Deepfake เอกนิติชวนลงทุน เช็กยังไงว่าคลิปปลอม เจอแล้วแจ้งที่ไหน

Deepfake หลอกลงทุน คือโฆษณาที่ใช้ AI ปลอมใบหน้าและเสียงของคนดังหรือผู้มีตำแหน่ง ให้ดูเหมือนเจ้าตัวชวนลงทุนเอง วิธีเช็กที่ได้ผลจริงไม่ใช่การจ้องหน้า แต่คือการเช็กที่มาและชื่อบริษัทปลายทางก่อนโอนเงิน บทความนี้เรียงขั้นตอนเช็กคลิปปลอมและช่องทางแจ้งที่มีอยู่จริง สำหรับคนที่เห็นโฆษณาลงทุนบน Facebook TikTok หรือ YouTube ทุกวัน

ลองนึกภาพคุณพ่อวัยเกษียณ (ตัวอย่างสมมติ) เลื่อนฟีดเจอคลิปรัฐมนตรีคลังพูดชวนลงทุน “ผลตอบแทนแน่นอน” น้ำเสียงคุ้นหู หน้าตาเหมือนในข่าวภาคค่ำ มีปุ่ม “สมัครเลย” อยู่ใต้คลิป เมื่อ 13 พฤศจิกายน 2569 รมว.คลังตัวจริงออกมายืนยันว่าตนไม่เคยชวนใครลงทุน และโฆษณาแบบนี้ “ทำเหมือนหน้าตนมาก”

สรุปสั้น: เมื่อ 13 พฤศจิกายน 2569 นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.คลัง เปิดเผยว่าถูก Deepfake ปลอมใบหน้าทำโฆษณาชวนลงทุน และแจ้งความแล้ว กระทรวงการคลังยืนยันว่าไม่เคยรับรองแอปกู้เงินใด ก่อนโอนเงินให้เช็กชื่อบริษัทกับรายชื่อของ ก.ล.ต. และ ธปท. ถ้าโอนไปแล้วให้โทร AOC 1441 หรือแจ้งความที่ thaipoliceonline.go.th ทันทีเพื่อขออายัดบัญชีปลายทาง

Deepfake หลอกลงทุน เช็กยังไงว่าคลิปปลอม

เช็ก Deepfake หลอกลงทุนได้แม่นที่สุดจากคำถามเดียว: คนนี้ชวนลงทุนผ่านโฆษณาออนไลน์จริงหรือไม่ คำตอบเกือบทุกครั้งคือไม่ รัฐมนตรี ผู้บริหารธนาคาร และหน่วยงานรัฐไม่ขายการลงทุนผ่านคลิปโฆษณาที่มีปุ่มสมัคร คำชวนแบบนี้จึงผิดตั้งแต่ช่องทาง ไม่ต้องรอจับผิดที่ใบหน้า

สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนเช็กมีแค่ 3 อย่าง คือชื่อบริษัทหรือชื่อแอปที่โฆษณาให้สมัคร ลิงก์หรือชื่อเพจที่ลงโฆษณา และภาพหน้าจอของโฆษณานั้น ทั้ง 3 อย่างใช้ทั้งตอนเช็กและตอนแจ้งความ เหมือนเช็กบัตรประชาชนก่อนทำสัญญาเช่าบ้าน เราดูชื่อและเลขบนบัตร ไม่ใช่ดูว่าหน้าน่าเชื่อถือ

ทำไมคนถามเรื่อง Deepfake หลอกลงทุนตอนนี้

คนถามเรื่อง Deepfake หลอกลงทุนเพราะเมื่อ 13 พฤศจิกายน 2569 รมว.คลังเปิดเผยกับสื่อว่าใบหน้าของตนถูกใช้ในโฆษณาชวนลงทุน ตามที่ Thai PBS รายงาน โดยกล่าวในจังหวะเดียวกับการยืนยันว่ากระทรวงการคลังไม่เคยรับรองแอปกู้เงิน และเตือนว่าแม้เป็นหน้าของตนก็อย่าเพิ่งเชื่อ

ผู้ว่าการ ธปท. ได้หารือกับประธานสมาคมธนาคารไทยเรื่องระบบป้องกันความเสียหายของประชาชน ตามที่ THE STANDARD และอินโฟเควสท์รายงาน รายละเอียดของมาตรการยังไม่มีการเปิดเผย

