ผู้ตรวจสอบภายใน IPO คือคนหรือทีมที่ตรวจระบบควบคุมภายในของบริษัทที่กำลังยื่นขายหุ้นต่อประชาชนครั้งแรก (IPO) หรือเสนอขายหุ้นเพิ่มทุน (SPO) ก.ล.ต. เสนอร่างเกณฑ์ให้ผู้ตรวจสอบภายในต้องมีวุฒิบัตรและประสบการณ์อย่างน้อย 5 ปี บทความนี้เหมาะกับผู้บริหาร CFO และบริษัทรับตรวจสอบภายใน ที่อยากรู้ว่าต้องเตรียมคนและระบบอย่างไร
ลองนึกภาพบริษัทโลจิสติกส์ที่ตั้งเป้าเข้าตลาด mai ในปี 2571 และให้พนักงานบัญชีอาวุโสดูแลงานตรวจสอบภายในไปด้วย (ตัวอย่างสมมติ) ถ้าร่างเกณฑ์นี้ผ่าน คนคนนั้นอาจไม่ผ่านคุณสมบัติ และการหาคนใหม่ที่มีวุฒิบัตรกับประสบการณ์ครบต้องใช้เวลา
สรุปสั้น: ก.ล.ต. เปิดรับฟังความเห็นร่างประกาศให้ผู้ตรวจสอบภายในของบริษัทที่ยื่น IPO หรือ SPO ใน SET และ mai ทั้งทีมในบริษัทและผู้รับจ้างภายนอก ต้องมีวุฒิบัตรด้านการตรวจสอบภายในตามที่ ก.ล.ต. กำหนด และประสบการณ์อย่างน้อย 5 ปี โดยเป็นงานตรวจสอบภายในอย่างน้อย 3 ปี ใช้กับคำขอที่ยื่นตั้งแต่ 1 ม.ค. 2571 และรับฟังความเห็นถึง 9 พ.ย. 2569
เกณฑ์ผู้ตรวจสอบภายใน IPO ของ ก.ล.ต. กำหนดอะไรบ้าง
เกณฑ์ผู้ตรวจสอบภายใน IPO ตามร่างของ ก.ล.ต. กำหนดคุณสมบัติ 3 ส่วน คือวุฒิบัตรด้านการตรวจสอบภายใน ประสบการณ์ทำงาน และความเห็นชอบของคณะกรรมการตรวจสอบ มิติหุ้นและประชาชาติธุรกิจรายงานเรื่องนี้เมื่อ 9 ตุลาคม 2569 ร่างนี้อยู่ในขั้นรับฟังความเห็น ยังไม่ใช่ประกาศฉบับจริง
| ประเด็น | เกณฑ์ตามร่าง |
|---|---|
| ใช้กับใคร | บริษัทที่ยื่น IPO หรือ SPO ใน SET และ mai ทั้งทีมในบริษัทและ outsource |
| วุฒิบัตร | วุฒิบัตรด้านการตรวจสอบภายในตามที่ ก.ล.ต. กำหนด |
| ประสบการณ์ | อย่างน้อย 5 ปี เป็นงานตรวจสอบภายในอย่างน้อย 3 ปี |
| การอนุมัติ | คณะกรรมการตรวจสอบต้องเห็นชอบ |
| วันเริ่มใช้ / เปิดเผยข้อมูล | คำขอตั้งแต่ 1 ม.ค. 2571 · แบบ 69-1 และ 56-1 One Report รอบปีบัญชีที่เริ่มตั้งแต่ 1 ม.ค. 2571 |
| รับฟังความเห็น | ถึง 9 พ.ย. 2569 |
เกณฑ์ผู้ตรวจสอบภายใน IPO กระทบธุรกิจไทยอย่างไร
เกณฑ์ผู้ตรวจสอบภายใน IPO ถ้าผ่านจะกระทบบริษัทที่วางแผนเข้าตลาดในปี 2571 และบริษัทรับตรวจสอบภายในแบบ outsource มากที่สุด เพราะต้องมีคนที่ผ่านคุณสมบัติก่อนวันยื่นคำขอ ข้อเท็จจริงเรื่องเกณฑ์มาจากข่าว ส่วนการเชื่อมกับ PDPA และ AI governance เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียน
บริษัทที่จะ IPO ในปี 2571 ต้องเริ่มทำอะไร
