เกณฑ์ FX ของ ธปท. คือหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดให้ธนาคารใช้เมื่อรับซื้อหรือรับฝากเงินตราต่างประเทศ ฉบับปรับใหม่บังคับให้เงินจากการขายคริปโต อสังหาฯ และหลักทรัพย์ ตั้งแต่ 200,000 ดอลลาร์สหรัฐ ต้องแสดงที่มาทุกครั้ง บทความนี้เหมาะกับผู้ขายสินทรัพย์ ธุรกิจคริปโต และบริษัทค้าทองคำ ที่ต้องเตรียมเอกสารก่อนโอน
ลองนึกภาพชาวต่างชาติที่ขายคอนโดในพัทยาแล้วรับเงินเป็นดอลลาร์ หรือนักลงทุนไทยที่ขายบิตคอยน์บนศูนย์ซื้อขายต่างประเทศแล้วโอนกลับ (ตัวอย่างสมมติ) เดิมอาจแสดงเอกสารครั้งเดียวแล้วจบ แต่เกณฑ์ FX ใหม่ทำให้ต้องแสดงที่มาของเงินทุกครั้งที่ถึงเกณฑ์
สรุปสั้น: ธปท. ปรับเกณฑ์ FX ตามหนังสือ ธปท.ว. 6126/2569 ธุรกรรมกลุ่ม Watchlist เช่น เงินจากขายอสังหาริมทรัพย์ในไทย ขายสินทรัพย์ดิจิทัล หลักทรัพย์ เงินกู้ และเงินบริจาค ตั้งแต่ 200,000 ดอลลาร์สหรัฐต้องแสดงที่มาของเงินทุกครั้ง และใช้ KYB แทนไม่ได้ ค่าทองคำต้องแสดงเอกสารทุกจำนวน เกณฑ์มีผลวันถัดจากประกาศในราชกิจจานุเบกษา ข่าวยังไม่ระบุวันที่แน่นอน
เกณฑ์ FX ใหม่ของ ธปท. เปลี่ยนอะไรบ้าง
เกณฑ์ FX ใหม่แบ่งธุรกรรมเป็นกลุ่มทั่วไปที่ยกเว้นได้ด้วย KYB กับกลุ่ม Watchlist ที่ต้องแสดงที่มาของเงินทุกครั้ง โพสต์ทูเดย์และฐานเศรษฐกิจรายงานเรื่องนี้เมื่อ 8 ตุลาคม 2569 อ้างหนังสือ ธปท.ว. 6126/2569 ส่วนฐานเศรษฐกิจระบุว่าเป็นประกาศฉบับที่ 38
| ประเภทธุรกรรม | เกณฑ์ | ใช้ KYB ยกเว้นได้ไหม |
|---|---|---|
| ธุรกรรมทั่วไป | ตั้งแต่ 200,000 ดอลลาร์สหรัฐ แสดงเอกสารรายธุรกรรม | ได้ |
| Watchlist (อสังหาฯ ในไทย สินทรัพย์ดิจิทัล หลักทรัพย์ เงินกู้ เงินบริจาค) | ตั้งแต่ 200,000 ดอลลาร์สหรัฐ แสดงที่มาของเงินทุกครั้ง | ไม่ได้ |
| ค่าทองคำ และเงินบาทเข้าบัญชีผู้มีถิ่นที่อยู่นอกประเทศ | แสดงเอกสารทุกจำนวน | ไม่ระบุ |
| รับซื้อธนบัตรต่างประเทศ | เกินวันละ 15,000 ดอลลาร์สหรัฐ ต้องมีหลักฐานการนำเข้า | ไม่ระบุ |
เกณฑ์ FX ใหม่มีผลเมื่อไร
เกณฑ์ FX ใหม่มีผลวันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา ข่าวยังไม่ระบุวันที่ที่แน่นอน ผู้ที่วางแผนโอนเงินก้อนใหญ่เข้าไทยควรติดตามราชกิจจานุเบกษาหรือสอบถามธนาคารที่ใช้ และเตรียมเอกสารไว้ก่อนโดยไม่ต้องรอวันมีผล
เกณฑ์ FX ใหม่กระทบธุรกิจไทยอย่างไร
