No ID No Ads คือมาตรการที่รัฐบาลยืนยันเมื่อ 24 ตุลาคม 2569 ว่าเริ่ม 1 พฤศจิกายน 2569 ใครยังไม่ยืนยันตัวตนจะลงโฆษณาแบบเสียเงินบนโซเชียลที่แสดงต่อผู้ใช้ในไทยไม่ได้ ทั้งผู้ลงโฆษณาไทยและต่างชาติ แต่ TikTok และ Google ยังไม่ส่งคำยืนยันความพร้อมต่อ กมธ.ดีอี บทความนี้เหมาะกับร้านค้าออนไลน์ เอเจนซี และฟรีแลนซ์ยิงแอด
ตัวอย่างสมมติ: ร้านครีมบำรุงผิวในเชียงใหม่จ้างฟรีแลนซ์ยิงแอดบน Facebook และ TikTok โดยฟรีแลนซ์ผูกบัตรเครดิตของตัวเองจ่ายค่าแอดก่อน แล้วค่อยเก็บเงินจากร้านทีหลัง ถ้าคืนวันที่ 31 ตุลาคมยังไม่มีใครยืนยันตัวตน แคมเปญลดราคาต้นเดือนที่เตรียมไว้อาจไม่ได้ขึ้นฟีดเลย
สรุปสั้น: No ID No Ads เริ่ม 1 พฤศจิกายน 2569 ตามประกาศคณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ฉบับที่ 2) แพลตฟอร์มต้องยืนยันตัวตนผู้ลงโฆษณา และเก็บข้อมูลทั้งผู้ลงโฆษณาและผู้จ่ายเงินไว้อย่างน้อย 90 วันหลังโฆษณาจบ Meta และ LINE แจ้งว่าพร้อม ส่วน TikTok และ Google ยังไม่ยืนยัน ผู้ลงโฆษณาไม่มีโทษอาญาโดยตรง แต่เสี่ยงแอดหยุด
No ID No Ads มีอะไรใหม่ หลังรัฐบาลแถลง 24 ต.ค. 2569
No ID No Ads มีความคืบหน้าใหม่ 3 เรื่อง คือรัฐบาลยืนยันวันเริ่ม 1 พฤศจิกายน 2569 แพลตฟอร์มพร้อมไม่เท่ากัน และกรรมาธิการสภาฯ สั่งเตรียมตรวจแพลตฟอร์มที่ไม่ทำตาม หลักการของประกาศเคยสรุปไว้ใน ETDA ให้แพลตฟอร์มพิสูจน์ตัวตนผู้ลงโฆษณาก่อนเผยแพร่ทุกครั้ง SME และเอเจนซี่ยิงแอดต้องเตรียมอะไรก่อน พ.ย. 69
เมื่อ 24 ตุลาคม 2569 รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีแถลงว่ากระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) และ ETDA เป็นผู้รับผิดชอบหลัก และ Meta แจ้งดีอีแล้วว่าพร้อมปฏิบัติตาม ตามที่ MGR Online และ Nation Thailand รายงาน
| วันที่ | เหตุการณ์ |
|---|---|
| 23 เม.ย. 2569 | ลงนามประกาศคณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ฉบับที่ 2) |
| 5 พ.ค. 2569 | ประกาศในราชกิจจานุเบกษา มีผลเมื่อครบ 180 วัน |
| 22 ต.ค. 2569 | กมธ.ดีอี เชิญ TikTok, LINE, Meta, Google ไม่มีรายใดมา LINE ส่งหนังสือยืนยัน |
| 23 ต.ค. 2569 | งานแถลงร่วมกับ Meta ถูกยกเลิก (Relevant Audience รายงาน ยังไม่ยืนยันจากแหล่งที่สอง) |
| 24 ต.ค. 2569 | รองโฆษกฯ แถลงวันเริ่ม Meta แจ้งดีอีว่าพร้อม |
| 1 พ.ย. 2569 | No ID No Ads เริ่มบังคับใช้ |
รายละเอียดที่ชัดขึ้นในรอบนี้
- ยืนยันได้ 2 ทาง คือตรวจเอกสารที่รัฐออกแล้วเทียบกับเจ้าของ เช่น เทียบใบหน้า หรือใช้ Digital ID ระดับ IAL2 ขึ้นไป
- นิติบุคคลใช้หนังสือรับรองบริษัทและหนังสือมอบอำนาจ
- ยืนยันหนึ่งครั้งใช้ได้ 1 ปี