บริษัทที่จะ IPO ในปี 2571 ต้องเริ่มสรรหาหรือพัฒนาหัวหน้าผู้ตรวจสอบภายในตั้งแต่ตอนนี้ เพราะประสบการณ์ 5 ปีและวุฒิบัตรสร้างไม่ทันในเวลาสั้น ถ้าพนักงานคนเดิมยังขาดวุฒิบัตร ควรวางแผนให้สอบหรืออบรมก่อนวันยื่นคำขอ และให้คณะกรรมการตรวจสอบรับรู้แผนนี้ตั้งแต่ต้น
บริษัทรับตรวจสอบภายในแบบ outsource ต้องปรับตัวอย่างไร
บริษัทรับตรวจสอบภายในแบบ outsource ต้องเตรียมบุคลากรให้ผ่านคุณสมบัติเดียวกัน เพราะเกณฑ์ครอบคลุมผู้รับจ้างภายนอกด้วย ลูกค้าที่กำลังเตรียมเข้าตลาดจะถามหาประวัติและวุฒิบัตรของทีมที่ส่งไปตรวจ บริษัทที่เตรียมคนพร้อมก่อนจะได้เปรียบในการรับงาน Pre-IPO
ทำไมควรตรวจ PDPA และ AI governance ไปพร้อมกันในช่วงเตรียมเข้าตลาด
ผู้เขียนเห็นว่าเมื่องานตรวจสอบภายในต้องได้มาตรฐานวิชาชีพ ก็เป็นจังหวะดีที่จะรวมการตรวจระบบ PDPA, IT และ AI governance เข้าไปในแผนตรวจสอบภายในก่อนเข้าตลาด แทนที่จะแยกเป็นโครงการต่างหาก ข่าวต้นทางไม่ได้พูดถึง PDPA หรือ AI โดยตรง แต่บริษัทที่จะเข้าตลาดต้องเปิดเผยความเสี่ยงสำคัญ ตัวอย่างการเปิดเผยความเสี่ยง AI ในเอกสาร IPO ดูได้ใน เอกสาร IPO ของ Anthropic เปิดเผยความเสี่ยงของ AI ต่อ SEC รวมถึงความเสี่ยงต่อมนุษยชาติ บริษัทไทยที่ใช้ AI และบริษัทจดทะเบียนได้บทเรียนอะไร
ตัวอย่างหัวข้อที่ควรอยู่ในแผนตรวจคือบันทึกรายการประมวลผลข้อมูล (RoPA) ตาม PDPA มาตรา 39 มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยตามมาตรา 37(1) และกรอบ AI governance เช่น ISO/IEC 42001 อ่านต่อที่ ISO/IEC 42001: ธุรกิจ AI ไทยที่ยังไม่มี เสี่ยงเสียลูกค้าต่างชาติไหม
เกณฑ์นี้เกี่ยวกับการเปิดเผยข้อมูลใน One Report อย่างไร
บริษัทต้องเปิดเผยข้อมูลผู้ตรวจสอบภายในในแบบ 69-1 และแบบ 56-1 One Report สำหรับรอบปีบัญชีที่เริ่มตั้งแต่ 1 ม.ค. 2571 ข้อมูลนี้จึงจะเห็นได้โดยนักลงทุน บริษัทที่รายงานเรื่องความยั่งยืนใน One Report อยู่แล้วดูประกอบได้ที่ ISO/UNDP 53001 มาตรฐานระบบบริหาร SDGs เปิดตัวแล้ว บริษัทไทยที่รายงาน SDGs ใน One Report ควรรู้อะไร
ถ้าไม่เตรียมผู้ตรวจสอบภายใน IPO เลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าไม่เตรียมผู้ตรวจสอบภายใน IPO บริษัทเสี่ยงยื่นคำขอไม่ได้ตามแผน หรือต้องจ้างคนที่ผ่านคุณสมบัติในราคาแพงช่วงที่ตลาดแย่งตัวกัน เพราะทุกบริษัทที่จะเข้าตลาดต้องการคนกลุ่มเดียวกัน