เกณฑ์ FX ใหม่กระทบผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล ลูกค้าต่างชาติที่ขายคอนโด และบริษัทค้าทองคำ เพราะต้องเตรียมเอกสารที่มาของเงินก่อนโอน ส่วนธนาคารจะเก็บเอกสารและข้อมูลส่วนบุคคลมากขึ้น ข้อเท็จจริงเรื่องเกณฑ์มาจากข่าว ส่วนการวิเคราะห์ทิศทางเป็นความเห็นของผู้เขียน
คนที่ขายคริปโตแล้วโอนเงินกลับไทยต้องเตรียมอะไร
คนที่ขายคริปโตแล้วโอนเงินเข้าไทยตั้งแต่ 200,000 ดอลลาร์สหรัฐ ต้องแสดงที่มาของเงินทุกครั้ง และอ้างประวัติกับธนาคาร (KYB) แทนไม่ได้ เอกสารที่ควรมีคือประวัติการซื้อขายจากศูนย์ซื้อขาย ประวัติการถอนเงิน และหลักฐานว่าบัญชีเป็นของตัวเอง เรื่องแอปคริปโตต่างประเทศที่ถูกบล็อกดูประกอบได้ใน ดีอีบล็อกแอปคริปโต Holdstation และ UNO ตั้งแต่ 1 ต.ค. 2569 ผู้ใช้ต้องถอนเงินก่อน ธุรกิจฟินเทคต่างประเทศต้องระวังอะไร
ต่างชาติที่ขายคอนโดและบริษัทค้าทองคำเจออะไร
ต่างชาติที่ขายอสังหาริมทรัพย์ในไทยอยู่ในกลุ่ม Watchlist จึงต้องแสดงสัญญาซื้อขายและเอกสารโอนกรรมสิทธิ์ทุกครั้งที่ถึง 200,000 ดอลลาร์สหรัฐ ส่วนบริษัทค้าทองคำเจอเกณฑ์เข้มที่สุด เพราะค่าทองคำต้องแสดงเอกสารทุกจำนวน ไม่มีเพดานขั้นต่ำ บริษัทกลุ่มนี้ควรตั้งระบบเก็บเอกสารให้เรียกใช้ได้เร็ว
เกณฑ์ FX เกี่ยวกับ PDPA อย่างไร
เกณฑ์ FX ทำให้ธนาคารและธุรกิจที่ช่วยลูกค้ายื่นเอกสาร เก็บข้อมูลส่วนบุคคลมากขึ้น เช่น สัญญาซื้อขาย ประวัติธุรกรรม และข้อมูลบัญชี จึงต้องทบทวนการแจ้งวัตถุประสงค์ตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) มาตรา 23 และใช้ข้อมูลตามที่แจ้งตามมาตรา 21 ฐานกฎหมายที่เหมาะอาจไม่ใช่ความยินยอม อ่านต่อที่ PDPA ไทย: การขอความยินยอมอาจไม่ใช่คำตอบแรกที่ธุรกิจควรเลือก
เกณฑ์ FX จะทำให้นักลงทุนหันไปใช้สินค้าในประเทศไหม
ผู้เขียนเห็นว่าเกณฑ์นี้เพิ่มขั้นตอนอีกชั้นให้การโอนเงินจากการขายคริปโตเข้าไทย ในช่วงเดียวกับที่ ก.ล.ต. เพิ่งเปิดทาง Crypto ETF ในประเทศ ผู้ลงทุนรายใหญ่จึงอาจหันไปลงทุนผ่านสินค้าที่ได้รับอนุญาตในประเทศมากขึ้น ภาพรวมการแก้กฎหมายสินทรัพย์ดิจิทัลดูได้ที่ กฎหมายสินทรัพย์ดิจิทัลกำลังเปลี่ยน: สภาฯ รับหลักการ 4 ร่างกฎหมายตลาดทุน ฟินเทคไทยต้องเตรียมอะไร
ถ้าไม่เตรียมรับเกณฑ์ FX เลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าไม่เตรียมเอกสาร เงินก้อนใหญ่ที่โอนเข้ามาอาจติดค้างระหว่างที่ธนาคารขอเอกสารเพิ่ม ซึ่งกระทบแผนการเงินหรือการโอนกรรมสิทธิ์ที่นัดไว้
