป GDPR ตามที่คณะกรรมาธิการยุโรปเสนอ และมีจุดเปลี่ยนสำคัญ 4 ข้อ
| ประเด็น | ร่างของคณะมนตรี | ข้อเสนอเดิมของคณะกรรมาธิการ | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| ถามคุกกี้ซ้ำหลังถูกปฏิเสธ | รออย่างน้อย 4 เดือน | 6 เดือน | วัตถุประสงค์เดิม |
| วัดผลโฆษณา contextual | ไม่ต้องขอ consent (ข้อยกเว้นที่ 6) | – | ต้องเป็นนามแฝง ไม่ทำโปรไฟล์ |
| สัญญาณ consent จากเบราว์เซอร์ | ตัดหน้าที่ตามมาตรา 88b ออก | มีหน้าที่นี้ | – |
| แจ้งเหตุละเมิด GDPR มาตรา 33 | 96 ชั่วโมง เฉพาะกรณีความเสี่ยงสูง | 72 ชั่วโมงตามกฎปัจจุบัน | – |
Digital Omnibus เป็นกฎหมายแล้วหรือยัง
Digital Omnibus ยังไม่เป็นกฎหมาย เอกสาร 13886/26 เป็นเพียงจุดยืนของคณะมนตรี รัฐสภายุโรปต้องมีจุดยืนของตัวเองก่อน แล้วจึงเข้าสู่การเจรจาไตรภาคี มีข่าวว่าเอกอัครราชทูตของประเทศสมาชิกจะตัดสินเรื่องนี้ในวันที่ 11 ตุลาคม 2569 แต่ข่าวนี้ยังไม่ยืนยัน ตัวเลขทั้งหมดจึงอาจเปลี่ยนได้
Digital Omnibus กระทบธุรกิจไทยอย่างไร
Digital Omnibus กระทบธุรกิจไทยที่มีเว็บหรือแอปให้บริการผู้ใช้ใน EU โดยตรง เพราะธุรกิจกลุ่มนี้อยู่ใต้ GDPR ตามมาตรา 3(2) และกฎคุกกี้ของ EU อยู่แล้ว ส่วนธุรกิจที่ขายเฉพาะในไทยได้รับผลทางอ้อมผ่านแนวปฏิบัติคุกกี้ไทย ส่วนนี้เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียน
ทีมการตลาดที่ทำเว็บสำหรับลูกค้ายุโรปต้องปรับอะไร
ทีมการตลาดควรออกแบบ Cookie Banner ให้จำการปฏิเสธของผู้ใช้ได้อย่างน้อย 4 เดือน ถ้าร่างนี้ผ่าน การถามซ้ำก่อนครบกำหนดสำหรับวัตถุประสงค์เดิมจะขัดกฎ เครื่องมือจัดการ consent ต้องเก็บวันที่ปฏิเสธและวัตถุประสงค์ไว้ให้ตรวจได้
ทีมที่วัดผลโฆษณาควรแยกระบบวัดผลแบบ contextual ออกจากการติดตามรายบุคคล เพราะข้อยกเว้นใหม่ใช้ได้เฉพาะเมื่อข้อมูลเป็นนามแฝง ไม่ทำโปรไฟล์ ไม่ใช้แบบ programmatic และไม่ติดตามข้ามเว็บหรือแอป ข้อความใน Banner และ Privacy Notice ก็ต้องตรงกับที่ระบบทำจริง ดูบทเรียนได้ที่ คณะลูกขุนนิวเม็กซิโกชี้ Meta ละเมิดกฎหมาย 44 ล้านครั้ง เพราะ Privacy Notice เขียนเกินจริง ธุรกิจไทยต้องเช็กนโยบายความเป็นส่วนตัวของตัวเอง
ธุรกิจไทยที่ใช้ PDPA เป็นหลักควรสนใจไหม
ธุรกิจไทยที่ใช้ PDPA เป็นหลักควรสนใจ เพราะแนวปฏิบัติเรื่องคุกกี้ภายใต้ พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มักอ้างอิงแนวทางของ EU การผ่อนคลายรอบนี้จึงอาจเป็นต้นแบบให้สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.) พิจารณาในอนาคต ข่าวไม่ได้ระบุว่า สคส. มีแผนแก้แนวปฏิบัติ
ตัวอย่างการลงโทษที่ EU ใช้กับธุรกิจข้ามชาติอ่านเพิ่มได้ที่ ค่าปรับ GDPR มีสูตรคำนวณแล้ว: 5 ขั้นที่ธุรกิจไทยควรรู้ก่อนเจอ PDPA
เส้นตายแจ้งเหตุละเมิด 96 ชั่วโมงใช้กับใคร
เส้นตาย 96 ชั่วโมงในร่างใช้กับการแจ้งเหตุละเมิดตาม GDPR มาตรา 33 เฉพาะกรณีความเสี่ยงสูง ไม่ใช่ทุกกรณี และยังเป็นร่าง ส่วน PDPA ไทยยังกำหนดให้แจ้ง สคส. ภายใน 72 ชั่วโมงตามมาตรา 37(4) ธุรกิจที่อยู่ใต้ทั้งสองกฎหมายจึงไม่ควรปรับแผนรับมือเหตุให้ช้าลง
