ChatGPT UTM คือแท็กต่อท้ายลิงก์ (utm_source=chatgpt.com) ที่ทำให้ GA4 รู้ว่าผู้เข้าชมมาจาก ChatGPT ซึ่ง Search Engine Roundtable รายงานเมื่อ 14 ตุลาคม 2569 ว่าหายไปตั้งแต่ราว 9 ตุลาคม 2569 และทราฟฟิกไปอยู่ในกลุ่ม Direct แทน บทความนี้เหมาะกับเจ้าของเว็บ ทีม SEO และ GEO และเอเจนซีที่ส่งรายงานให้ลูกค้า อ่านแล้วจะรู้ว่าควรแก้รายงานและสัญญา KPI อย่างไร
เรื่องนี้เชื่อมกับ การทำ AEO สำหรับธุรกิจขนาดเล็ก โดยตรง ใครยังใหม่กับคำนี้ ลองเริ่มจาก AEO คืออะไร ฉบับ SME ไทย
ลองนึกภาพเอเจนซีที่ส่งรายงานให้ร้านค้าออนไลน์ว่า “ทราฟฟิกจาก ChatGPT ลดลงครึ่งหนึ่งในหนึ่งสัปดาห์” แล้วลูกค้าตัดงบ GEO ทันที (ตัวอย่างสมมติ) ถ้าสาเหตุจริงคือแพลตฟอร์มเปลี่ยนวิธีส่งลิงก์ ไม่ใช่คนเข้าเว็บน้อยลง ทั้งเอเจนซีและลูกค้าก็ตัดสินใจจากตัวเลขที่ผิด
สรุปสั้น: ตามรายงานของ Search Engine Roundtable ซึ่งอ้างนักวิเคราะห์ของ Adobe ลิงก์ใน ChatGPT เลิกแนบ UTM ตั้งแต่ราว 9 ตุลาคม 2569 และ GPT-6 เปิดลิงก์แบบตัด referrer ทำให้ GA4 นับเป็น Direct OpenAI ยังไม่ได้ยืนยัน ธุรกิจไทยควรใส่หมายเหตุการเปลี่ยนวิธีวัดในรายงาน ไม่ตีความว่า ChatGPT ตกจนกว่าจะยืนยัน และเพิ่มข้อสัญญา KPI สำหรับกรณีแพลตฟอร์มเปลี่ยนวิธีส่ง referrer
ChatGPT UTM หายคืออะไร และเกิดอะไรขึ้น
ChatGPT UTM หาย หมายถึงลิงก์ในคำตอบของ ChatGPT เลิกแนบแท็ก utm_source=chatgpt.com ที่ OpenAI เพิ่มเมื่อเดือนมิถุนายน 2569 โดยเริ่มพร้อมการเปิดตัว GPT-6 ราววันที่ 9 ตุลาคม 2569 นักวิเคราะห์ของ Adobe พบว่า GPT-6 เปิดลิงก์ด้วยคำสั่ง window.open แบบ noopener,noreferrer ซึ่งตัดข้อมูล referrer ทำให้เซสชันถูกบันทึกเป็น Direct
Search Engine Roundtable รายงานตัวเลขจากเพจราว 500 หน้าที่เคยได้ทราฟฟิกจาก ChatGPT ตั้งแต่ 5% ขึ้นไป ต้นทางข้อมูลเป็นโพสต์ LinkedIn ของนักวิเคราะห์ Adobe ที่บทความอ้าง ยังไม่มีการยืนยันจาก OpenAI
| ประเด็น | ข้อเท็จจริงตามรายงาน |
|---|---|
| ผู้รายงาน | Search Engine Roundtable เมื่อ 14 ต.ค. 2569 อ้างนักวิเคราะห์ Adobe |
| สิ่งที่เปลี่ยน | ลิงก์ ChatGPT เลิกแนบ utm_source=chatgpt.com ตั้งแต่ราว 9 ต.ค. 2569 |
| สาเหตุที่รายงาน | GPT-6 เปิดลิงก์แบบ noopener,noreferrer ตัด referrer |
| ตัวเลขตัวอย่าง | ChatGPT ลดราว 31,000 ครั้งต่อวัน · Direct เพิ่มราว 26,000 ครั้งต่อวัน · Search ลด 7% |
| ขอบเขตตัวอย่าง | เพจราว 500 หน้าที่ ChatGPT เคยส่งทราฟฟิก 5% ขึ้นไป |
| ความไม่แน่นอน | ยังไม่ชัดว่า OpenAI ตั้งใจหรือไม่ OpenAI ไม่ได้ชี้แจงในบทความ |
ผู้วิเคราะห์ยังพบว่าพฤติกรรมของผู้เข้าชม Direct กลุ่มใหม่คล้ายผู้ที่มาจาก ChatGPT โดยสัดส่วนที่เห็นแบนเนอร์คุกกี้ขยับจาก 36% เป็น 44% ซึ่งเป็นข้อสังเกตเบื้องต้นของนักวิเคราะห์ ไม่ใช่ข้อพิสูจน์
ChatGPT UTM หายกระทบธุรกิจและเอเจนซีไทยอย่างไร