สำหรับธุรกิจที่รับเอกสารลูกค้า ความเสี่ยงอีกด้านคือเก็บข้อมูลส่วนบุคคลเกินที่แจ้ง หรือเก็บไว้โดยไม่มีมาตรการรักษาความปลอดภัยที่เหมาะสมตาม PDPA มาตรา 37(1)
ผู้ขายสินทรัพย์และธุรกิจควรทำอะไรตอนนี้
ผู้ที่ขายคริปโตหรืออสังหาฯ และธุรกิจที่เกี่ยวข้อง ควรทำ 4 ข้อนี้ก่อนเกณฑ์ FX มีผล
- 1. ทำแฟ้มที่มาของเงิน (source of funds pack) รวมสัญญาขาย ประวัติการซื้อขาย และหลักฐานบัญชีไว้ในชุดเดียว พร้อมยื่นธนาคาร
- 2. เช็กว่าธุรกรรมอยู่กลุ่มไหน ทั่วไปหรือ Watchlist เพราะกลุ่ม Watchlist ใช้ KYB ยกเว้นไม่ได้
- 3. คุยกับธนาคารก่อนโอนเงินก้อนใหญ่ ถามรายการเอกสารที่ธนาคารต้องการและเวลาที่ใช้ตรวจ
- 4. ทบทวน Privacy Notice และการเก็บเอกสาร สำหรับธุรกิจที่รับเอกสารลูกค้า ระบุวัตถุประสงค์และระยะเวลาเก็บให้ชัด
ถ้าต้องการคนช่วยวางระบบเอกสารและ PDPA ดูได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
ข้อสังเกตเชิงวิชาชีพของผมคือ เกณฑ์ FX ชุดนี้ไม่ได้ห้ามโอนเงิน แต่ย้ายภาระพิสูจน์มาไว้ที่ผู้โอนทุกครั้ง เงินที่อธิบายที่มาไม่ได้ จะกลายเป็นเงินที่เข้าประเทศช้า จุดที่องค์กรมักพลาดคือรอให้ธนาคารขอเอกสารก่อนค่อยไปหา ควรเตรียมแฟ้มไว้ตั้งแต่วันที่ขายสินทรัพย์
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเกณฑ์ FX
เกณฑ์ FX ใหม่ใช้กับเงินจากการขายอะไรบ้าง
เกณฑ์ FX กลุ่ม Watchlist ใช้กับเงินได้จากการขายอสังหาริมทรัพย์ในไทย การขายสินทรัพย์ดิจิทัล หลักทรัพย์ เงินกู้ และเงินบริจาค ตั้งแต่ 200,000 ดอลลาร์สหรัฐต้องแสดงที่มาของเงินทุกครั้ง
มีประวัติกับธนาคารแล้ว ไม่ต้องแสดงเอกสารได้ไหม
ธุรกรรมทั่วไปยกเว้นได้ถ้าผ่าน KYB เช่น มีวงเงินกับธนาคารหรือมีประวัติธุรกรรมอย่างน้อย 1 ปี แต่ธุรกรรมกลุ่ม Watchlist ใช้ KYB แทนไม่ได้
เกณฑ์ FX ใหม่เริ่มใช้วันไหน
เกณฑ์มีผลวันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา ข่าวยังไม่ระบุวันที่ที่แน่นอน ควรติดตามประกาศหรือสอบถามธนาคาร
ซื้อขายทองคำต้องแสดงเอกสารตั้งแต่เท่าไร
ค่าทองคำต้องแสดงเอกสารทุกจำนวน ไม่มีเพดานขั้นต่ำ รวมถึงเงินบาทที่โอนเข้าบัญชีของผู้มีถิ่นที่อยู่นอกประเทศ
แหล่งอ้างอิง
- โพสต์ทูเดย์ — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านที่โพสต์ทูเดย์
- ฐานเศรษฐกิจ — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านที่ฐานเศรษฐกิจ
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
