สารบัญ
- เรื่องนี้จริง ๆ ไม่ได้เกี่ยวกับ “อันดับ” อย่างเดียว
- ข้อเท็จจริงที่ธุรกิจไทยควรรู้
- จุดเสี่ยงของ GEO Tracking ที่คนกำลังมองข้าม
- ผลกระทบต่อธุรกิจในประเทศไทย
- สิ่งที่ควรทำต่อ
- มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
- แหล่งอ้างอิง
เรื่องนี้จริง ๆ ไม่ได้เกี่ยวกับ “อันดับ” อย่างเดียว
AI Mode กำลังเปลี่ยนวิธีที่คนค้นข้อมูลบน Google และการเปลี่ยนครั้งนี้กำลังกระทบสิ่งที่ธุรกิจใช้วัดว่าแบรนด์ตัวเอง “ปรากฏใน AI Search” มากแค่ไหน
Search Engine Roundtable รายงานเมื่อวันที่ 1 กันยายน 2569 ว่า Google กำลังขยาย AI Mode เข้ามาใน AI Overviews เพิ่มขึ้น พร้อมการใช้ลิงก์รูปแบบใหม่ผ่าน /goto ซึ่งทำให้เครื่องมือภายนอกที่ดึงข้อมูล Search อัตโนมัติต้องปรับวิธีทำงาน
ฟังดูเหมือนเรื่องของทีม SEO และ Developer
ถ้าธุรกิจของคุณยังไม่แน่ใจว่าเรื่องนี้เกี่ยวกับตัวเองแค่ไหน แนะนำให้อ่าน AEO คืออะไร และทำไม SME ไทยต้องรู้ ก่อน แล้วค่อยดู แนวทางทำ AEO สำหรับ SME แบบลงมือได้จริง
แต่จริง ๆ แล้วมันเป็นเรื่องของ ผู้บริหารที่กำลังดู Dashboard แล้วเอาตัวเลขนั้นไปตัดสินใจเรื่องงบการตลาด
เพราะถ้าตัวเลขที่ใช้วัด GEO Tracking ไม่แม่น สิ่งที่ตามมาอาจไม่ใช่แค่รายงานผิดหนึ่งครั้ง แต่เป็นการเพิ่มงบผิดช่องทาง จ้างทีมผิดเป้าหมาย หรือสรุปผิดว่าเนื้อหาของบริษัท “ไม่ติด AI”
มนุษย์เราสร้าง Dashboard ขึ้นมาเพื่อช่วยตัดสินใจ แล้วก็มีพรสวรรค์ในการเชื่อตัวเลขบน Dashboard โดยไม่ถามว่าตัวเลขนั้นถูกสร้างขึ้นมาอย่างไร
ข้อเท็จจริงที่ธุรกิจไทยควรรู้
Google กำลังผลัก Search ไปสู่ประสบการณ์ที่มี AI มากขึ้น โดย AI Overviews และ AI Mode มีบทบาทในการตอบคำถามและส่งผู้ใช้ไปยังแหล่งข้อมูลบนเว็บ Google ระบุเองว่า AI Mode และ AI Overviews อาจใช้โมเดลและวิธีประมวลผลแตกต่างกัน ทำให้ชุดคำตอบและลิงก์ที่แสดงอาจไม่เหมือนกันทุกครั้ง
ในช่วงเดือนสิงหาคมถึงต้นเดือนกันยายน 2569 มีอีกการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ คือ Google เริ่มใช้ URL แบบ /goto ในบางส่วนของ Search แทนการเปิดลิงก์ปลายทางโดยตรง
สำหรับผู้ใช้ทั่วไป เรื่องนี้แทบไม่รู้สึกอะไร เพราะกดลิงก์แล้วก็ยังไปถึงเว็บไซต์
แต่สำหรับเครื่องมือที่ใช้เก็บ Search Result แบบอัตโนมัติ ความแตกต่างนี้สำคัญมาก
