สหรัฐสั่งหน่วยงานรัฐถอด DeepSeek และซอฟต์แวร์ที่สร้างบนโมเดลนี้ใน 60 วัน ผู้ขายซอฟต์แวร์ไทยต้องตอบให้ได้ว่าในระบบมีโมเดลอะไร

สหรัฐแบน DeepSeek คือคำสั่งของรัฐมนตรีกระทรวงความมั่นคงแห่งมาตุภูมิสหรัฐ (DHS) ที่สื่อรายงานเมื่อ 20 ตุลาคม 2569 (ค.ศ. 2026) ห้ามหน่วยงานพลเรือนของรัฐบาลกลางจัดซื้อเทคโนโลยีของ DeepSeek รวมถึงซอฟต์แวร์ของบุคคลที่สามที่สร้างบนโมเดลนี้ และต้องถอดออกภายใน 60 วัน บทความนี้เหมาะกับผู้ขายซอฟต์แวร์ SaaS และ BPO ไทยที่มีลูกค้าฝั่งสหรัฐ

ลองนึกภาพ software house ในเชียงใหม่ 40 คน (ตัวอย่างสมมติ) ที่ทำแชตบอตให้ผู้รับเหมาของรัฐบาลกลางสหรัฐ โดยใช้โมเดลที่ fine-tune จาก DeepSeek เพราะถูกและเร็ว วันหนึ่งลูกค้าส่งแบบสอบถามมาว่า “ในระบบมี DeepSeek ไหม ตอบภายใน 7 วัน” ถ้าบริษัทตอบไม่ได้ สัญญาต่ออายุอาจสะดุดทันที

สรุปสั้น: DHS สั่งหน่วยงานพลเรือนของรัฐบาลกลางสหรัฐหยุดจัดซื้อและถอด DeepSeek รวมถึงผลิตภัณฑ์ของบุคคลที่สามที่พัฒนาโดยใช้ DeepSeek ภายใน 60 วัน ขอยกเว้นได้ผ่าน CISA ไทยไม่มีคำสั่งแบบนี้ แต่ผู้ขายซอฟต์แวร์ไทยในห่วงโซ่ลูกค้าสหรัฐจะถูกถามว่าในผลิตภัณฑ์มีโมเดลอะไร จึงควรทำทะเบียนโมเดล AI ให้เสร็จก่อนครบกำหนด

สหรัฐแบน DeepSeek คืออะไร เกิดอะไรขึ้น

สหรัฐแบน DeepSeek หมายถึงคำสั่ง DHS ที่ห้ามหน่วยงานพลเรือนของรัฐบาลกลางจัดซื้อเทคโนโลยีของ Hangzhou DeepSeek Artificial Intelligence Co. บริษัทในเครือ และผลิตภัณฑ์ของบุคคลที่สามที่พัฒนาโดยใช้ DeepSeek ตามรายงานของ CIO.com และ The Hill คำสั่งเผยแพร่ใน Federal Register เอกสารเลขที่ 2026-21447

หน่วยงานต้องลบเทคโนโลยีดังกล่าวออกจากระบบไอทีภายใน 60 วัน หน่วยงานที่จำเป็นต้องใช้ต่อขอยกเว้นได้โดยยื่นหนังสือพร้อมเหตุผลต่อ CISA ระหว่างนี้ให้เฝ้าดูทราฟฟิกและเก็บ log มากขึ้น DHS อ้างอธิปไตยข้อมูลและช่องโหว่ความปลอดภัย ส่วนจีนตอบโต้ว่าสหรัฐอ้างความมั่นคงเกินขอบเขต

แหล่งข่าวรายงานวันที่และข้อยกเว้นไม่ตรงกันทั้งหมด บางแหล่งระบุว่าคำสั่งเริ่มออกตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2569 จุดนี้ยังไม่ยืนยัน ผู้ขายควรยึดวันที่ตามเอกสาร Federal Register

สหรัฐแบน DeepSeek มีเส้นตายเมื่อไร

สหรัฐแบน DeepSeek กำหนดให้ถอดภายใน 60 วัน ซึ่งตามรายงานจะครบราว 19 ธันวาคม 2569 ผู้ขายไทยควรวางแผนถอยหลังจากวันนั้น เพราะลูกค้าต้องเคลียร์ระบบให้เสร็จก่อน