- แพลตฟอร์มต้องเก็บข้อมูลผู้ลงโฆษณา และผู้จ่ายเงินถ้าเป็นคนละคน ไว้อย่างน้อย 90 วันหลังโฆษณาจบ
แพลตฟอร์มไหนพร้อม No ID No Ads แล้ว และไหนยังไม่ยืนยัน
ณ 24 ตุลาคม 2569 แพลตฟอร์มที่แสดงความพร้อมต่อ No ID No Ads แล้วคือ Meta ซึ่งแจ้งดีอีว่าพร้อม และ LINE ซึ่งส่งหนังสือยืนยันต่อ กมธ.ดีอี ว่าจะทำตามภายใน 1 พฤศจิกายน 2569 ส่วน TikTok และ Google ไม่มาชี้แจงในวันที่ 22 ตุลาคม และไม่ได้ส่งคำยืนยันใด ๆ
กมธ.ดีอี จึงสั่งให้ดีอี ETDA และตำรวจไซเบอร์เตรียมตรวจและดำเนินการกับแพลตฟอร์มที่ไม่ทำตาม ข่าวไม่ได้ระบุว่า TikTok หรือ Google จะไม่ทำตาม
ผู้เขียนมองว่าในสัปดาห์แรกของเดือนพฤศจิกายน แต่ละแพลตฟอร์มอาจขอเอกสารหรือเปิดระบบไม่พร้อมกัน ร้านที่ยิงแอดหลายช่องทางควรเช็กทีละแพลตฟอร์ม
No ID No Ads กระทบร้านค้าและเอเจนซีไทยอย่างไร
No ID No Ads กระทบหนักที่สุดตรงคำถามว่า “ใครคือผู้ลงโฆษณา และใครคือผู้จ่ายเงิน” เพราะในตลาดไทย สองบทบาทนี้มักเป็นคนละคน ส่วนนี้เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียนจากข้อเท็จจริงในข่าว
ร้านค้าออนไลน์และ SME ที่ยิงแอดเอง
ร้านที่ยิงแอดเองและจ่ายด้วยบัตรของเจ้าของร้าน ภาระน้อยที่สุด แค่เตรียมบัตรหรือ Digital ID ให้พร้อม จุดที่ต้องระวังคือบัญชีโฆษณาที่ผูกบัตรของญาติ พนักงาน หรือหุ้นส่วนที่ออกไปแล้ว เพราะผู้จ่ายเงินที่เป็นคนละคนกับผู้ลงโฆษณาต้องถูกเก็บข้อมูลด้วย
ร้านที่จดเป็นบริษัทต้องให้กรรมการผู้มีอำนาจออกหนังสือมอบอำนาจให้คนดูแลบัญชี ถ้ากรรมการไม่ว่างช่วงปลายเดือนตุลาคม เอกสารนี้จะเป็นคอขวด
เอเจนซีและฟรีแลนซ์ที่ออกค่าแอดแทนลูกค้า
เอเจนซีที่ผูกบัตรของตัวเองจ่ายค่าแอดแทนลูกค้าอาจถูกนับเป็นผู้จ่ายเงิน และต้องถูกยืนยันตัวตนด้วย ภาระจึงเพิ่มเป็นสองชั้น คือยืนยันตัวลูกค้าในฐานะผู้ลงโฆษณา และยืนยันตัวเอเจนซีในฐานะผู้จ่าย
สัญญาจ้างส่วนใหญ่ยังไม่ได้เขียนว่าใครรับผิดถ้าแคมเปญหยุดเพราะยืนยันตัวตนไม่ผ่าน ข้อที่ควรเพิ่มคือหน้าที่ส่งเอกสารภายในกี่วัน บัญชีโฆษณาเปิดในชื่อใคร และถ้าเลิกจ้าง ลูกค้าเอาบัญชีคืนได้อย่างไร
เอเจนซีที่ถือสำเนาบัตรและภาพใบหน้าลูกค้า
เอเจนซีที่ขอสำเนาบัตร หนังสือรับรองบริษัท หรือหนังสือมอบอำนาจของลูกค้าไปยืนยันแทน กลายเป็นผู้เก็บข้อมูลส่วนบุคคลทันที ต้องมีฐานกฎหมาย แจ้งวัตถุประสงค์ และมีมาตรการรักษาความปลอดภัย ภาพใบหน้าที่ใช้เทียบตัวตนเป็นข้อมูลชีวภาพ ซึ่งเป็นข้อมูลอ่อนไหวตาม PDPA มาตรา 26
หลักเรื่องข้อมูลใบหน้ากับ e-KYC เคยอธิบายไว้ใน บัตรสวัสดิการต้องสแกนใบหน้า e-KYC 1.75 ล้านราย ธนาคาร 14 ต.ค. แอป 12 ม.ค. 2570 ข้อมูลชีวภาพกับ PDPA มาตรา 26 ที่ทุกองค์กรต้องรู้ ทางที่เสี่ยงน้อยกว่าคือให้ลูกค้ายืนยันตัวตนกับแพลตฟอร์มเอง
