สารบัญ
- พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยีฉบับแก้ไขเปลี่ยนอะไร
- หน่วยงานไหนคุมเรื่องอะไร
- พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยีกระทบธุรกิจและคนไทยอย่างไร
- ธุรกิจควรเตรียมอะไรตอนนี้
- มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
- คำถามที่พบบ่อย
ลองนึกภาพแบบนี้
ป้าสมศรีได้ SMS ว่า “พัสดุของคุณตกค้าง กดลิงก์เพื่อชำระค่าส่ง” ป้ากดลิงก์ กรอกข้อมูล แล้วเงินเก็บทั้งหมดก็หายจากบัญชีภายในสิบนาที เงินถูกโอนต่อผ่านบัญชีม้าสามทอด ก่อนจะกลายเป็นคริปโตแล้วออกนอกประเทศไป
แต่ก่อน คำถามเดียวที่ถามกันคือ “ทำไมป้าถึงกดลิงก์” ตอนนี้กฎหมายถามต่อด้วยว่า SMS นั้นหลุดผ่านเครือข่ายมือถือมาได้อย่างไร ธนาคารปล่อยให้บัญชีม้ารับเงินได้อย่างไร และเงินถูกแปลงเป็นคริปโตโดยไม่มีใครสะดุดใจได้อย่างไร
พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยีฉบับแก้ไขเปลี่ยนอะไรบ้าง
พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยีฉบับแก้ไขปี 2568 เปลี่ยน 4 เรื่องหลัก คือ ค่ายมือถือต้องคัดกรอง SMS การลงทะเบียนซิมด้วยข้อมูลเท็จเป็นความผิดอาญา สินทรัพย์ดิจิทัลถูกนับรวมในกฎเรื่องระบบการชำระเงิน และ ก.ล.ต. เข้ามาร่วมกำกับด้วย นอกจากนี้ กสทช. ยังมีอำนาจสั่งระงับกิจการของผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องกับการกระทำผิดได้
| เรื่อง | เปลี่ยนอย่างไร (แบบง่าย) |
|---|---|
| SMS | ค่ายมือถือต้องมีระบบป้องกันและคัดกรอง SMS หลอกลวง |
| ซิมการ์ด | ลงทะเบียนซิมด้วยข้อมูลเท็จ = ติดคุกได้ |
| คริปโต | สินทรัพย์ดิจิทัลอยู่ใต้กฎเดียวกับระบบชำระเงิน |
| ผู้กำกับ | ก.ล.ต. เข้ามาร่วมดูแลอีกหน่วยงาน |
| บทลงโทษ | กสทช. สั่งระงับกิจการของผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องได้ |
หน่วยงานไหนคุมเรื่องอะไรตาม พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยี
พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยีแบ่งหน้าที่กำกับไว้หลายหน่วยงาน ได้แก่ กสทช. ETDA ธนาคารแห่งประเทศไทย กระทรวงดีอี และ ก.ล.ต. ธุรกิจหนึ่งรายจึงอาจต้องรายงานต่อหลายหน่วยงานพร้อมกัน ปัญหาใหญ่ของธุรกิจตอนนี้จึงไม่ใช่ว่า “กฎหมายเขียนว่าอะไร” แต่เป็นว่า “หน่วยงานไหนจะมาถามเรื่องอะไร”
| หน่วยงาน | ดูแลใคร | เรื่องที่ต้องระวัง |
|---|---|---|
| กสทช. | ค่ายมือถือ | คัดกรอง SMS ลงทะเบียนซิม และอาจถูกระงับกิจการ |
| ธปท. | ธนาคาร e-wallet | บัญชีม้า การโอนเงินผิดปกติ |
| ก.ล.ต. | แพลตฟอร์มคริปโต | การแปลงเงินหลอกลวงเป็นสินทรัพย์ดิจิทัล |
| ETDA | แพลตฟอร์มดิจิทัล | บริการออนไลน์ที่มิจฉาชีพใช้ |
| ดีอี | ภาพรวมนโยบาย | ประสานงานข้ามหน่วยงาน |
พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยีกระทบธุรกิจและคนไทยอย่างไร
พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยีฉบับแก้ไขทำให้ธนาคาร ค่ายมือถือ และ e-wallet เสี่ยงต้องร่วมรับผิดชอบความเสียหายที่เหยื่อมิจฉาชีพได้รับ ถ้าทำตามมาตรการที่กฎหมายกำหนดไม่ครบ ผลกระทบยังไหลต่อไปถึง SME และคนทั่วไปด้วย
ผลกระทบต่อธนาคารและ e-wallet: เดิมทีความเสียหายจากแก๊งคอลตกอยู่กับเหยื่อเกือบทั้งหมด ตอนนี้คำถามแรกของคดีจะเป็น “ผู้ให้บริการทำตามมาตรการครบไหม” ถ้าไม่มีหลักฐานว่ามีระบบตรวจจับบัญชีม้า หรือระบบระงับธุรกรรมที่ดูผิดปกติ ก็เสี่ยงต้องร่วมจ่ายค่าเสียหาย ต้นทุนเรื่องนี้จะลงไปอยู่ในงบความเสี่ยงของทุกองค์กรการเงิน
ผลกระทบต่อค่ายมือถือ: การถูกระงับกิจการเป็นโทษที่หนักกว่าการโดนปรับหลายเท่า เพราะทำให้รายได้หยุดทันที ระบบคัดกรอง SMS และการตรวจตัวตนตอนลงทะเบียนซิมจึงต้องมีบันทึกให้ตรวจสอบย้อนหลังได้