• 20 ตุลาคม 2569 — สื่อรายงานคำสั่ง DHS
• พฤศจิกายน 2569 — ลูกค้าสหรัฐน่าจะเริ่มส่งแบบสอบถามถึงผู้ขาย (การวิเคราะห์)
• ราว 19 ธันวาคม 2569 — ครบ 60 วันตามรายงาน

สหรัฐแบน DeepSeek กระทบธุรกิจไทยอย่างไร

สหรัฐแบน DeepSeek ไม่ได้บังคับบริษัทไทยโดยตรง แต่กระทบผ่านสัญญา เพราะหน่วยงานรัฐสหรัฐจะส่งเงื่อนไขต่อไปยังผู้รับเหมา และผู้รับเหมาจะส่งต่อลงมาถึงผู้รับจ้างช่วงในไทย ส่วนนี้เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียนจากข้อเท็จจริงในข่าว

บริษัทซอฟต์แวร์และ SaaS ไทยที่ขายให้ลูกค้าสหรัฐต้องทำอะไร

กลุ่มนี้โดนก่อน เพราะคำว่า “ผลิตภัณฑ์ของบุคคลที่สามที่พัฒนาโดยใช้ DeepSeek” ครอบคลุมซอฟต์แวร์ที่ฝังโมเดลไว้ข้างใน ถ้อยคำกว้างพอที่ลูกค้าอาจตีความรวมถึงโมเดลที่ fine-tune จาก DeepSeek ด้วย บริษัทต้องตอบให้ได้ว่าโมเดลทุกตัวในผลิตภัณฑ์มาจากไหน

เรื่องนี้ต่อยอดจากแนวโน้มเดียวกับ GSA ออกข้อสัญญา LLM ใหม่ มีผล 19 ต.ค. 2569 ผู้ขาย AI ให้รัฐบาลสหรัฐฯ ต้องผูกกรอบ NIST AI RMF ผู้ขายไทยต้องเตรียมอะไร คือรัฐบาลสหรัฐกำกับ AI ผ่านสัญญาจัดซื้อเร็วกว่าการออกกฎหมาย

ผู้ให้บริการ BPO ไทยเสี่ยงตรงไหน

BPO ที่ใช้แชตบอตของผู้ขายรายย่อยดูแลลูกค้าสหรัฐ มักไม่รู้ว่าเครื่องมือนั้นใช้โมเดลอะไร ถ้าสร้างบน DeepSeek งานของ BPO ก็อาจเข้าข่ายด้วย

สตาร์ทอัพที่ใช้ DeepSeek กับข้อมูลลูกค้าไทยต้องคิดเรื่อง PDPA อย่างไร

สตาร์ทอัพที่ไม่มีลูกค้าสหรัฐไม่โดนคำสั่งนี้ แต่ถ้าเรียกโมเดลผ่าน API ที่ส่งข้อมูลลูกค้าไทยไปนอกประเทศ ต้องประเมินตาม PDPA มาตรา 28–29 อยู่แล้ว

ผู้ให้บริการ AI ภายนอกที่แตะข้อมูลลูกค้าควรมีข้อตกลงกำกับ จุดชี้ขาดอยู่ใน ทำสัญญาแล้วมีข้อมูลส่วนบุคคลเกี่ยวข้อง ต้องทำข้อตกลงประมวลผลข้อมูล (DPA) เมื่อไร

ทำไมทะเบียนโมเดล AI กลายเป็นเงื่อนไขขายงาน

ทะเบียนที่มาของโมเดลเป็นข้อกำหนดหนึ่งของ ISO 42001 และคำสั่ง DHS ทำให้เอกสารนี้มีราคาทางธุรกิจทันที ประเด็นมาตรฐานเป็นด่านคัดผู้ขายเคยวิเคราะห์ไว้ใน CMiC ได้ ISO 42001: มาตรฐาน AI อาจกลายเป็นด่านคัด Vendor ซอฟต์แวร์ไทย

