อัลกอริทึม Instagram กำลังให้คำตอบที่เพจรวมคลิปไม่อยากได้ยิน ลองนึกภาพเพจสูตรอาหารที่ดึงคลิปจาก TikTok ของคนอื่นมาโพสต์ต่อทุกวัน แล้วยอดวิวค่อย ๆ ลดลงโดยไม่รู้สาเหตุ Mosseri หัวหน้า Instagram เพิ่งเปิดหลักจัดอันดับ 4 ข้อ และข้อแรกคือให้งานต้นฉบับชนะงานรีโพสต์ ใครทำคอนเทนต์บน Instagram ควรรู้เรื่องนี้ก่อนวางแผนโพสต์เดือนหน้า
สรุปสั้น: อัลกอริทึม Instagram ใช้หลัก 4 ข้อ คือ ให้งานต้นฉบับได้เปรียบรีโพสต์ ให้ความสำคัญกับความสดใหม่ ดันครีเอเตอร์เล็กไปหาคนที่ยังไม่ติดตาม และใช้โมเดลที่ใหญ่ขึ้นอ่านสัญญาณมากขึ้น เพจที่อยู่ได้เพราะเอาคลิปคนอื่นมาโพสต์ต่อจะเสียเปรียบทั้งด้านยอดเข้าถึงและเสี่ยงเรื่องลิขสิทธิ์ ส่วนครีเอเตอร์และร้านค้าไทยที่ถ่ายงานเองมีโอกาสมากขึ้น
อัลกอริทึม Instagram คืออะไร และเปลี่ยนอะไรบ้าง
อัลกอริทึม Instagram คือระบบที่เลือกว่าโพสต์ไหนจะขึ้นให้ใครเห็นก่อน ทั้งในฟีด หน้า Reels และหน้าสำรวจ Social Media Today รายงานเมื่อวันที่ 24 และ 29 กันยายน 2569 ว่า Mosseri หัวหน้า Instagram อธิบายหลักจัดอันดับไว้ 4 ข้อ พร้อมเปิดตัวเลขว่า Reels กินเวลาใช้งานแอปเกินร้อยละ 50 แล้ว
หลักข้อแรกคือความเป็นต้นฉบับ งานที่ทำเองจะได้เปรียบงานที่เอามาโพสต์ซ้ำ ข้อสองคือความสดใหม่ โพสต์ใหม่มีโอกาสมากกว่าของเก่าที่วนกลับมา ข้อสามคือระบบจะดันครีเอเตอร์ขนาดเล็กไปให้คนที่ยังไม่ได้ติดตามเห็น ข้อสี่คือ Instagram ใช้โมเดลที่ใหญ่ขึ้นและอ่านสัญญาณได้มากขึ้นในการตัดสินใจ
| ประเด็น | ข้อเท็จจริงตามข่าว |
|---|---|
| ผู้เปิดเผย | Mosseri หัวหน้า Instagram |
| แหล่งข่าว | Social Media Today (24 และ 29 ก.ย. 2569) |
| หลักข้อ 1 | งานต้นฉบับได้เปรียบงานรีโพสต์ |
| หลักข้อ 2 | ความสดใหม่ของโพสต์ |
| หลักข้อ 3 | ดันครีเอเตอร์เล็กไปหาคนที่ยังไม่ติดตาม |
| หลักข้อ 4 | โมเดลใหญ่ขึ้น ใช้สัญญาณมากขึ้น |
| สัดส่วนเวลาใช้งาน Reels | เกินร้อยละ 50 ของเวลาใช้แอป |
พูดง่าย ๆ คือ Instagram บอกตรง ๆ ว่าอยากให้คนเห็นงานใหม่ของคนทำจริง มากกว่างานเดิมที่ถูกส่งต่อกันไปมา
อัลกอริทึม Instagram แบบใหม่กระทบธุรกิจไทยอย่างไร
อัลกอริทึม Instagram แบบนี้กระทบธุรกิจไทย 3 กลุ่มไม่เท่ากัน กลุ่มที่เสียมากที่สุดคือเพจรวมคลิปและเพจรีโพสต์ กลุ่มที่ได้ประโยชน์คือครีเอเตอร์เล็กและร้านค้าที่ถ่ายงานเอง ส่วนแบรนด์และเอเจนซีต้องคิดเรื่องงบและสัญญาใหม่ ส่วนนี้เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียนจากหลัก 4 ข้อในข่าว
เพจรวมคลิปและเพจรีโพสต์เสียเปรียบตรงไหน
เพจรวมคลิปและเพจรีโพสต์เสียเปรียบตั้งแต่หลักข้อแรก เพราะระบบให้น้ำหนักงานต้นฉบับมากกว่า เพจที่เติบโตจากการดึงคลิปตลก คลิปข่าว หรือคลิปสูตรอาหารของคนอื่นมาลงซ้ำ จึงอาจเห็นยอดเข้าถึงลดลงแม้จะโพสต์ถี่เท่าเดิม
