ETDA พิสูจน์ตัวตนผู้ลงโฆษณา คือกติกาใหม่ที่จะเปลี่ยนวิธียิงแอดของแม่ค้าออนไลน์และเอเจนซี่ทั่วประเทศ ลองนึกภาพร้านเสื้อผ้าออนไลน์ที่จ้างฟรีแลนซ์ยิงแอดให้ทุกเดือน ต่อไปก่อนโฆษณาจะขึ้นหน้าฟีด แพลตฟอร์มต้องรู้ให้ได้ก่อนว่าคนลงโฆษณาคือใคร กติกานี้มีผลราวต้นเดือนพฤศจิกายน 2569 เหลือเวลาเตรียมตัวอีกประมาณหนึ่งเดือนเท่านั้น
สรุปสั้น: ประกาศคณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ฉบับที่ 2) ให้ผู้ให้บริการสื่อสังคมออนไลน์ที่รับค่าโฆษณา พิสูจน์ตัวตนผู้ลงโฆษณาทุกครั้งก่อนเผยแพร่ และเก็บข้อมูลไว้ไม่น้อยกว่า 90 วัน มีผลเมื่อพ้น 180 วันนับจากวันประกาศ 5 พ.ค. 2569 หรือราวต้น พ.ย. 2569 ผู้ที่ต้องปรับตัวมากที่สุดคือเอเจนซี่และฟรีแลนซ์ที่ยิงแอดแทนลูกค้า เพราะต้องส่งเอกสารตัวตนของลูกค้าให้แพลตฟอร์ม ซึ่งเป็นเรื่อง PDPA โดยตรง
ETDA พิสูจน์ตัวตนผู้ลงโฆษณา คืออะไร เกิดอะไรขึ้น
ETDA พิสูจน์ตัวตนผู้ลงโฆษณา หมายถึงหลักเกณฑ์ตามประกาศคณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ฉบับที่ 2) ที่ให้แพลตฟอร์มโซเชียลซึ่งรับค่าโฆษณา ต้องยืนยันว่าผู้ลงโฆษณาเป็นใครทุกครั้งก่อนโฆษณาจะเผยแพร่ Thai PBS NOW รายงานว่าประกาศนี้ออกเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2569 และมีผลเมื่อพ้น 180 วัน
ตามข่าว แพลตฟอร์มเลือกวิธีพิสูจน์ตัวตนได้หลายแบบ ได้แก่ ตรวจเอกสารที่รัฐออกให้ ตรวจความเชื่อมโยงกับหลักฐาน เทียบใบหน้า หรือใช้ระบบ Digital ID และต้องเก็บข้อมูลการพิสูจน์ตัวตนไว้ไม่น้อยกว่า 90 วัน
จุดอ่อนที่สื่อชี้ไว้คือบทลงโทษแพลตฟอร์มที่ไม่ทำตามยังไม่ชัด พูดง่าย ๆ คือ กติกาบอกว่าต้องทำ แต่ยังไม่ชัดว่าถ้าไม่ทำจะโดนอะไร ผู้เขียนมองว่าในทางปฏิบัติ แพลตฟอร์มรายใหญ่มักเลือกทำตามไว้ก่อน แล้วผลักภาระการส่งเอกสารมาที่ผู้ลงโฆษณา
| ประเด็น | ข้อเท็จจริงตามข่าว |
|---|---|
| กฎที่ใช้ | ประกาศคณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ฉบับที่ 2) |
| ผู้มีหน้าที่ | ผู้ให้บริการสื่อสังคมออนไลน์ที่รับค่าโฆษณา |
| สิ่งที่ต้องทำ | พิสูจน์ตัวตนผู้ลงโฆษณาทุกครั้งก่อนเผยแพร่ |
| วิธีพิสูจน์ | เอกสารรัฐ · ความเชื่อมโยงกับหลักฐาน · เทียบใบหน้า · Digital ID |
| ระยะเก็บข้อมูล | ไม่น้อยกว่า 90 วัน |
| วันประกาศ | 5 พฤษภาคม 2569 |