เทียบกับกฎหมายไทย: สหรัฐแบน DeepSeek ต่างจาก PDPA และกฎไทยอย่างไร

ไทยยังไม่มีกฎหมายหรือคำสั่งที่ห้ามใช้โมเดล AI ของผู้พัฒนารายใดรายหนึ่ง กฎไทยที่ใกล้เคียงที่สุดคือ PDPA ซึ่งกำกับ “ข้อมูล” ไม่ใช่ “ยี่ห้อของโมเดล” ตารางด้านล่างเทียบให้เห็นช่องว่าง

ช่องว่างของไทยคือไม่มีกลไกให้หน่วยงานรัฐสั่งเลิกใช้โมเดล AI เพราะเหตุความมั่นคงโดยตรง ร่างกฎหมาย AI ของไทยยังเป็นร่าง ความเสี่ยงของบริษัทไทยจึงมาจากสัญญากับลูกค้าต่างประเทศมากกว่ากฎหมายในประเทศ

ถ้าไม่ทำอะไรเลย จะเสี่ยงอะไร

ถ้าไม่ทำอะไร ความเสี่ยงแรกคือเสียงาน ลูกค้าสหรัฐที่ต้องถอด DeepSeek ภายใน 60 วันจะเลือกผู้ขายที่พิสูจน์ได้ว่าระบบสะอาด มากกว่ารอผู้ขายที่ตอบไม่ได้

ความเสี่ยงที่สองคือผิดสัญญา ถ้าภายหลังพบว่าผลิตภัณฑ์มีโมเดลที่สร้างบน DeepSeek บริษัทไทยอาจถูกเรียกค่าเสียหายหรือถูกบอกเลิกสัญญา ความเสี่ยงที่สามคือประเด็น PDPA ถ้าส่งข้อมูลลูกค้าไทยออกนอกประเทศโดยไม่ได้ประเมิน

ผู้ขายซอฟต์แวร์ไทยควรทำอะไรก่อน 19 ธันวาคม 2569

ผู้ขายซอฟต์แวร์ไทยที่มีลูกค้าฝั่งสหรัฐควรทำ 5 ข้อนี้ให้เสร็จก่อนเส้นตาย 60 วันของสหรัฐแบน DeepSeek เพื่อให้ตอบแบบสอบถามลูกค้าได้ทันที

• 1. CTO ทำทะเบียนโมเดล AI ภายใน 2 สัปดาห์ ระบุทุกผลิตภัณฑ์ว่าใช้โมเดลอะไร เวอร์ชันใด และ fine-tune มาจากโมเดลไหน
• 2. ทีม dev ค้นหาร่องรอย DeepSeek ในโค้ดและไลบรารี รวมโมเดลโอเพนซอร์สและเครื่องมือของผู้ขายรายย่อยที่ฝังอยู่
• 3. ฝ่ายกฎหมายเปิดสัญญาลูกค้าสหรัฐทุกฉบับ หาข้อกำหนดเทคโนโลยีต้องห้ามที่ลูกค้าส่งต่อมา (flow-down) และเตรียมคำตอบมาตรฐาน
• 4. ฝ่ายจัดซื้อขอคำรับรองจากผู้ขายเครื่องมือ AI ให้ระบุเป็นลายลักษณ์อักษรว่าใช้โมเดลอะไร และต้องแจ้งเมื่อเปลี่ยนโมเดล
• 5. DPO ประเมินการส่งข้อมูลลูกค้าไทยไปต่างประเทศ สำหรับทุกโมเดลที่เรียกผ่าน API ตาม PDPA มาตรา 28–29 และบันทึกไว้ใน RoPA

ทีมที่ยังไม่มีแนวปฏิบัติการใช้ AI กับข้อมูลลูกค้า เริ่มจาก คู่มือใช้ AI อย่างปลอดภัยและปกป้องข้อมูล ได้ ผู้ที่ทำงานให้ผู้รับเหมาภาครัฐสหรัฐควรอ่านคู่กับ Anthropic ขอศาลอุทธรณ์ DC ทบทวนเต็มคณะ คดีเพนตากอนตีตรา ความเสี่ยงห่วงโซ่อุปทาน ห้ามใช้ Claude ผู้รับเหมาไทยต้องเช็กสัญญาอะไร