เทียบกับกฎหมายไทย: No ID No Ads ผูกกับกฎหมายฉบับไหน
No ID No Ads วางภาระหลักไว้ที่แพลตฟอร์ม แต่ข้อมูลที่ไหลผ่านมือผู้ลงโฆษณาและเอเจนซียังอยู่ใต้ PDPA เต็ม ๆ ตารางนี้แยกให้เห็นว่าแต่ละฝ่ายผูกกับกฎหมายใด
| ประเด็น | มาตรการ No ID No Ads | กฎหมายไทยที่เกี่ยวข้อง |
|---|---|---|
| ใครรับผิดหลัก | แพลตฟอร์มที่รับค่าโฆษณา | พ.ร.ก.มาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (ฉบับแก้ไข) แพลตฟอร์มอาจร่วมรับผิดถ้าพิสูจน์ไม่ได้ว่าทำตามมาตรการ (Silk Legal อ้างว่าเป็นมาตรา 8/10) |
| โทษผู้ลงโฆษณา | ตัวประกาศไม่มีโทษอาญาโดยตรง | ผลจริงคือลงโฆษณาไม่ได้ |
| ภาพใบหน้าที่ใช้เทียบ | วิธียืนยันแบบเทียบใบหน้า | PDPA มาตรา 26 ข้อมูลชีวภาพเป็นข้อมูลอ่อนไหว |
| เอกสารที่เอเจนซีเก็บ | หนังสือรับรองบริษัท หนังสือมอบอำนาจ สำเนาบัตร | PDPA มาตรา 23 แจ้งวัตถุประสงค์ · มาตรา 37(1) มาตรการรักษาความปลอดภัย |
| ต่างประเทศ | ไทยบังคับแล้ว 1 พ.ย. 2569 | สหรัฐฯ FTC ยังอยู่ขั้นถามความเห็นเรื่องให้แพลตฟอร์มรับผิดโฆษณาแอบอ้าง |
ช่องว่างที่เห็นชัดคือยังไม่ชัดว่าโฆษณาที่รันอยู่แต่ยังไม่ยืนยันตัวตนจะหยุดทันที 1 พฤศจิกายน 2569 หรือไม่ และภาระของแพลตฟอร์มมักถูกส่งต่อมาเป็นขั้นตอนของผู้ลงโฆษณา แนวทางของสหรัฐฯ ดูได้ใน FTC ถามความเห็นกฎให้แพลตฟอร์มรับผิดโฆษณาแอบอ้างหลอกลวง ต้องยืนยันตัวตนผู้ลงโฆษณา แบรนด์ไทยที่ถูกสวมรอยควรทำอะไรได้บ้าง
ถ้าไม่เตรียม No ID No Ads ก่อน 1 พ.ย. 2569 จะเสี่ยงอะไร
ถ้าไม่เตรียม No ID No Ads ความเสี่ยงแรกคือแอดหยุดหรือขึ้นไม่ได้ในช่วงต้นเดือนพฤศจิกายน ซึ่งชนกับแคมเปญ 11.11 พอดี ยอดขายที่วางแผนไว้จึงหายไปทั้งก้อน
ความเสี่ยงที่สองตกกับเอเจนซี ถ้าเก็บสำเนาบัตรและภาพใบหน้าลูกค้าในไดรฟ์ส่วนตัวแล้วข้อมูลรั่ว ผู้เก็บข้อมูลคือคนที่ต้องรับผิดตาม PDPA
ร้านค้าและเอเจนซีควรทำอะไรก่อน 1 พ.ย. 2569
ร้านค้าและเอเจนซีควรทำ 5 เรื่องนี้ก่อน No ID No Ads เริ่ม 1 พฤศจิกายน 2569 โดยเรียงตามลำดับความเร่งด่วน
- 1. เจ้าของร้านทำตาราง “บัญชีโฆษณา × ผู้ลงโฆษณา × ผู้จ่าย” ก่อน 28 ต.ค. 2569 ไล่ทุกบัญชีบน Facebook, IG, TikTok, LINE, Google ว่าใครเป็นเจ้าของ และบัตรจ่ายเงินเป็นของใคร
- 2. กรรมการบริษัทเซ็นหนังสือมอบอำนาจให้คนดูแลบัญชีโฆษณา ก่อน 30 ต.ค. 2569 แนบหนังสือรับรองบริษัทฉบับล่าสุด ส่วนบุคคลธรรมดาเตรียมบัตรหรือ Digital ID ระดับ IAL2
- 3. เอเจนซีตัดสินใจเรื่องบัตรจ่ายเงินภายใน 31 ต.ค. 2569 จะยืนยันตัวเองในฐานะผู้จ่ายต่อไป หรือให้ลูกค้าผูกบัตรของตัวเองแทน แล้วแจ้งลูกค้าเป็นลายลักษณ์อักษร
- 4. เอเจนซีจัดการเอกสารตัวตนของลูกค้าตาม PDPA แจ้งวัตถุประสงค์ เก็บในโฟลเดอร์จำกัดสิทธิ์ ลบเมื่อยืนยันเสร็จ และไม่เก็บภาพใบหน้าลูกค้าไว้เอง