ChatGPT UTM หายกระทบธุรกิจไทยที่วัดผล GEO จาก GA4 เพราะตัวเลขหลังวันที่ 9 ตุลาคม 2569 อาจอ่านผิดว่าทราฟฟิกจาก ChatGPT ลดลง ส่วนนี้เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียน ไม่ใช่ตัวเลขที่ยืนยันแล้ว ChatGPT Ads เปิดในไทยตั้งแต่ 23 กันยายน 2569 ตามที่สรุปไว้ใน ChatGPT Ads เปิดในไทยแล้วตั้งแต่ 23 ก.ย. 2569 ยังไม่มีตัวเลข CTR ของไทย ธุรกิจและเอเจนซีต้องเช็ก PDPA อะไรก่อนซื้อโฆษณาในแชตบอต เว็บและแบรนด์ไทยจึงเริ่มดูทราฟฟิกจาก ChatGPT อย่างจริงจัง
เว็บและร้านค้าไทยอ่านรายงานทราฟฟิกผิดอย่างไรได้
เว็บและร้านค้าไทยอาจเห็นยอดจาก ChatGPT ลดลงและยอด Direct เพิ่มขึ้น แล้วสรุปว่าคนเลิกเข้าจาก ChatGPT ทั้งที่คนกลุ่มเดิมยังคลิกเข้ามา ตามตัวอย่างที่รายงาน ยอดจาก ChatGPT ลดราว 31,000 ครั้งต่อวันขณะที่ Direct เพิ่มราว 26,000 ครั้งต่อวัน ซึ่งใกล้เคียงกัน
กรณีนี้เป็นคนละเหตุการณ์กับ Gemini ที่เริ่มใส่ UTM ในลิงก์เพิ่ม เรื่องนั้นเป็นการเพิ่มแท็ก ส่วนเรื่องของ ChatGPT เป็นการที่แท็กหาย ดูรายละเอียดฝั่ง Gemini ใน Gemini เริ่มใส่ UTM ในลิงก์ แต่ st_source=ai_overview ไม่ใช่ของ Google เว็บไทยต้องแยกทราฟฟิก AI ใน GA4 อย่างไร
เอเจนซีที่คิดค่าบริการตามทราฟฟิกจาก AI เสี่ยงข้อพิพาทอะไร
เอเจนซีที่ขายแพ็กเกจ GEO หรือคิดค่าบริการอิงทราฟฟิกจากแหล่ง AI เสี่ยงถูกโต้แย้งเรื่องตัวชี้วัด เพราะแพลตฟอร์มคุมวิธีส่ง referrer ได้ฝ่ายเดียว เมื่อ ChatGPT ถูกนับเป็น Direct ตัวเลขใน KPI อาจตกโดยที่งานของเอเจนซีไม่ได้เปลี่ยน ส่วนนี้เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียนในเชิงสัญญา
ถ้าสัญญาไม่เขียนว่าจะวัดอย่างไรเมื่อแพลตฟอร์มเปลี่ยนวิธีส่งข้อมูล ทั้งสองฝ่ายต้องเถียงกันเองว่าตัวเลขไหนเป็นตัวเลขจริง วิธีเขียนสัญญาจ้างการตลาดออนไลน์ให้รัดกุมดูได้ในส่วน “อ่านต่อ” ท้ายบทความ
การวัดผล GEO ใน GA4 ยังเชื่อได้แค่ไหน
การวัดผล GEO ใน GA4 ยังใช้ได้ แต่ต้องอ่านเป็นแนวโน้มและแยกกลุ่มที่พฤติกรรมคล้าย ChatGPT ออกมาดูเอง ไม่ควรอ่านยอดจากแหล่ง AI เป็นตัวเลขตายตัว วิธีวัดผลการค้นหาแบบ AI Mode ที่ซับซ้อนอยู่แล้วสรุปไว้ใน AI Mode เปลี่ยนเกม GEO Tracking ไทย เช็กวิธีวัดผลก่อนเริ่มเกมใหม่
ถ้าไม่ทำอะไรเลย เอเจนซีและลูกค้าเสี่ยงอะไร
ถ้าไม่ทำอะไรเมื่อ ChatGPT UTM หาย ทั้งสองฝ่ายเสี่ยงตัดสินใจจากตัวเลขผิด ลูกค้าอาจตัดงบ GEO เพราะเข้าใจว่า ChatGPT ตก ส่วนเอเจนซีอาจถูกลดค่าบริการหรือถูกเรียกร้องทั้งที่ตัวเลขเพี้ยนจากวิธีนับ
ธุรกิจที่รายงานผู้บริหารว่า “ChatGPT ตก” โดยไม่มีหมายเหตุยังเสี่ยงเสียความน่าเชื่อถือ เมื่อต่อมาพบว่าเป็นเพราะ referrer ถูกตัด
เว็บและเอเจนซีที่วัดผล GEO ควรทำอะไรตอนนี้
เว็บและเอเจนซีที่วัดทราฟฟิกจาก ChatGPT ควรทำ 4 เรื่องนี้ก่อนส่งรายงานรอบถัดไป