เช็กคลิป Deepfake หลอกลงทุนทีละขั้น ทำอย่างไร

เช็กคลิป Deepfake หลอกลงทุนได้ใน 6 ขั้น เรียงจากขั้นที่ได้ผลที่สุดไปหาขั้นเสริม แต่ละขั้นทำได้จากมือถือเครื่องเดียว

1. หยุดก่อนกดปุ่มใดในโฆษณา ไม่กรอกเบอร์ ไม่แอด LINE และไม่ดาวน์โหลดแอปจากลิงก์ในโฆษณา
2. ถามว่าคนในคลิปชวนลงทุนผ่านโฆษณาจริงไหม เปิดเพจหรือบัญชีทางการของบุคคลนั้นหรือหน่วยงานของเขาเอง ไม่ใช่เพจที่ลงโฆษณา
3. เช็กชื่อบริษัทกับหน่วยงานกำกับ ธุรกิจหลักทรัพย์และสินทรัพย์ดิจิทัลดูรายชื่อของ ก.ล.ต. และ Investor Alert ส่วนแอปเงินกู้ดูรายชื่อผู้ได้รับอนุญาตของ ธปท.
4. สังเกตจุดผิดปกติของภาพและเสียง ปากไม่ตรงเสียง ขอบหน้าเบลอเวลาหันศีรษะ เสียงราบเรียบผิดธรรมชาติ ขั้นนี้เป็นขั้นเสริม เพราะคลิปที่ทำดีอาจไม่มีจุดให้เห็น
5. กดรายงานโฆษณาบนแพลตฟอร์ม ใช้เมนูรายงานของ Facebook TikTok หรือ YouTube เลือกหัวข้อหลอกลวงหรือแอบอ้างบุคคล
6. ถ้าโอนเงินแล้ว โทร 1441 ทันที หรือแจ้งความออนไลน์ที่ thaipoliceonline.go.th เพื่อให้เริ่มขั้นตอนระงับและอายัดบัญชีปลายทาง

ทำเสร็จแล้วเช็กอย่างไร: ต้องมีภาพหน้าจอโฆษณา ชื่อเพจ ชื่อบริษัท และผลการค้นรายชื่อของหน่วยงานกำกับครบในเครื่อง ถ้าโอนเงินไปแล้วต้องได้เลขรับแจ้งความ เก็บเลขนั้นไว้ติดตามเรื่องกับธนาคาร

จุดที่คนพลาดบ่อยเวลาเจอ Deepfake หลอกลงทุนคืออะไร

จุดที่คนพลาดบ่อยที่สุดคือเชื่อว่าตัวเองดูออก เรื่องที่คนเข้าใจผิดบ่อย: เชื่อว่า “คลิปปลอมต้องดูแข็ง ๆ ปากไม่ตรง เดี๋ยวก็รู้” ความจริงคือเจ้าของใบหน้าตัวจริงอย่าง รมว.คลัง ยังกล่าวว่าตกใจเพราะทำเหมือนมาก ถ้าเจ้าตัวยังตกใจ คนดูทั่วไปก็ไม่ควรฝากความปลอดภัยไว้กับสายตา

จุดพลาดที่สองคือเชื่อป้าย “รับรองโดยกระทรวงการคลัง” กระทรวงการคลังยืนยันเมื่อ 13 พฤศจิกายน 2569 ว่าไม่เคยรับรองแอปกู้เงินใด แอปการเงินต้องผ่านการพิจารณาของ ธปท. ในฐานะผู้กำกับ ป้ายรับรองจากกระทรวงบนแอปหรือโฆษณาจึงเป็นสัญญาณอันตรายในตัวเอง

จุดพลาดที่สามคือคิดว่าโอนไปแล้วทำอะไรไม่ได้ ช่วงชั่วโมงแรกหลังโอนสำคัญที่สุด เพราะเงินมักถูกโยกต่อผ่านบัญชีม้าหลายทอด รูปแบบเดียวกันเคยเกิดในต่างประเทศ ดู Deepfake ประธานาธิบดีฟิลิปปินส์หลอกลงทุน 93 ล้านเปโซ ธนาคารกลางห้าม OTP ทาง SMS ไทยควรเตรียมอะไร