- 5. ทีมการตลาดเช็กสถานะทุกแพลตฟอร์มเช้าวันที่ 1 พ.ย. 2569 เตรียมช่องทางสำรอง เช่น LINE OA หรืออีเมล ถ้าแคมเปญ 11.11 สะดุด และเพิ่มข้อสัญญาว่าใครรับผิดถ้าแอดหยุด
ร้านเล็กที่อยากจัดการเอกสารและข้อมูลลูกค้าให้ถูก PDPA ไปพร้อมกัน ดูแนวทางได้ที่ บริการ PDPA สำหรับ SME
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
ข้อสังเกตเชิงวิชาชีพของผมคือ No ID No Ads เขียนหน้าที่ไว้ที่แพลตฟอร์ม แต่คนที่เจ็บก่อนคือร้านที่แอดหยุดกลางแคมเปญ ยุคที่ใครก็ยิงแอดได้โดยไม่ต้องบอกว่าเป็นใคร จบลงวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 คำถามเดียวที่เหลือคือคุณจะพร้อมก่อน หรือรู้ตัวตอนแอดไม่ขึ้น จุดที่มักพลาดคือคิดว่ายืนยันตัวตนเป็นเรื่องของเจ้าของร้านคนเดียว ทั้งที่ผู้จ่ายเงินก็ถูกนับด้วย และเอเจนซีที่ถือสำเนาบัตรลูกค้าควรถามตัวเองว่าจำเป็นต้องถือไว้จริงไหม
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
ประวัติผู้เขียน · นโยบายบรรณาธิการ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ No ID No Ads
No ID No Ads เริ่มเมื่อไร และใช้กับใคร
No ID No Ads เริ่ม 1 พฤศจิกายน 2569 ใช้กับโฆษณาแบบเสียเงินบนสื่อสังคมออนไลน์ที่แสดงต่อผู้ใช้ในไทย ทั้งผู้ลงโฆษณาไทยและต่างชาติ หน้าที่ยืนยันตัวตนตกอยู่ที่แพลตฟอร์ม
ผู้ลงโฆษณาที่ไม่ยืนยันตัวตนมีโทษอาญาไหม
ตามที่ Relevant Audience รายงาน ตัวประกาศไม่มีโทษอาญาโดยตรงสำหรับผู้ลงโฆษณา ผลที่เกิดขึ้นจริงคือจะลงโฆษณาไม่ได้ ส่วนโฆษณาที่รันอยู่จะหยุดทันทีหรือไม่ยังไม่ชัด
เอเจนซีที่จ่ายค่าแอดแทนลูกค้าต้องยืนยันตัวตนด้วยไหม
มีโอกาสสูงที่ต้องยืนยัน เพราะแพลตฟอร์มต้องเก็บข้อมูลผู้จ่ายเงินถ้าเป็นคนละคนกับผู้ลงโฆษณา เอเจนซีที่ผูกบัตรของตัวเองจึงอาจถูกนับเป็นผู้จ่ายเงิน
TikTok และ Google จะทำตาม No ID No Ads หรือไม่
ยังไม่มีคำยืนยันต่อสาธารณะ ทั้งสองรายไม่มาชี้แจงต่อ กมธ.ดีอี เมื่อ 22 ตุลาคม 2569 และไม่ส่งคำยืนยัน กมธ. จึงสั่งให้หน่วยงานรัฐเตรียมตรวจ
อ่านต่อ: ความรู้ที่เกี่ยวกับเรื่องนี้
- สัญญาจ้างทำการตลาดออนไลน์ ต้องมีอะไรบ้าง — อธิบายการเปิดบัญชีโฆษณาในชื่อผู้ว่าจ้าง ซึ่งตอบคำถามว่าใครคือผู้ลงโฆษณา (ok.aipdpa.com)
แหล่งอ้างอิง
- MGR Online — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านข่าวที่ MGR Online
- Nation Thailand — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านข่าวที่ Nation Thailand
- Relevant Audience — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านบทความที่ Relevant Audience
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
[…] […]
[…] […]