SerpApi ระบุว่ารูปแบบ /goto ทำให้ข้อมูลในฟิลด์ link ของผลลัพธ์บางประเภทกลายเป็น URL ตัวกลางของ Google แทน Direct URL และทีมของบริษัทต้องทยอยแก้ระบบรองรับรูปแบบใหม่
นี่คือจุดที่เรื่อง SEO เริ่มเปลี่ยนเป็นเรื่อง “Data Quality”
อีกเรื่องที่ต้องระวังคือข่าวต้นทางวันที่ 1 กันยายนพูดถึง Gemini 3.7 Flash ใน AI Mode แต่ Google เปิดตัว Gemini 3.8 Flash แล้วเมื่อวันที่ 2 กันยายน 2569 ดังนั้นชื่อโมเดลในข่าวช่วงนี้เปลี่ยนเร็วมาก และไม่ควรยึดข้อมูลจากรายงานรายเดือนเพียงชิ้นเดียว
Google ยังระบุเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2569 ว่าเครื่องมือและข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับการปรากฏของเว็บไซต์ในฟีเจอร์ Generative AI ของ Search ได้เปิดตัวทั่วโลกแล้ว โดย Search Console สามารถให้ข้อมูลเกี่ยวกับการปรากฏของหน้าเว็บใน AI responses และประเทศที่เกี่ยวข้องได้
นั่นหมายความว่าโลกกำลังเข้าสู่ช่วงที่ การวัด AI Search ต้องมีทั้งข้อมูลจาก Google และการตรวจสอบจากโลกจริง
จุดเสี่ยงของ GEO Tracking ที่คนกำลังมองข้าม
ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ว่า Google “บล็อก SEO Tool” แล้วจบ
ปัญหาที่ใหญ่กว่าคือ เครื่องมือแต่ละตัวอาจมอง Search คนละแบบ
สมมติบริษัทไทยขายซอฟต์แวร์บัญชีออนไลน์ และมี Keyword สำคัญ 5 คำ เช่น “โปรแกรมบัญชี SME”, “ระบบบัญชีออนไลน์” และคำค้นหาที่เป็นภาษาธรรมชาติยาว ๆ
ทีมการตลาดอาจตั้งระบบ GEO Tracking ให้ตรวจทุกวัน
วันจันทร์ Dashboard บอกว่าแบรนด์ถูกอ้างอิง 12 ครั้ง
วันพุธเหลือ 7 ครั้ง
ผู้บริหารอาจสรุปทันทีว่า “คู่แข่งแซงเรา”
แต่ยังมีคำถามสำคัญกว่าอีกข้อหนึ่ง
7 ครั้งนั้นลดลงจริง หรือเครื่องมือเก็บข้อมูลเปลี่ยนวิธีอ่าน Search ของ Google?
เมื่อ Google ปรับโครงสร้าง URL และประสบการณ์ AI Search ระบบ Third-party ที่ดึงข้อมูลจากภายนอกต้องปรับตัวตาม ผู้ให้บริการอย่าง SerpApi เองก็ยืนยันว่าต้องออกแพตช์รองรับ /goto ที่กระทบหลายประเภทของ Search API
นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไม GEO Tracking ไม่ควรถูกทำให้เหลือเพียงตัวเลขเดียว
ตัวเลข “ถูกอ้างอิงกี่ครั้ง” มีประโยชน์ แต่ต้องรู้ด้วยว่าตัวเลขนั้นมาจากวิธีตรวจแบบไหน ตรวจเวลาใด ตรวจ Location ไหน ใช้ Query แบบใด และตรวจซ้ำด้วยวิธีอื่นหรือยัง