ความเสี่ยงอีกด้านคือแผนตรวจที่ไม่ครอบคลุม PDPA และ AI ทำให้ปัญหาโผล่ตอนที่ปรึกษาทางการเงินหรือ ก.ล.ต. ถาม ซึ่งแก้ทันได้ยากกว่า
บริษัทที่จะเข้าตลาดควรทำอะไรตอนนี้
บริษัทที่จะเข้าตลาดควรทำ 4 ข้อนี้ก่อนเกณฑ์ผู้ตรวจสอบภายใน IPO มีผล และส่งความเห็นได้ถึง 9 พ.ย. 2569
- 1. เช็กคุณสมบัติผู้ตรวจสอบภายในคนปัจจุบัน เทียบวุฒิบัตร ประสบการณ์ 5 ปี และงานตรวจสอบภายใน 3 ปี กับร่างเกณฑ์
- 2. ถามผู้รับจ้าง outsource ขอรายชื่อทีม วุฒิบัตร และประวัติงาน ก่อนต่อสัญญาสำหรับช่วงเตรียมเข้าตลาด
- 3. รวม PDPA, IT และ AI governance ในแผนตรวจ ตรวจ RoPA มาตรการความปลอดภัย และการใช้ AI ในบริษัทไปพร้อมกัน
- 4. ส่งความเห็นต่อ ก.ล.ต. ก่อน 9 พ.ย. 2569 โดยเฉพาะเรื่องวุฒิบัตรที่ยอมรับและช่วงเปลี่ยนผ่าน
ถ้าต้องการคนช่วยวางแผน Pre-IPO compliance audit ด้าน PDPA และ AI governance ดูได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
ข้อสังเกตเชิงวิชาชีพของผมคือ เกณฑ์นี้ดูเหมือนเรื่องคุณสมบัติคน แต่จริง ๆ คือการบอกว่างานตรวจสอบภายในของบริษัทที่จะเข้าตลาดต้องเป็นงานวิชาชีพ ไม่ใช่งานฝากของฝ่ายบัญชี คนที่ตรวจเก่งแต่ไม่ได้ตรวจเรื่องข้อมูลและ AI ก็ยังตรวจไม่ครบความเสี่ยงของบริษัทยุคนี้ จุดที่องค์กรมักพลาดคือคิดว่าปี 2571 ยังไกล ทั้งที่ประสบการณ์ 5 ปีเร่งไม่ได้
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับผู้ตรวจสอบภายใน IPO
ผู้ตรวจสอบภายใน IPO ต้องมีคุณสมบัติอะไรตามร่างเกณฑ์
ตามร่างของ ก.ล.ต. ผู้ตรวจสอบภายใน IPO ต้องมีวุฒิบัตรด้านการตรวจสอบภายในตามที่ ก.ล.ต. กำหนด มีประสบการณ์อย่างน้อย 5 ปี โดยเป็นงานตรวจสอบภายในอย่างน้อย 3 ปี และคณะกรรมการตรวจสอบต้องเห็นชอบ
เกณฑ์ผู้ตรวจสอบภายในเริ่มใช้เมื่อไร
ร่างเกณฑ์ใช้กับคำขอที่ยื่นตั้งแต่ 1 ม.ค. 2571 และการเปิดเผยข้อมูลในแบบ 69-1 และ 56-1 One Report สำหรับรอบปีบัญชีที่เริ่มตั้งแต่ 1 ม.ค. 2571 ตอนนี้ยังอยู่ในขั้นรับฟังความเห็นถึง 9 พ.ย. 2569
ใช้ผู้ตรวจสอบภายในแบบ outsource ได้ไหม
ใช้ได้ แต่ร่างเกณฑ์ครอบคลุมทั้งหน่วยตรวจสอบภายในของบริษัทเองและผู้รับจ้างภายนอก ทีม outsource จึงต้องผ่านคุณสมบัติเดียวกัน
แหล่งอ้างอิง
- มิติหุ้น — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านที่มิติหุ้น
- ประชาชาติธุรกิจ — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านที่ประชาชาติธุรกิจ
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