- 1. ใส่หมายเหตุการเปลี่ยนวิธีวัดในรายงานตั้งแต่ 9 ต.ค. 2569 ระบุว่าตัวเลขจาก ChatGPT ก่อนและหลังวันนั้นเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้
- 2. แยกดูกลุ่ม Direct ที่พฤติกรรมคล้าย ChatGPT เช่น หน้าที่เข้า สัดส่วนผู้ที่เห็นแบนเนอร์คุกกี้ และเวลาอยู่ในหน้า แล้วบันทึกวิธีแยก
- 3. อย่าตีความเป็นยอดตกจนกว่าจะยืนยัน รอข้อมูลเพิ่มจาก OpenAI หรือการทดสอบของทีมเอง ก่อนปรับงบหรือกลยุทธ์
- 4. เพิ่มข้อสัญญาเรื่องการเปลี่ยนวิธีวัด (measurement change clause) กำหนดวิธีวัด แหล่งข้อมูลเดียว และสิ่งที่ต้องทำเมื่อแพลตฟอร์มเปลี่ยนวิธีส่ง referrer
ถ้าต้องการคนช่วยทบทวนสัญญา KPI และข้อกำหนดข้อมูล ดูได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
ข้อสังเกตเชิงวิชาชีพของผมคือ เรื่องนี้ยังเป็นรายงานจากนักวิเคราะห์รายเดียวที่ OpenAI ไม่ได้ยืนยัน จึงยังบอกไม่ได้ว่าตัวเลขจริงเป็นเท่าไร แต่ในแง่สัญญา คำถามชัดอยู่แล้ว แพลตฟอร์มเป็นคนถือมาตรวัดทราฟฟิก ใครผูก KPI กับมาตรวัดที่คนอื่นเปลี่ยนได้ฝ่ายเดียว ก็ต้องเขียนไว้ด้วยว่าถ้ามาตรวัดเปลี่ยนจะทำอย่างไร จุดที่องค์กรมักพลาดคือเขียน KPI เป็นตัวเลขทราฟฟิกโดยไม่ระบุวิธีวัดและแหล่งข้อมูล
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ChatGPT UTM
ChatGPT UTM หายตั้งแต่เมื่อไร
ตามรายงานของ Search Engine Roundtable ลิงก์ใน ChatGPT เลิกแนบ utm_source=chatgpt.com ตั้งแต่ราว 9 ตุลาคม 2569 พร้อมการเปิดตัว GPT-6 วันที่ที่แน่ชัดยังไม่ได้รับการยืนยันจาก OpenAI
ทราฟฟิกจาก ChatGPT ตกจริงหรือแค่ถูกนับเป็น Direct
ยังสรุปไม่ได้ ตัวอย่างจากเพจราว 500 หน้าแสดงว่า ChatGPT ลดราว 31,000 ครั้งต่อวัน และ Direct เพิ่มราว 26,000 ครั้งต่อวัน นักวิเคราะห์จึงสงสัยว่าส่วนใหญ่เป็นการนับผิดที่ แต่ยังไม่มีคำยืนยันจาก OpenAI
OpenAI ตั้งใจตัด UTM หรือไม่
ยังไม่ชัดเจน Search Engine Roundtable ระบุว่ายังไม่ชัดว่า OpenAI ตั้งใจหรือไม่ และ OpenAI ไม่ได้ชี้แจงในบทความ จึงไม่ควรสรุปเจตนาของ OpenAI
เอเจนซีไทยควรเพิ่มอะไรในสัญญา KPI
ควรเพิ่มข้อกำหนดเรื่องการเปลี่ยนวิธีวัด ระบุวิธีวัดและแหล่งข้อมูลหลักเพียงแหล่งเดียว และกำหนดว่าถ้าแพลตฟอร์มเปลี่ยนวิธีส่ง referrer ทั้งสองฝ่ายจะปรับตัวเลขอ้างอิงหรือทบทวน KPI อย่างไร
อ่านต่อ: ความรู้ที่เกี่ยวกับเรื่องนี้
- สัญญาจ้างทำการตลาดออนไลน์ ต้องมีอะไรบ้าง — อธิบายสัญญาจ้างเอเจนซีที่ควรระบุวิธีวัดและแหล่งข้อมูลของ KPI รวมถึงสิทธิในบัญชีโฆษณา (ok.aipdpa.com)
แหล่งอ้างอิง
- Search Engine Roundtable — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านข่าวที่ Search Engine Roundtable
- Search Engine Roundtable (สรุปประจำวัน) — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านสรุปที่ Search Engine Roundtable
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
Comments are closed.