| วันมีผล | เมื่อพ้น 180 วัน (คำนวณได้ราว 1–2 พ.ย. 2569) |
| บทลงโทษแพลตฟอร์ม | ยังไม่ชัดตามที่สื่อรายงาน |
วันมีผลราว 1–2 พฤศจิกายน 2569 เป็นการนับจากวันประกาศบวก 180 วัน ควรยืนยันกับราชกิจจานุเบกษาอีกครั้งก่อนวางแผนงานจริง
ETDA พิสูจน์ตัวตนผู้ลงโฆษณา กระทบธุรกิจไทยอย่างไร
ETDA พิสูจน์ตัวตนผู้ลงโฆษณา กระทบธุรกิจไทย 4 กลุ่ม คือ SME ที่ยิงแอดเอง เอเจนซี่ ฟรีแลนซ์ยิงแอด และแบรนด์ที่ใช้บัญชีโฆษณาหลายบัญชี แต่ละกลุ่มเจอภาระไม่เท่ากัน ส่วนนี้เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียนจากข้อเท็จจริงในข่าว
SME ที่ยิงแอดเองต้องเตรียมอะไร
SME ที่ยิงแอดเองเจอผลกระทบน้อยที่สุด เพราะเจ้าของร้านคือผู้ลงโฆษณาตัวจริง สิ่งที่ต้องเตรียมคือเอกสารยืนยันตัวตนหรือบัญชี Digital ID ให้พร้อม และตรวจว่าชื่อบนบัญชีโฆษณาตรงกับชื่อเจ้าของธุรกิจหรือนิติบุคคลจริง
ปัญหาที่เจอบ่อยในร้านเล็กคือบัญชีโฆษณาเปิดไว้ในชื่อลูกหลานหรือพนักงานที่ลาออกไปแล้ว ถ้าการพิสูจน์ตัวตนต้องทำก่อนเผยแพร่ทุกครั้ง บัญชีที่ชื่อไม่ตรงกับคนที่คุมธุรกิจจริงอาจกลายเป็นคอขวดทันทีในวันที่ต้องยิงแอดด่วน
เอเจนซี่และฟรีแลนซ์ยิงแอดแทนลูกค้าเสี่ยงที่สุด
เอเจนซี่และฟรีแลนซ์ที่ยิงแอดแทนลูกค้าคือกลุ่มที่รับภาระหนักที่สุด เพราะต้องขอเอกสารตัวตนจากลูกค้าแล้วส่งต่อให้แพลตฟอร์ม เอเจนซี่จึงกลายเป็นคนกลางที่ถือข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้าไว้ในมือ
ลองนึกภาพ ตัวอย่างสมมติ: ฟรีแลนซ์คนเดียวดูแลแอดให้ลูกค้า 15 ร้าน ถ้าต้องเก็บสำเนาบัตรประชาชนหรือภาพใบหน้าของเจ้าของร้านทั้ง 15 คนไว้ในไดรฟ์ส่วนตัว ความเสี่ยงข้อมูลรั่วจะตกอยู่กับฟรีแลนซ์คนนั้นเต็ม ๆ ถ้าไม่มีสัญญาและวิธีเก็บที่ชัด
สัญญาจ้างยิงแอดส่วนใหญ่ในตลาดวันนี้เขียนแค่เรื่องงบ ค่าบริการ และ KPI แทบไม่มีข้อไหนพูดถึงการรับ ส่ง และลบเอกสารตัวตนของลูกค้า นี่คือจุดที่ควรแก้ก่อนเดือนพฤศจิกายน
แบรนด์ที่ใช้บัญชีโฆษณาหลายบัญชี
แบรนด์ที่แยกบัญชีโฆษณาตามสินค้า ตามสาขา หรือตามเอเจนซี่หลายเจ้า จะต้องไล่ดูว่าแต่ละบัญชีผูกกับตัวตนใคร ถ้าแต่ละบัญชีพิสูจน์ตัวตนคนละคน แบรนด์อาจควบคุมไม่ได้ว่าข้อมูลของผู้บริหารถูกส่งไปที่ไหนบ้าง
การพิสูจน์ตัวตนผู้ลงโฆษณาเกี่ยวกับ PDPA อย่างไร
