Online Safety Act คือกฎหมายความปลอดภัยออนไลน์ของสหราชอาณาจักร ที่ให้ Ofcom ปรับผู้ให้บริการได้สูงสุด 10% ของรายได้ทั่วโลกที่เข้าเกณฑ์ หรือ 18 ล้านปอนด์ แล้วแต่อย่างใดสูงกว่า Meta ขอให้ศาลสูงลอนดอนจำกัดวิธีคำนวณเพดานนี้ บทความนี้เหมาะกับเจ้าของแพลตฟอร์มและ SME ไทยที่มีผู้ใช้ในอังกฤษ
ลองนึกภาพเจ้าของแอปไทยที่มีผู้ใช้ในลอนดอนอยู่ไม่กี่พันคน แต่บริษัทแม่ในเครือมีหลายบริการและรายได้รวมกันก้อนใหญ่ คำถามคือเมื่อเกิดเรื่อง ค่าปรับจะคิดจากรายได้ของบริการที่มีปัญหาเพียงตัวเดียว หรือจากรายได้ทั้งกลุ่ม คดีของ Meta ที่ศาลสูงลอนดอนกำลังถามคำถามนี้
สรุปสั้น: Meta ขอให้ศาลสูงลอนดอนจำกัดวิธีที่ Ofcom คำนวณค่าธรรมเนียมและค่าปรับสูงสุดตาม Online Safety Act การไต่สวนใช้เวลาหนึ่งวันครึ่งและจบแล้ว ยังไม่ทราบวันพิพากษา ตัวเลข 1.5 หมื่นล้านปอนด์เป็นค่าประเมินของสื่อว่าเพดานของ Meta อาจสูงเท่าใด ไม่ใช่ค่าปรับที่ถูกสั่งจริง
Meta ท้าทายสูตรค่าปรับ Online Safety Act ของ Ofcom อย่างไร
Meta ท้าทายสูตรโดยโต้แย้งว่า Ofcom ตีความ “รายได้ทั่วโลกที่เข้าเกณฑ์” (qualifying worldwide revenue) กว้างเกินไป และคำนวณผิดเมื่อหลายบริการในกลุ่มบริษัทเดียวกันต้องรับผิดร่วมกัน Meta เห็นว่าควรนับเฉพาะรายได้ของบริการที่ถูกกำกับ ข้อมูลนี้มาจาก The Next Web (อ้าง Courthouse News), Law360 UK และ MLex ที่รายงานช่วง 14–17 ตุลาคม 2569
| ประเด็น | ข้อเท็จจริงตามรายงานสื่อ |
|---|---|
| ศาล / ผู้ยื่น | ศาลสูงลอนดอน / Meta |
| เรื่องที่ขอให้พิจารณา | วิธีคำนวณค่าธรรมเนียมและค่าปรับสูงสุดของ Ofcom |
| เพดานตามกฎหมาย | 10% ของรายได้ทั่วโลกที่เข้าเกณฑ์ หรือ 18 ล้านปอนด์ แล้วแต่อย่างใดสูงกว่า |
| ตัวเลขประเมินกรณี Meta | ราว 1.5 หมื่นล้านปอนด์ (สื่อประเมิน ไม่ใช่ค่าปรับจริง) |
| สถานะ | ไต่สวนเสร็จ รอคำพิพากษา ยังไม่ทราบวัน |
คดีนี้ต่างจากคดีคำสั่งขอข้อมูลที่เคยเล่าไว้อย่างไร
คดีนี้ถามเรื่องสูตรคำนวณเงิน ส่วนคดีก่อนหน้าถามเรื่องอำนาจขอข้อมูล คดีเดิมที่ TechLawNow เล่าไว้ใน Meta, TikTok, X สู้ Ofcom ที่ศาลสูงอังกฤษ ค้านคำสั่งขอข้อมูลตาม Online Safety Act รัฐขอข้อมูลแพลตฟอร์มได้แค่ไหน เป็นการค้านหนังสือขอข้อมูลว่ากว้างเกินไป บทความนี้เล่าเฉพาะส่วนต่อยอดคือค่าธรรมเนียมและเพดานค่าปรับ
เพดาน 1.5 หมื่นล้านปอนด์คือค่าปรับจริงหรือไม่
เพดาน 1.5 หมื่นล้านปอนด์ไม่ใช่ค่าปรับจริง เป็นตัวเลขที่สำนักข่าวประเมินจากสูตร 10% ของรายได้ทั่วโลกในกรณีของ Meta Ofcom บอกว่านี่คือเพดานสูงสุดที่กฎหมายเปิดช่องไว้ ไม่ใช่จำนวนที่จะสั่งปรับ
ตัวเลขค่าปรับที่เกิดขึ้นจริงเล็กกว่านั้นมาก ตามรายงาน Ofcom ปรับผู้ให้บริการแล้ว 11 ราย รวมกว่า 7 ล้านปอนด์ รายที่ถูกปรับสูงสุดคือ 1.4 ล้านปอนด์ และส่วนใหญ่ยังไม่ชำระ