ปัญหาไม่ได้จบที่ยอดวิว การเอาคลิปของคนอื่นมาโพสต์ต่อโดยไม่ได้รับอนุญาตมีความเสี่ยงตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ อยู่แล้ว เพราะคลิปวิดีโอ รูปภาพ และเพลงประกอบล้วนมีเจ้าของ การใส่เครดิตท้ายโพสต์ไม่ได้แปลว่าได้รับอนุญาต ถ้าเพจนั้นมีรายได้จากโฆษณาหรือขายของ ความเสี่ยงยิ่งชัดขึ้น
ตัวอย่างสมมติ: เพจท่องเที่ยวที่มีผู้ติดตาม 2 แสนคน รับค่าโฆษณาจากโรงแรม แต่คลิปวิวสวย ๆ ในเพจเกือบทั้งหมดเป็นของช่างภาพคนอื่น เมื่อระบบลดการมองเห็นงานรีโพสต์ คุณค่าของเพจต่อผู้ลงโฆษณาจะลดลง และถ้าเจ้าของคลิปแจ้งละเมิด เพจก็เสี่ยงทั้งถูกลบโพสต์และถูกเรียกค่าเสียหาย
ครีเอเตอร์เล็กและร้านค้าออนไลน์ได้โอกาสอะไร
ครีเอเตอร์เล็กและร้านค้าออนไลน์ได้โอกาสจากหลักข้อสาม เพราะระบบจะดันบัญชีขนาดเล็กไปให้คนที่ยังไม่ได้ติดตามเห็น แม่ค้าเสื้อผ้าที่ถ่ายคลิปลองชุดเอง หรือร้านกาแฟที่ถ่ายขั้นตอนชงกาแฟจริง มีโอกาสไปถึงลูกค้าใหม่โดยไม่ต้องซื้อโฆษณา
หลักข้อสองเรื่องความสดใหม่ก็เข้าทางร้านเล็ก ร้านที่โพสต์เรื่องจริงของวันนั้น เช่น เมนูใหม่ สินค้าที่เพิ่งเข้า หรือบรรยากาศหน้าร้านวันนี้ ได้เปรียบคอนเทนต์สำเร็จรูปที่ทำเก็บไว้นาน เมื่อ Reels กินเวลาใช้งานเกินครึ่งของแอป คลิปสั้นที่ถ่ายเองจึงเป็นช่องทางหลักที่ควรลงแรง
แบรนด์และเอเจนซีต้องคิดเรื่องสัญญาใหม่
แบรนด์และเอเจนซีที่ใช้คลิปของลูกค้าหรือของอินฟลูเอนเซอร์ (UGC) ต้องคิดเรื่องสิทธิ์ให้ชัดขึ้น ถ้าแบรนด์เอาคลิปรีวิวของลูกค้ามาโพสต์ซ้ำในบัญชีตัวเอง นอกจากระบบอาจมองว่าเป็นงานรีโพสต์แล้ว แบรนด์ยังต้องมีหลักฐานว่าได้รับอนุญาตให้ใช้คลิปนั้นเพื่อการค้า
ทางที่ปลอดภัยกว่าคือทำสัญญากับครีเอเตอร์ให้ระบุชัดว่าใครเป็นเจ้าของคลิป แบรนด์ใช้ได้ที่ไหน นานเท่าไร และถ้าคลิปมีหน้าคนหรือเสียงคนอื่นอยู่ด้วย ใครเป็นคนขออนุญาต ในมุม PDPA คลิปที่เห็นหน้าลูกค้าชัดเจนเป็นข้อมูลส่วนบุคคล การเอาไปใช้เชิงพาณิชย์จึงควรมีฐานทางกฎหมายรองรับ อ่านประเด็นลิขสิทธิ์และแพลตฟอร์มเพิ่มได้ที่ หมวด Tech Law & IP
โมเดลใหญ่ขึ้นแปลว่าอะไรสำหรับคนทำเพจ
หลักข้อสี่เรื่องโมเดลใหญ่ขึ้นที่ใช้สัญญาณมากขึ้น แปลว่าวิธีปั่นยอดแบบเดิมอาจได้ผลน้อยลง ข่าวไม่ได้ระบุว่าสัญญาณเหล่านั้นคืออะไรบ้าง ผู้เขียนจึงไม่แนะนำให้ไล่หาสูตรลัด สิ่งที่ควบคุมได้แน่นอนคือทำงานของตัวเอง โพสต์สม่ำเสมอ และวัดผลจากยอดเข้าถึงคนที่ยังไม่ติดตาม
ถ้าไม่ทำอะไรเลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าเพจยังพึ่งงานรีโพสต์เป็นหลักต่อไป ความเสี่ยงแรกคือยอดเข้าถึงลดลงเรื่อย ๆ จนรายได้จากโฆษณาหรือยอดขายหายตาม ความเสี่ยงที่สองคือถูกเจ้าของคลิปแจ้งละเมิดลิขสิทธิ์ ซึ่งอาจจบที่โพสต์ถูกลบ บัญชีถูกจำกัด หรือถูกเรียกค่าเสียหาย และแบรนด์ที่ใช้คลิปลูกค้าโดยไม่มีหลักฐานอนุญาตก็เสี่ยงเสียชื่อในวันที่เจ้าของคลิปออกมาโพสต์ต่อว่า
ครีเอเตอร์และแบรนด์ไทยควรทำอะไรตอนนี้
ครีเอเตอร์และแบรนด์ไทยควรเริ่มจากการตรวจสัดส่วนงานต้นฉบับในเพจ แล้วจัดการเรื่องสิทธิ์ของงานที่ยืมคนอื่นมา งาน 4 ข้อด้านล่างทำได้ภายในสัปดาห์นี้ และช่วยทั้งเรื่องยอดเข้าถึงตามอัลกอริทึม Instagram และลดความเสี่ยงทางกฎหมาย