การพิสูจน์ตัวตนผู้ลงโฆษณาเกี่ยวกับ PDPA อย่างน้อย 3 จุด จุดแรกคือการส่งเอกสารตัวตนให้แพลตฟอร์มที่เก็บข้อมูลอยู่ต่างประเทศ ต้องเข้าเงื่อนไขการส่งข้อมูลไปต่างประเทศตาม PDPA มาตรา 28–29
จุดที่สองคือฐานทางกฎหมาย ข้อมูลที่ได้รับระบุว่าใช้ฐาน “ปฏิบัติตามกฎหมาย” ตาม PDPA มาตรา 24(6) ได้ และต้องเขียนไว้ใน privacy notice กับสัญญาเอเจนซี่ ผู้เขียนมองว่าต้องระวังรายละเอียด เพราะหน้าที่ตามประกาศตกอยู่กับแพลตฟอร์ม เอเจนซี่ควรเขียนบทบาทของตัวเองในสัญญาให้ชัดว่าส่งข้อมูลต่อในฐานะอะไร
จุดที่สามคือภาพใบหน้า ข้อมูลใบหน้าที่ใช้ยืนยันตัวตนเป็นข้อมูลอ่อนไหวตาม PDPA มาตรา 26 ซึ่งมีเงื่อนไขเข้มกว่าข้อมูลทั่วไป ถ้าเลือกได้ การใช้ Digital ID ที่ไม่ต้องให้เอเจนซี่ถือภาพใบหน้าไว้เองจะลดความเสี่ยงได้มาก อ่านประเด็น PDPA เพิ่มเติมได้ที่ หมวด PDPA & Privacy
ถ้าไม่ทำอะไรเลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าไม่ทำอะไรเลย ความเสี่ยงแรกคือแอดไม่ขึ้นในวันที่ต้องใช้ เพราะเอกสารตัวตนไม่พร้อมหรือชื่อบัญชีไม่ตรง ความเสี่ยงที่สองตกกับเอเจนซี่ ถ้าเก็บเอกสารตัวตนของลูกค้าไว้โดยไม่มีสัญญาและ privacy notice รองรับ แล้วข้อมูลรั่ว คนที่ถูกเรียกรับผิดชอบคือเอเจนซี่ ไม่ใช่แพลตฟอร์ม ความเสี่ยงที่สามคือเสียลูกค้าองค์กรที่เริ่มถามเรื่อง PDPA ก่อนจ้าง
SME และเอเจนซี่ยิงแอดควรทำอะไรตอนนี้
SME และเอเจนซี่ยิงแอดควรเริ่มเตรียมกติกา ETDA พิสูจน์ตัวตนผู้ลงโฆษณาตั้งแต่วันนี้ งาน 5 ข้อด้านล่างทำเสร็จได้ภายในเดือนตุลาคม และใช้ต่อได้แม้แพลตฟอร์มแต่ละเจ้าจะเลือกวิธีตรวจต่างกัน
- 1. ไล่ทำรายการบัญชีโฆษณาทั้งหมด ระบุว่าแต่ละบัญชีเป็นชื่อใคร ใครคุม และใครจะเป็นผู้พิสูจน์ตัวตน
- 2. แก้สัญญาเอเจนซี่หรือสัญญาฟรีแลนซ์ เพิ่มข้อเรื่องการรับ ส่งต่อ ระยะเก็บ และการลบเอกสารตัวตนของลูกค้า
- 3. ปรับ privacy notice บอกลูกค้าให้ชัดว่าข้อมูลตัวตนจะถูกส่งให้แพลตฟอร์ม ซึ่งอาจเก็บข้อมูลอยู่ต่างประเทศ
- 4. เลือกวิธีที่ไม่ต้องถือภาพใบหน้าไว้เอง ถ้าแพลตฟอร์มรองรับ Digital ID ให้ลูกค้ายืนยันตัวตนเองโดยตรง แทนการส่งสำเนาผ่านเอเจนซี่
- 5. ตั้งที่เก็บเอกสารที่มีการจำกัดสิทธิ์เข้าถึง ห้ามเก็บในแชต LINE หรือไดรฟ์ส่วนตัว และกำหนดวันลบให้ชัด
ถ้าองค์กรหรือเอเจนซี่ต้องการคนช่วยตรวจสัญญาและ privacy notice ให้ทันกำหนด ดูรายละเอียดได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru และติดตามข่าวธุรกิจออนไลน์อื่น ๆ ได้ที่ หมวด Digital Business