มุมมองผู้เชี่ยวชาญ

ข้อสังเกตเชิงวิชาชีพของผมคือ คำถามที่ผู้ขายซอฟต์แวร์ต้องตอบเปลี่ยนจาก “ระบบของคุณปลอดภัยไหม” เป็น “ในระบบของคุณมีอะไรอยู่บ้าง” ถ้าคุณบอกลูกค้าไม่ได้ว่าโมเดลในผลิตภัณฑ์มาจากไหน ลูกค้าก็จะถือว่ามันมาจากที่ที่เขาห้าม จุดที่องค์กรมักพลาดคือนับเฉพาะโมเดลที่ทีมเลือกเอง แต่ลืมโมเดลที่แถมมากับไลบรารีหรือเครื่องมือของผู้ขายรายอื่น ทะเบียนโมเดล AI จึงต้องอัปเดตทุกครั้งที่ deploy

— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law

ประวัติผู้เขียน · นโยบายบรรณาธิการ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับสหรัฐแบน DeepSeek

สหรัฐแบน DeepSeek แล้วคนไทยยังใช้ DeepSeek ได้ไหม

ใช้ได้ คำสั่งนี้บังคับเฉพาะหน่วยงานพลเรือนของรัฐบาลกลางสหรัฐ และไม่ใช้กับผู้บริโภคทั่วไป แต่ถ้าใช้กับข้อมูลลูกค้า ต้องทำตาม PDPA เรื่องส่งข้อมูลไปต่างประเทศ

ซอฟต์แวร์ที่ fine-tune จาก DeepSeek โดนแบนด้วยหรือไม่

คำสั่งครอบคลุมผลิตภัณฑ์ของบุคคลที่สามที่พัฒนาโดยใช้ DeepSeek ถ้อยคำนี้กว้างพอที่ลูกค้าสหรัฐอาจตีความรวมถึงโมเดลที่ fine-tune จาก DeepSeek ผู้ขายควรถือว่าโดนไว้ก่อนและยืนยันกับลูกค้าเป็นลายลักษณ์อักษร

ต้องถอด DeepSeek ภายในวันไหน

ตามรายงาน หน่วยงานต้องถอดภายใน 60 วัน ครบราว 19 ธันวาคม 2569 แต่แหล่งข่าวรายงานวันเริ่มคำสั่งไม่ตรงกัน ควรยึดตามเอกสาร Federal Register เลขที่ 2026-21447 และสิ่งที่ลูกค้าแจ้ง

อ่านต่อ: ความรู้ที่เกี่ยวกับเรื่องนี้

• ใช้อีเมลและไดรฟ์บนคลาวด์ ข้อมูลไปต่างประเทศเมื่อไร — อธิบายว่าการใช้บริการ SaaS ที่เก็บข้อมูลนอกไทยจะนับเป็นการส่งข้อมูลไปต่างประเทศตาม PDPA เมื่อไร ใช้หลักเดียวกันประเมินการเรียกโมเดล AI ผ่าน API ได้ (aipdpa.com)

แหล่งอ้างอิง

• CIO.com — US bans DeepSeek across federal agencies, putting AI supply chains under scrutiny — อ่านข่าวที่ CIO.com
• The Hill — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านข่าวที่ The Hill
• Cybernews — รายงานข่าวเดียวกัน (อ้างตามสรุปข่าว)
• Federal Register เอกสารเลขที่ 2026-21447 (อ้างตามรายงานของ CIO.com)

บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

Related Posts

มาเลเซียเปิดร่างกรอบ AI กับข้อมูลส่วนบุคคลครบ 43 ข้อ ปิดรับความเห็น 23 ต.ค. 2569 บริษัทไทยต้องเตรียมอะไร

JPDP ของมาเลเซียเปิดรับฟั…

ตรงเรื่อง 71.4%

สรุปกฎหมายเทคโนโลยีประจำสัปดาห์ 19 Oct – 25 Oct 2569: 34 เรื่องที่ธุรกิจไทยต้องรู้

สรุป 34 เรื่องกฎหมายเทคโน…

ตรงเรื่อง 69.9%