เทียบกับกฎหมายไทย: Deepfake หลอกลงทุนเข้าข่ายความผิดฐานใด

Deepfake หลอกลงทุนอาจเข้าข่ายความผิดหลายฐานพร้อมกัน ทั้งตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ ประมวลกฎหมายอาญา และ PDPA ฐานใดจะใช้ได้ขึ้นกับข้อเท็จจริงที่พนักงานสอบสวนรวบรวม ตารางด้านล่างเป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียน

อ่านแบบนักกฎหมาย: ผู้เสียหายจาก Deepfake หลอกลงทุนมี 2 กลุ่มที่ใช้เส้นทางต่างกัน กลุ่มแรกคือคนที่ถูกปลอมหน้า ใช้สิทธิทางอาญาและแพ่งกับผู้ทำคลิป กลุ่มที่สองคือคนที่หลงโอนเงิน ให้เริ่มจากขั้นตอนระงับธุรกรรมผ่าน 1441 ก่อน เพราะเร็วกว่าการฟ้องคดีมาก

ช่องว่างของไทยคือตัวกฎหมายมีฐานความผิดครอบคลุม แต่ผู้ทำคลิปมักอยู่นอกประเทศ ด่านที่ได้ผลจึงอยู่ที่การยืนยันตัวตนผู้ลงโฆษณาบนแพลตฟอร์ม ซึ่งไทยเริ่มบังคับตามที่สรุปไว้ใน No ID No Ads เริ่ม 1 พ.ย. 2569 TikTok-Google ไม่มาชี้แจง กมธ. ร้านค้าและเอเจนซีไทยต้องยืนยันตัวตนก่อนแอดหยุด

ถ้าไม่ทำอะไรเลย จะเสี่ยงอะไร

ถ้าเห็น Deepfake หลอกลงทุนแล้วแค่เลื่อนผ่าน ความเสี่ยงไม่ได้อยู่ที่เราคนเดียว

• เสี่ยงเสียเงินในครอบครัว ผู้สูงอายุในบ้านอาจเห็นโฆษณาเดียวกันและเชื่อเพราะเป็นหน้าคนที่รู้จัก
• เสี่ยงเสียโอกาสอายัดเงิน ยิ่งแจ้งช้า เงินยิ่งถูกโยกออกจากบัญชีปลายทาง
• เสี่ยงให้โฆษณาอยู่นานขึ้น โฆษณาที่ไม่มีใครรายงานมีโอกาสถูกฉายต่อให้คนอื่น

เจอโฆษณา Deepfake หลอกลงทุนแล้ว ควรทำอะไรทีละขั้น

ทำตามทีละขั้น ใช้เวลาไม่ถึง 10 นาที

• 1. แคปหน้าจอโฆษณาและชื่อเพจ เก็บลิงก์โฆษณาและเวลาที่เห็นไว้ ก่อนโฆษณาถูกลบ
• 2. เช็กชื่อบริษัทกับ ก.ล.ต. และ ธปท. ไม่พบชื่อในรายชื่อผู้ได้รับอนุญาต หรือพบใน Investor Alert ให้หยุดทันที
• 3. กดรายงานโฆษณาบนแพลตฟอร์ม เลือกหัวข้อหลอกลวงหรือแอบอ้างบุคคล
• 4. โอนแล้วโทร 1441 ภายในชั่วโมงแรก แล้วแจ้งความที่ thaipoliceonline.go.th พร้อมสลิปและเลขบัญชีปลายทาง แจ้งธนาคารของตัวเองด้วย
• 5. เตือนผู้สูงอายุในบ้านด้วยประโยคเดียว “คนดังไม่ชวนลงทุนผ่านโฆษณา” ผู้ที่อยากตั้งค่ามือถือและบัญชีโซเชียลให้ปลอดภัยขึ้นอ่านต่อได้ที่ คู่มือใช้เทคโนโลยีอย่างปลอดภัยและปกป้องข้อมูลของ Kooru