Online Safety Act กระทบธุรกิจไทยอย่างไร
Online Safety Act กระทบธุรกิจไทยได้สองทาง ทางแรกคือผู้ให้บริการไทยที่มีผู้ใช้ในอังกฤษ ทางที่สองคือแนวคิดคิดค่าปรับจากรายได้ทั่วโลกที่ไทยอาจรับมาใช้ในกฎหมายแพลตฟอร์ม ข้อเท็จจริงของคดีมาจากสื่อ ส่วนการวิเคราะห์ผลต่อไทยในหัวข้อนี้เป็นความเห็นของผู้เขียน
แพลตฟอร์มและแอปไทยที่มีผู้ใช้อังกฤษต้องระวังอะไร
แอปหรือเว็บไทยที่มีผู้ใช้ในอังกฤษควรตรวจก่อนว่าบริการของตนเข้าข่ายหน้าที่ตาม Online Safety Act หรือไม่ เพราะผลคดีนี้ตอบเพียงว่าจะนับรายได้อย่างไรเมื่อต้องรับผิด ไม่ได้ลดหน้าที่ที่มีอยู่แล้ว
ถ้าบริษัทมีหลายบริการภายใต้กลุ่มเดียวกัน ประเด็นที่ Meta ยกขึ้นคือรายได้ของบริการที่ไม่เกี่ยวกับปัญหาควรถูกนับหรือไม่ SME ไทยที่เป็นบริษัทเดี่ยวอาจไม่เจอปัญหากลุ่มบริษัท แต่ก็ควรแยกบัญชีรายได้รายบริการให้ชัด เพราะถ้าถูกตรวจ ตัวเลขที่แยกไว้ดีจะช่วยอธิบายได้เร็ว
ร่างกฎหมายแพลตฟอร์มไทยจะคิดค่าปรับแบบรายได้ทั่วโลกหรือไม่
ยังไม่มีข้อมูลยืนยันว่าไทยจะใช้สูตรรายได้ทั่วโลก ตามข้อมูลที่ TechLawNow ได้รับ ดีอีและ ETDA กำลังศึกษากฎหมายแพลตฟอร์ม และการคิดค่าปรับจากรายได้ทั่วโลกเป็นรูปแบบที่ไทยอาจรับมาใช้ได้ ภาพรวมมาตรการที่ ETDA วางไว้อ่านได้ใน ETDA จ่อคุมแพลตฟอร์ม 7 ข้อ ธุรกิจไทยเสี่ยงอะไร รีบเช็กก่อนกฎใหม่
ผลคดีของ Meta จึงเป็นกรณีศึกษา ถ้าศาลอังกฤษรับแนวคิดว่านับเฉพาะรายได้ของบริการที่ถูกกำกับ ผู้ร่างกฎหมายที่อื่นอาจใช้เป็นแบบอย่าง ถ้าศาลไม่รับ สูตรรายได้ทั้งกลุ่มจะยิ่งมีน้ำหนัก
คนทั่วไปและร้านค้าไทยเกี่ยวอะไรกับคดีนี้
คนทั่วไปและร้านค้าไทยไม่ได้ถูกปรับตามกฎหมายอังกฤษโดยตรง แต่เป็นผู้ใช้บริการของแพลตฟอร์มที่ต้องปฏิบัติตามกฎ ถ้าค่าปรับหนักขึ้น แพลตฟอร์มมักปรับกติกาการดูแลเนื้อหาให้เข้มขึ้นทั่วโลก ร้านที่ขายผ่านโซเชียลควรอ่านข้อกำหนดที่เปลี่ยนอย่างสม่ำเสมอ
บทเรียนเรื่องการสู้ค่าปรับแพลตฟอร์มข้ามประเทศเทียบได้กับ สหรัฐฯ ขอร่วมคดีฝั่ง X สู้ค่าปรับ DSA 120 ล้านยูโรของ EU กฎแพลตฟอร์มไทยจะเจอแรงกดดันแบบเดียวกันไหม ที่แพลตฟอร์มใหญ่ใช้ศาลต่อรองขนาดอำนาจของหน่วยงานกำกับ
ถ้าไม่ติดตามคดี Online Safety Act จะเสี่ยงอะไร
ถ้าไม่ติดตาม ผู้ให้บริการที่มีผู้ใช้ในอังกฤษเสี่ยงประเมินความเสี่ยงค่าปรับต่ำหรือสูงเกินจริง เพราะยังไม่รู้ว่าศาลจะให้นับรายได้อย่างไร
ความเสี่ยงอีกด้านคือการตัดสินใจเรื่องงบปฏิบัติตามกฎหมายผิดทาง บริษัทที่เห็นเพดานหมื่นล้านปอนด์แล้วตกใจอาจตัดบริการในอังกฤษทิ้งโดยไม่จำเป็น ส่วนบริษัทที่เห็นว่า Ofcom ปรับจริงเพียงหลักล้านปอนด์อาจประมาทหน้าที่พื้นฐาน ทั้งสองทางล้วนเกิดจากการอ่านตัวเลขโดยไม่ดูบริบท
แพลตฟอร์มและ SME ไทยควรทำอะไรกับ Online Safety Act ก่อนศาลพิพากษา