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
ผมมองว่ากติกานี้ตั้งใจดี เพราะแอดหลอกลวงจำนวนมากมาจากคนที่ไม่มีใครรู้ว่าเป็นใคร แต่ภาระจริงจะไหลลงมาที่เอเจนซี่และฟรีแลนซ์ ซึ่งส่วนใหญ่ไม่เคยคิดว่าตัวเองเป็นผู้เก็บข้อมูลส่วนบุคคลมาก่อน วันที่เอเจนซี่เริ่มถือสำเนาบัตรของลูกค้า เอเจนซี่ก็กลายเป็นเป้าหมายของแฮ็กเกอร์ไปพร้อมกัน ถ้าจะเตรียมเรื่องเดียว ผมแนะนำให้แก้สัญญาก่อน เพราะสัญญาคือสิ่งที่บอกว่าใครต้องรับผิดชอบเมื่อมีปัญหา
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
อ่านเพิ่มเติม: อัปเดต: ความคืบหน้าล่าสุดของมาตรการนี้ก่อนมีผล 1 พ.ย. 2569 อ่านได้ที่ No ID No Ads เริ่ม 1 พ.ย. 2569 TikTok-Google ไม่มาชี้แจง กมธ. ร้านค้าและเอเจนซีไทยต้องยืนยันตัวตนก่อนแอดหยุด
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ETDA พิสูจน์ตัวตนผู้ลงโฆษณา
ETDA พิสูจน์ตัวตนผู้ลงโฆษณา เริ่มเมื่อไร
ประกาศออกเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2569 และมีผลเมื่อพ้น 180 วัน คำนวณได้ราว 1–2 พฤศจิกายน 2569 ควรยืนยันวันที่แน่นอนกับราชกิจจานุเบกษาอีกครั้ง
ใครต้องพิสูจน์ตัวตนก่อนลงโฆษณา
หน้าที่ตามประกาศเป็นของผู้ให้บริการสื่อสังคมออนไลน์ที่รับค่าโฆษณา แต่คนที่ต้องส่งเอกสารหรือยืนยันตัวตนคือผู้ลงโฆษณา ถ้าเอเจนซี่ยิงแอดแทนลูกค้า เอเจนซี่มักเป็นคนกลางที่ต้องประสานเอกสารของลูกค้า
พิสูจน์ตัวตนผู้ลงโฆษณาต้องใช้เอกสารอะไร
ตามข่าว แพลตฟอร์มเลือกวิธีได้ ได้แก่ ตรวจเอกสารที่รัฐออกให้ ตรวจความเชื่อมโยงกับหลักฐาน เทียบใบหน้า หรือใช้ระบบ Digital ID และต้องเก็บข้อมูลไว้ไม่น้อยกว่า 90 วัน
เอเจนซี่ที่เก็บเอกสารตัวตนลูกค้าต้องทำอะไรตาม PDPA
เอเจนซี่ควรมีสัญญาที่ระบุการรับ ส่งต่อ และลบเอกสาร มี privacy notice ที่บอกว่าข้อมูลจะส่งให้แพลตฟอร์มซึ่งอาจอยู่ต่างประเทศตาม PDPA มาตรา 28–29 และระวังภาพใบหน้าซึ่งเป็นข้อมูลอ่อนไหวตามมาตรา 26
แหล่งอ้างอิง
- Thai PBS NOW — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านที่ Thai PBS NOW
อ่านหลักการคัดเลือกและตรวจสอบข่าวของเราได้ที่ นโยบายบรรณาธิการ
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