Google เองก็ไม่ได้บอกให้ธุรกิจใช้เครื่องมือใดเครื่องมือหนึ่งเป็นคำตอบทั้งหมด แต่แนะนำให้ดู Performance ใน Search Console และเชื่อมข้อมูลกับ Analytics และข้อมูล Conversion เพื่อดูภาพจริงของธุรกิจ
AI Mode กับผลกระทบต่อธุรกิจในประเทศไทย
สำหรับธุรกิจไทย ผลกระทบที่สำคัญที่สุดอาจไม่ใช่การที่ AI Mode เปลี่ยนหน้าตา Search แต่คือ วิธีที่องค์กรตีความข้อมูลการตลาดกำลังเปลี่ยนตามไปด้วย
ลองนึกถึง SME ที่ใช้งบเดือนละหลายหมื่นบาทกับ SEO และเริ่มเพิ่มงบ GEO เพราะต้องการให้แบรนด์ถูก ChatGPT, Gemini หรือ Google AI Search อ้างอิง บริษัทอาจจ้างเอเจนซีให้ส่งรายงานรายเดือนพร้อมตัวเลข Citation, Mention, Visibility และ Share of Answer
รายงานสวยมาก กราฟก็สวยด้วย มนุษย์เห็นกราฟขึ้นแล้วสมองจะรู้สึกว่าทุกอย่างกำลังดี ซึ่งเป็นหนึ่งในกลไกหลอกตัวเองที่มีประสิทธิภาพที่สุดขององค์กร
แต่ถ้าแหล่งข้อมูลต้นทางมีข้อจำกัดจากวิธีเก็บ Search Result ตัวเลขก็อาจไม่สามารถใช้เปรียบเทียบเดือนต่อเดือนได้โดยตรง
เรื่องนี้มีผลต่อการวางงบอย่างน้อย 4 ด้าน
ด้านแรกคือ การวัดผลงานเอเจนซี หากลูกค้าตัดสินจาก Citation Rate เพียงอย่างเดียว อาจเกิดการให้คะแนนจากข้อมูลที่ไม่เสถียร ขณะที่คุณภาพของงานจริงอาจไม่ได้แย่ลงเลย
ด้านที่สองคือ การตัดสินใจเรื่องคอนเทนต์ ถ้าเครื่องมือรายงานว่าแบรนด์ไม่ถูก AI อ้างอิง ทีมอาจผลิตบทความเพิ่มโดยไม่ตรวจว่าปัญหาอยู่ที่เนื้อหา โครงสร้างเว็บไซต์ หรือวิธีเก็บข้อมูลกันแน่
ด้านที่สามคือ การเปรียบเทียบกับคู่แข่ง GEO Tracking มีความแตกต่างจาก Rank Tracking แบบเดิม เพราะคำตอบ AI สามารถเปลี่ยนตาม Query, บริบท และระบบที่ใช้ประมวลผล การเห็นคู่แข่งปรากฏในคำตอบหนึ่งครั้ง ไม่ได้แปลว่าคู่แข่ง “ชนะ” ตลอดเวลา
ด้านที่สี่คือ ความเสี่ยงระดับผู้บริหาร เมื่อ Marketing Dashboard กลายเป็นแหล่งข้อมูลสำหรับอนุมัติงบ ข้อมูลที่มีข้อจำกัดอาจกลายเป็นปัญหาการกำกับดูแลภายในองค์กร ไม่ต่างจากการใช้รายงานทางการเงินที่ไม่มีคำอธิบายวิธีคำนวณ
ดังนั้น สำหรับบริษัทไทยที่กำลังทำ AEO, GEO หรือ AI Search Strategy เรื่องสำคัญไม่ใช่เพียงถามว่า
“เราอยู่ใน AI Search หรือยัง?”
แต่ต้องถามเพิ่มว่า
“เรารู้ได้อย่างไรว่าเราอยู่จริง และข้อมูลที่ใช้พิสูจน์นั้นเชื่อถือได้แค่ไหน?”