แพลตฟอร์มและ SME ไทยที่มีผู้ใช้ในอังกฤษควรเตรียม 5 ข้อนี้ได้เลยโดยไม่ต้องรอคำพิพากษา เพราะเป็นงานพื้นฐานที่ใช้ได้ไม่ว่าศาลจะตัดสินทางใด
- 1. ตรวจว่าบริการมีผู้ใช้ในอังกฤษหรือไม่ ดูข้อมูลผู้ใช้รายประเทศ และตัดสินว่าบริการเข้าข่ายหน้าที่ตามกฎหมายอังกฤษหรือไม่
- 2. แยกรายได้รายบริการ ทำบัญชีที่บอกได้ว่ารายได้ก้อนไหนมาจากบริการใด เผื่อต้องอธิบายต่อหน่วยงานกำกับ
- 3. ทำการประเมินความเสี่ยงเนื้อหา บันทึกว่าบริการเสี่ยงเนื้อหาอันตรายประเภทใดและมีมาตรการอะไร
- 4. อ่านเพดานค่าปรับให้เป็น แยกให้ชัดระหว่างเพดานตามกฎหมายกับค่าปรับจริง ก่อนรายงานผู้บริหาร
- 5. ติดตามคำพิพากษาและร่างกฎหมายแพลตฟอร์มไทย ตั้งผู้รับผิดชอบดูข่าวคำพิพากษาของศาลสูงลอนดอนและความคืบหน้าของ ETDA
ถ้าต้องการคนช่วยวางโครงประเมินความเสี่ยงและเอกสารกำกับดูแล ดูได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
ข้อสังเกตเชิงวิชาชีพของผมคือ คดีนี้ไม่ได้ถามว่าแพลตฟอร์มต้องรับผิดไหม แต่ถามว่าเมื่อรับผิดแล้วจะ “คิดเงินจากอะไร” เพดานค่าปรับที่เขียนว่า 10% ฟังเหมือนตัวเลขเดียว แต่ความน่ากลัวจริงอยู่ที่ว่าใครมีสิทธิ์กำหนดตัวหาร จุดที่องค์กรมักพลาดคือจำตัวเลขเพดานได้ แต่ไม่รู้ว่าหน่วยงานนับรายได้อย่างไร ควรเช็กโครงสร้างกลุ่มบริษัทและบัญชีรายได้ของตัวเองให้พร้อมอธิบาย
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Online Safety Act
Online Safety Act ปรับสูงสุดเท่าไร
Online Safety Act ให้ปรับสูงสุด 10% ของรายได้ทั่วโลกที่เข้าเกณฑ์ หรือ 18 ล้านปอนด์ แล้วแต่อย่างใดสูงกว่า ตัวเลขนี้เป็นเพดาน ไม่ใช่ค่าปรับที่ถูกสั่งในแต่ละคดี
Meta ถูกปรับ 1.5 หมื่นล้านปอนด์แล้วหรือยัง
ยังไม่ถูกปรับ ตัวเลขราว 1.5 หมื่นล้านปอนด์เป็นค่าประเมินของสื่อว่าเพดานทางทฤษฎีของ Meta อาจสูงเท่านี้ และ Ofcom ระบุว่าเป็นเพดาน ไม่ใช่ค่าปรับจริง คดีที่ศาลสูงลอนดอนเป็นเรื่องวิธีคำนวณ ไม่ใช่การลงโทษ
ศาลสูงลอนดอนจะพิพากษาเมื่อไร
ยังไม่ทราบวันพิพากษา รายงานระบุเพียงว่าการไต่สวนใช้เวลาหนึ่งวันครึ่งและจบแล้ว เมื่อมีคำพิพากษา TechLawNow จะติดตามและเทียบกับเพดานค่าปรับของ EU และร่างกฎหมายแพลตฟอร์มไทย
ธุรกิจไทยต้องทำตาม Online Safety Act ไหม
ต้องดูรายกรณี ถ้าบริการของธุรกิจไทยมีผู้ใช้ในอังกฤษ อาจเข้าข่ายหน้าที่ตามกฎหมายนี้ ควรตรวจก่อนว่าบริการของตนเข้าเกณฑ์หรือไม่ ผลคดีของ Meta ไม่ได้ตัดสินเรื่องนี้ แต่กระทบวิธีนับรายได้เมื่อมีการปรับ
แหล่งอ้างอิง
- The Next Web (อ้าง Courthouse News) — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านที่ The Next Web
- Law360 UK — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านที่ Law360
- MLex — รายงานคดีเดียวกันตามที่ brief อ้าง (ไม่มีลิงก์ต้นฉบับ)
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