ถ้าไม่เตรียมรับ Digital Omnibus เลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าไม่เตรียมอะไรเลย เว็บไทยที่มีผู้ใช้ใน EU เสี่ยงใช้ Cookie Banner ที่ถามซ้ำผิดกฎเมื่อร่างผ่าน และเสียโอกาสใช้ข้อยกเว้นวัดผลโฆษณา เพราะระบบวัดผลยังผูกกับการติดตามรายบุคคล
อีกความเสี่ยงคือการอ่านข่าวแล้วเข้าใจว่ากฎเปลี่ยนแล้ว จึงลดมาตรการก่อนเวลา ร่างนี้ยังต้องผ่านรัฐสภายุโรปและไตรภาคี กฎปัจจุบันยังใช้บังคับอยู่
เว็บไทยที่มีผู้ใช้ใน EU ควรทำอะไรกับ Digital Omnibus
เว็บไทยควรทำ 4 เรื่องนี้ตามลำดับ เพราะ Digital Omnibus ยังเป็นร่าง งานแรกจึงเป็นการเตรียมระบบให้ปรับได้ ไม่ใช่การเปลี่ยนนโยบายทันที
- 1. สำรวจคุกกี้และเครื่องมือวัดผลทั้งหมด ทำรายการว่าคุกกี้แต่ละตัวใช้เพื่ออะไร ตัวไหนทำโปรไฟล์ ตัวไหนวัดผลแบบไม่ระบุตัวคน
- 2. ให้ Cookie Banner จำการปฏิเสธพร้อมวันที่ ตั้งค่าเครื่องมือจัดการ consent ให้เก็บวันที่และวัตถุประสงค์ เพื่อปรับรอบถามซ้ำได้เมื่อกฎชัด
- 3. แยกระบบวัดผลโฆษณา contextual วางระบบวัดผลที่ใช้ข้อมูลนามแฝงและไม่ติดตามข้ามเว็บ แยกจากเครื่องมือโฆษณาแบบเจาะกลุ่ม
- 4. ตามดูขั้นตอนในรัฐสภายุโรป ตั้งคนรับผิดชอบติดตามจุดยืนของรัฐสภาและผลไตรภาคี ก่อนแก้นโยบายคุกกี้จริง
ถ้าต้องการทบทวนนโยบายคุกกี้และ Privacy Notice ให้รองรับทั้ง GDPR และ PDPA ดูได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru และสัญญาณเตือนเรื่อง PDPA ในไทยอ่านต่อที่ PDPA ไทย 2026 เข้มขึ้น: 5 สัญญาณที่ธุรกิจเสี่ยงถูกปรับ
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
ข้อสังเกตเชิงวิชาชีพของผมคือ ทิศทางของ EU รอบนี้ไม่ได้ผ่อนทุกอย่าง แต่แยกชัดระหว่างการนับกับการตามคน EU กำลังบอกว่า นับคนดูได้ แต่อย่าตามคนดูกลับบ้าน จุดที่ธุรกิจมักพลาดคือใช้เครื่องมือวัดผลตัวเดียวกับเครื่องมือเจาะกลุ่ม พอกฎผ่อนก็ใช้ข้อยกเว้นไม่ได้ ธุรกิจที่ย้ายไปโฆษณาแบบ contextual เร็วจะได้เปรียบทั้งเรื่องกฎหมายและต้นทุนการขอ consent
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Digital Omnibus
Digital Omnibus มีผลบังคับใช้เมื่อไร
Digital Omnibus ยังไม่มีผลบังคับใช้และยังไม่มีวันบังคับใช้ เอกสาร 13886/26 เป็นจุดยืนของคณะมนตรี EU รัฐสภายุโรปต้องมีจุดยืนของตัวเองก่อนเข้าสู่การเจรจาไตรภาคี
ถูกปฏิเสธคุกกี้แล้วต้องรอนานแค่ไหนก่อนถามใหม่
ตามร่างของคณะมนตรี เว็บต้องรออย่างน้อย 4 เดือนก่อนขอ consent ใหม่สำหรับวัตถุประสงค์เดิม ส่วนคณะกรรมาธิการยุโรปเคยเสนอ 6 เดือน ตัวเลขสุดท้ายยังขึ้นกับผลการเจรจา
เว็บไทยต้องทำตามกฎคุกกี้ EU ไหม
เว็บไทยที่ให้บริการผู้ใช้ใน EU อยู่ใต้ GDPR ตามมาตรา 3(2) และกฎคุกกี้ของ EU อยู่แล้ว ส่วนเว็บที่ให้บริการเฉพาะในไทยใช้ PDPA และแนวปฏิบัติของไทยเป็นหลัก ซึ่งมักอ้างอิงแนวทาง EU
แหล่งอ้างอิง
- PPC Land — รายงานร่างจุดยืนคณะมนตรี EU เรื่องการถามคุกกี้ซ้ำ (อ่านต้นฉบับ) — อ่านที่ PPC Land
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