นี่คือจุดที่ GEO เริ่มเปลี่ยนจากงาน Marketing อย่างเดียว ไปเป็นเรื่องของ Measurement Governance
ธุรกิจที่จริงจังควรมีอย่างน้อยสามชั้นในการวัดผล ได้แก่ ข้อมูลจาก Google, ข้อมูลจากเครื่องมือภายนอก และการตรวจสอบด้วย Query จริงโดยมนุษย์
Google เองก็ย้ำว่าการปรากฏใน AI features ยังอาศัยหลัก SEO พื้นฐาน เนื้อหาที่เป็นประโยชน์ ความน่าเชื่อถือ และความสามารถในการถูกจัดทำดัชนี ไม่ได้มี “สูตรลับ GEO” แยกต่างหากที่รับประกันว่าจะถูกนำไปใช้ใน AI responses
ดังนั้น ธุรกิจไม่ควรรีบเปลี่ยนกลยุทธ์เพียงเพราะกราฟใน Tool เปลี่ยน
ควรตรวจว่า Search เปลี่ยน หรือ Measurement เปลี่ยน
สองอย่างนี้หน้าตาคล้ายกันใน Dashboard แต่ความหมายทางธุรกิจต่างกันมาก
สิ่งที่ควรทำต่อ
1. เลือก Query สำคัญ 5 คำ แล้วตรวจ AI Search ด้วยคนจริง
ใช้ Query เดิม ตรวจในช่วงเวลาและสถานที่เดียวกัน แล้วบันทึกว่ามีการกล่าวถึงแบรนด์หรือไม่ มีลิงก์หรือไม่ และ AI ใช้แหล่งข้อมูลใด
2. เปรียบเทียบผลจาก GEO Tracking Tool กับการตรวจจริง
อย่าดูแค่ตัวเลขสุดท้าย ให้ตรวจด้วยว่า Tool ใช้ URL, Location, Query และรอบเวลาแบบใด
3. ตรวจ /goto และการเปลี่ยนแปลงของ Search API
หากองค์กรใช้ระบบดึงข้อมูล Google อัตโนมัติ ให้ถาม Vendor โดยตรงว่ารองรับรูปแบบ /goto และ AI Search Result รุ่นล่าสุดแล้วหรือยัง
4. ใช้ Search Console เป็นหนึ่งในแหล่งอ้างอิงหลัก
Google ได้ขยายข้อมูลเกี่ยวกับ Generative AI Search ใน Search Console และเปิดตัวความสามารถดังกล่าวทั่วโลกแล้ว
5. เปลี่ยน KPI จาก “ถูกพูดถึงกี่ครั้ง” เป็น “ถูกพบแล้วเกิดธุรกิจหรือไม่”
เชื่อม AI Search Visibility เข้ากับ Organic Traffic, Engagement, Lead และ Conversion เพราะการถูก AI กล่าวถึงโดยไม่มีคนซื้อสินค้า ก็เป็นเพียงสถิติที่แต่งตัวดีเท่านั้น
แหล่งอ้างอิง
Search Engine Roundtable — รายงานความเคลื่อนไหว Google Search ประจำเดือนกันยายน 2569 รวมเรื่อง AI Mode, AI Overviews และ /goto
อ่านต้นฉบับจาก Search Engine Roundtable
Google Search Central — แนวทางเกี่ยวกับ AI Overviews, AI Mode และการวัดผลเว็บไซต์
Google Search Central: AI features and your website
Google Search — ข้อมูลการควบคุมและ Insights สำหรับเจ้าของเว็บไซต์ในยุค Generative AI Search
Google: New opportunities, control and insights for website owners
Google — ข้อมูล Gemini 3.7 Flash
Google: Introducing Gemini 3.7 Flash
Google — ข้อมูล Gemini 3.8 Flash ที่เปิดตัว 2 กันยายน 2569
Google: Introducing Gemini 3.8 Flash and 3.8 Flash Cyber
SerpApi — การเปลี่ยนแปลง /goto และผลต่อ Search API
SerpApi: Google’s new /goto redirect links
อ่านต่อใน Tech Law Now:
Google เปลี่ยนวิธีอ่าน JSON-LD แล้ว เว็บไทยเสี่ยงเสีย Rich Result
Google ปรับคู่มือ Canonical เว็บไทย-อังกฤษต้องเช็ก
YMYL Disclaimer
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย
หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