มุมมองผู้เชี่ยวชาญ

Deepfake หลอกลงทุนเปลี่ยนคำถามจาก “หน้านี้ใช่ตัวจริงไหม” เป็น “คนนี้จะชวนเราผ่านช่องทางนี้จริงไหม” เมื่อหน้ารัฐมนตรียังปลอมได้ หลักฐานที่เชื่อถือได้ที่สุดจึงไม่ใช่ใบหน้า แต่คือช่องทาง จุดที่คนมักพลาดคือเสียเวลาถกกันว่าคลิปปลอมหรือไม่ ทั้งที่การเช็กชื่อบริษัทกับหน่วยงานกำกับใช้เวลาไม่กี่นาที และถ้าโอนไปแล้ว ความเร็วในการแจ้ง 1441 สำคัญกว่าการหาคนผิดในวันแรก
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law

ประวัติผู้เขียน · นโยบายบรรณาธิการ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Deepfake หลอกลงทุน

หลงโอนเงินให้โฆษณา Deepfake ไปแล้ว จะได้เงินคืนไหม

ได้คืนหรือไม่ขึ้นกับว่าเงินยังค้างในบัญชีปลายทางตอนที่ถูกอายัดหรือเปล่า จึงไม่มีใครรับประกันได้ ปัจจัยที่ผู้เสียหายคุมได้มีอย่างเดียวคือความเร็วในการแจ้ง ระวังเพจที่อ้างว่า “ช่วยตามเงินคืน” แล้วเรียกค่าดำเนินการ เพราะอาจเป็นมิจฉาชีพซ้ำสอง

ถ้าใบหน้าของเราเองถูกเอาไปทำ Deepfake ต้องทำอะไร

เก็บหลักฐานโฆษณาหรือคลิปให้ครบ รายงานบัญชีที่แอบอ้างต่อแพลตฟอร์ม แจ้งความเพื่อให้มีหลักฐานว่าเราไม่เกี่ยวข้อง และโพสต์เตือนในช่องทางของตัวเองว่าไม่เคยชวนลงทุน แบบที่ รมว.คลังทำ เจ้าของใบหน้ามีสิทธิดำเนินคดีกับผู้ทำคลิปทั้งทางอาญาและทางแพ่ง

เจ้าของบัญชีที่รับเงินจากโฆษณาปลอม มีความผิดด้วยไหม

บัญชีปลายทางมักเป็นบัญชีม้าที่มีคนรับจ้างเปิด และเจ้าของบัญชีม้าก็มีความผิดตามกฎหมายของตัวเอง แม้ไม่ได้เป็นคนทำคลิป รายละเอียดเรื่องโทษอยู่ใน บัญชีม้า สแกนหน้าแลกเงิน 2,500 บาท โทษจำคุกกี่ปี ปรับเท่าไร

Deepfake ปลอมเป็นคนรู้จักผ่านวิดีโอคอลได้ด้วยไหม

ได้ และอันตรายกว่าโฆษณาเพราะเป็นการคุยสด INTERPOL เคยเตือนรูปแบบนี้ไว้ ตามที่สรุปใน INTERPOL เตือน deepfake ปลอมเป็นเพื่อนร่วมงาน ญาติ และคนรัก video call ใช้ยืนยันตัวตนไม่ได้แล้ว บริษัทไทยต้องมีขั้นตอนอนุมัติโอนเงินใหม่ วิธีกันคือตั้งคำถามลับในครอบครัวไว้ใช้ยืนยันก่อนโอนเงิน

แหล่งอ้างอิง

• Thai PBS · “เอกนิติ” ยันคลังไม่เคยรับรองแอปฯ กู้เงิน เผยถูก Deepfake ปลอมใบหน้าชวนลงทุน · 13 พฤศจิกายน 2569 — thaipbs.or.th
• THE STANDARD · เอกนิติ ยันคลังไม่เคยรับรองแอปฯ กู้เงินเถื่อน เตือนประชาชนอย่าหลงเชื่อ เผยถูก AI ปลอมใบหน้าชวนลงทุน แจ้งความแล้ว · 13 พฤศจิกายน 2569 — thestandard.co
• อินโฟเควสท์ · เตือน”แอปเถื่อน”!! “เอกนิติ” ยันคลังไม่เคยรับรองแอปฯ เงินกู้ ชี้ถูก AI ปลอมหน้าชวนลงทุน — infoquest.co.th

บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