ผลกระทบต่อ SME: ร้านค้าที่ส่ง SMS แจ้งโปรโมชันหรือส่งรหัส OTP ผ่านผู้ให้บริการส่ง SMS จำนวนมาก อาจเจอข้อความถูกบล็อก ถ้าชื่อผู้ส่งไม่ได้ลงทะเบียน หรือถ้าในข้อความมีลิงก์ที่ระบบมองว่าเสี่ยง ลูกค้าจะไม่ได้รับรหัส OTP แล้วยอดขายก็หายไปโดยที่ร้านไม่รู้ตัว
ผลกระทบต่อคนทั่วไป: ใครที่เคยให้เพื่อนหรือคนรู้จักยืมบัตรประชาชนไปเปิดซิม หรือรับจ้างลงทะเบียนซิมเพื่อแลกค่าขนมไม่กี่ร้อยบาท ตอนนี้เสี่ยงติดคดีอาญา ถ้าซิมนั้นไปอยู่ในมือแก๊งมิจฉาชีพ
ธุรกิจควรเตรียมรับ พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยีอย่างไร
ธุรกิจควรเริ่มจากทำแผนที่หน้าที่ตาม พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยีให้เหลือหน้าเดียว ระบุว่าบริษัทต้องทำอะไร ต่อหน่วยงานไหน และเก็บหลักฐานไว้ที่ไหน แผนที่แบบนี้คือสิ่งแรกที่ต้องหยิบออกมาได้ในวันที่หน่วยงานติดต่อมา
- 1. ทำ compliance map หน้าเดียว แยกเป็นหน่วยงาน หน้าที่ กำหนดเวลา และคนที่รับผิดชอบ
- 2. เก็บหลักฐานว่าทำตามมาตรการแล้ว เช่น บันทึกการบล็อก SMS บันทึกการระงับบัญชีที่ผิดปกติ พร้อมวันและเวลา
- 3. ตรวจผู้ให้บริการส่ง SMS ที่ใช้อยู่ (สำหรับ SME) ดูว่าลงทะเบียนชื่อผู้ส่งแล้วหรือยัง และลิงก์ในข้อความใช้โดเมนของร้านเองหรือเปล่า
- 4. ทบทวนสัญญากับคู่ค้า กำหนดให้ชัดว่า ถ้าต้องร่วมจ่ายค่าเสียหาย ใครรับผิดชอบส่วนไหน
- 5. สื่อสารกับลูกค้า บอกลูกค้าว่าร้านจะไม่ส่งลิงก์ให้ชำระเงินทาง SMS และห้ามให้ใครยืมบัตรประชาชนไปเปิดซิม
ถ้าอยากให้ช่วยทำ compliance map หรือทบทวนสัญญาเรื่องความรับผิด ดูรายละเอียดได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
“แก๊งคอลใช้บริการของคนอื่นทำเงินทุกขั้นตอน ตั้งแต่ซิม SMS บัญชี ไปจนถึงคริปโต กฎหมายใหม่เลยถามทุกคนที่อยู่ระหว่างทางว่า คุณทำหน้าที่ของตัวเองครบหรือเปล่า ผมคิดว่าตอนนี้ธุรกิจไม่ควรถามว่ากฎหมายจะมาถึงตัวเองไหม ควรถามว่าถ้ามาพรุ่งนี้ มีหลักฐานพร้อมให้ดูหรือยัง”
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยี
พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยีฉบับแก้ไขเปลี่ยนอะไรบ้าง
พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยีฉบับแก้ไขปี 2568 กำหนดให้ค่ายมือถือต้องคัดกรอง SMS ทำให้การลงทะเบียนซิมด้วยข้อมูลเท็จเป็นความผิดอาญา นับสินทรัพย์ดิจิทัลรวมในกฎระบบการชำระเงิน และให้ ก.ล.ต. เข้ามาร่วมกำกับด้วย
ลงทะเบียนซิมให้คนอื่นผิดกฎหมายไหม
ผิด ถ้าลงทะเบียนซิมด้วยข้อมูลเท็จ พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยีฉบับแก้ไขกำหนดให้เป็นความผิดอาญา
ธนาคารต้องรับผิดเมื่อลูกค้าโดนแก๊งคอลเซ็นเตอร์หลอกไหม
ธนาคาร ค่ายมือถือ และผู้ให้บริการ e-wallet เสี่ยงต้องร่วมรับผิดชอบความเสียหายจากมิจฉาชีพ ถ้าทำตามมาตรการที่ พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยีกำหนดไม่ครบ
หน่วยงานไหนกำกับดูแลตาม พ.ร.ก. อาชญากรรมเทคโนโลยี
การกำกับดูแลแบ่งกันระหว่าง กสทช. ETDA ธนาคารแห่งประเทศไทย และกระทรวงดีอี โดยฉบับแก้ไขเพิ่ม ก.ล.ต. เข้ามาดูแลเรื่องสินทรัพย์ดิจิทัลด้วย
แหล่งอ้างอิง
- Herbert Smith Freehills Kramer: Between the SIM and the Scam: Navigating the legal risk in Thailand’s TMT sector (22 กันยายน 2569)
- พระราชกำหนดมาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568
- อ่านต่อ: ค่าปรับ GDPR มีสูตร 5 ขั้นแล้ว · EU KIDS Act สั่งปิด AI Chatbot สำหรับเด็ก · บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
[…] […]
[…] […]