- 1. นับสัดส่วนงานต้นฉบับย้อนหลัง 30 วัน ไล่ดูโพสต์ทั้งหมดว่ากี่เปอร์เซ็นต์ถ่ายหรือทำเอง กี่เปอร์เซ็นต์เอามาจากคนอื่น แล้วตั้งเป้าเพิ่มงานต้นฉบับ
- 2. ขออนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรสำหรับคลิปที่ใช้ซ้ำ ข้อความตอบกลับในแชตที่ยืนยันว่าอนุญาตให้ใช้เพื่อการค้า ดีกว่าไม่มีอะไรเลย และเก็บหลักฐานไว้
- 3. วางแผนถ่าย Reels เองอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง เน้นเรื่องจริงของวันนั้น เช่น สินค้าใหม่ หลังร้าน หรือคำถามลูกค้า ซึ่งตรงกับหลักความสดใหม่
- 4. ใส่ข้อกำหนดเรื่องสิทธิ์ในสัญญาครีเอเตอร์และ UGC ระบุเจ้าของงาน ช่องทาง ระยะเวลาใช้ และการขออนุญาตคนที่ปรากฏในคลิป
ถ้าธุรกิจของคุณใช้คอนเทนต์จากครีเอเตอร์หรือลูกค้าจำนวนมาก และอยากวางแนวปฏิบัติเรื่องสิทธิ์กับข้อมูลส่วนบุคคลให้เป็นระบบ ดูรายละเอียดได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru และติดตามเรื่องธุรกิจออนไลน์อื่น ๆ ได้ที่ หมวด Digital Business
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
ผมเห็นเพจไทยหลายเพจโตมาจากการเอาของคนอื่นมาโพสต์ต่อ แล้วเข้าใจว่าใส่เครดิตก็พอ หลักจัดอันดับที่ Instagram เปิดออกมาครั้งนี้ทำให้ทางลัดนั้นแคบลงทั้งในเชิงยอดวิวและเชิงกฎหมาย เพจที่ยืมงานคนอื่นมาโต กำลังเช่าบ้านที่เจ้าของเรียกคืนได้ทุกวัน ส่วนร้านเล็กที่ถ่ายงานเองด้วยมือถือเครื่องเดียว ผมว่านี่คือช่วงที่ได้เปรียบที่สุดในรอบหลายปี
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอัลกอริทึม Instagram
อัลกอริทึม Instagram ตอนนี้ให้ความสำคัญกับอะไร
อัลกอริทึม Instagram ใช้หลัก 4 ข้อตามที่ Mosseri หัวหน้า Instagram อธิบาย คือ งานต้นฉบับได้เปรียบรีโพสต์ ความสดใหม่ การดันครีเอเตอร์เล็กไปหาคนที่ยังไม่ติดตาม และโมเดลใหญ่ขึ้นที่ใช้สัญญาณมากขึ้น
เพจที่รีโพสต์คลิปคนอื่นจะโดนลดการมองเห็นไหม
ตามหลักข้อแรก งานต้นฉบับจะได้เปรียบงานรีโพสต์ เพจที่พึ่งงานรีโพสต์เป็นหลักจึงมีแนวโน้มเสียเปรียบเรื่องยอดเข้าถึง และยังมีความเสี่ยงเรื่องลิขสิทธิ์ถ้าไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของงาน
ใส่เครดิตเจ้าของคลิปแล้วถือว่าไม่ละเมิดลิขสิทธิ์ใช่ไหม
ไม่ใช่ การใส่เครดิตไม่ได้แทนการขออนุญาต ถ้าจะใช้คลิปของคนอื่น โดยเฉพาะเพื่อการค้า ควรได้รับอนุญาตจากเจ้าของและเก็บหลักฐานไว้
ร้านค้าเล็กควรทำคอนเทนต์แบบไหนบน Instagram
ร้านค้าเล็กควรเน้น Reels ที่ถ่ายเองและเป็นเรื่องสดใหม่ของร้าน เพราะ Reels กินเวลาใช้งานแอปเกินครึ่ง และระบบดันครีเอเตอร์เล็กไปหาคนที่ยังไม่ติดตาม
แหล่งอ้างอิง
- Social Media Today — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านที่ Social Media Today
อ่านหลักการคัดเลือกและตรวจสอบข่าวของเราได้ที่ นโยบายบรรณาธิการ
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
