Thailand Digital Outlook ฉบับล่าสุดบอกสิ่งที่หลายคนสัมผัสได้อยู่แล้ว คือคนไทยชอบ AI มาก ตั้งแต่ใช้ช่วยเขียนแคปชันขายของไปจนถึงให้สรุปงานประชุม แต่อีกตัวเลขในรายงานเดียวกันกลับบอกว่าธุรกิจไทยจำนวนมากยังไม่มีระบบป้องกันไซเบอร์ ช่องว่างระหว่างสองตัวเลขนี้คือเหตุผลที่เจ้าของกิจการควรอ่านต่อ
สรุปสั้น: ผลสำรวจ Thailand Digital Outlook จากกลุ่มตัวอย่าง 46,810 ราย พบว่าคนไทย 66.8% มองว่า AI ส่งผลดีต่อชีวิตและการทำงาน สูงสุดเมื่อเทียบกับ 23 ประเทศ OECD แต่ธุรกิจที่มีมาตรการความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์มีเพียง 57.42% เมื่อความเชื่อใจสูงแต่การป้องกันต่ำ ความเสี่ยงเรื่องข้อมูลรั่วและหน้าที่ตาม PDPA จะสะสมเร็วกว่าความพร้อมของธุรกิจ
Thailand Digital Outlook คืออะไร ผลสำรวจบอกอะไร
Thailand Digital Outlook คือรายงานภาพรวมการใช้ดิจิทัลของประเทศไทย ซึ่ง สดช. เผยแพร่ผลรอบล่าสุด และกรุงเทพธุรกิจรายงานเมื่อวันที่ 25 กันยายน 2569 รอบนี้สำรวจ 46,810 ราย ครอบคลุมทั้งประชาชนและภาคธุรกิจ
ตัวเลขที่เด่นที่สุดคือคนไทย 66.8% เห็นว่า AI ส่งผลดีต่อชีวิตและการทำงาน ขณะที่ค่าเฉลี่ยของ 23 ประเทศ OECD ที่นำมาเทียบอยู่ที่ 28.6% พูดง่าย ๆ คือคนไทยมอง AI ในแง่ดีมากกว่าค่าเฉลี่ยของกลุ่มนั้นเกินสองเท่า และคนไทย 31.56% ใช้ AI ในชีวิตประจำวันแล้ว
ฝั่งธุรกิจ ผลสำรวจระบุว่าสัดส่วนธุรกิจที่จ่ายค่าบริการคลาวด์อยู่ที่ 65.42% แต่สัดส่วนที่มีมาตรการความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์อยู่ที่ 57.42% ส่วนฝั่งผู้ซื้อ ความน่าเชื่อถือของแพลตฟอร์มเป็นปัจจัยอันดับ 1 ในการตัดสินใจซื้อ
| ประเด็น | ตัวเลขตามข่าว |
|---|---|
| ผู้จัดทำ / ผู้รายงาน | สดช. / กรุงเทพธุรกิจ (25 ก.ย. 2569) |
| กลุ่มตัวอย่าง | 46,810 ราย |
| มองว่า AI ส่งผลดีต่อชีวิตและงาน | 66.8% (ค่าเฉลี่ย 23 ประเทศ OECD 28.6%) |
| ใช้ AI ในชีวิตประจำวัน | 31.56% |
| ครัวเรือนเข้าถึงอินเทอร์เน็ต | 93.20% |
| ยอดซื้อออนไลน์เฉลี่ยต่อครั้ง | 435.83 บาท |
| ซื้อผ่านมาร์เก็ตเพลส | 85.9% |
| ธุรกิจจ่ายค่าคลาวด์ | 65.42% |
| ธุรกิจมีมาตรการไซเบอร์ | 57.42% |
| ความน่าเชื่อถือของแพลตฟอร์ม (ปัจจัยซื้ออันดับ 1) | 64.26% |
Thailand Digital Outlook กระทบธุรกิจไทยอย่างไร
Thailand Digital Outlook กระทบธุรกิจไทยเพราะมันบอกว่าลูกค้าพร้อมใช้บริการดิจิทัลและ AI แล้ว แต่ธุรกิจเกือบครึ่งยังไม่ได้ป้องกันข้อมูลของลูกค้าเหล่านั้น เมื่อความเชื่อใจเป็นปัจจัยซื้ออันดับ 1 เหตุข้อมูลรั่วครั้งเดียวจึงกระทบยอดขายตรง ๆ ส่วนด้านล่างเป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียนจากตัวเลขในข่าว
ร้านค้าออนไลน์และแม่ค้าบนมาร์เก็ตเพลสเสี่ยงอะไร
ร้านค้าออนไลน์เสี่ยงที่สุด เพราะผู้ซื้อ 85.9% ซื้อผ่านมาร์เก็ตเพลส และเลือกร้านจากความน่าเชื่อถือ ร้านที่เก็บชื่อ ที่อยู่ เบอร์โทรลูกค้าไว้ในไฟล์ Excel หรือกลุ่ม LINE ถือข้อมูลส่วนบุคคลอยู่เต็มมือ
ตัวอย่างสมมติ: แม่ค้าเสื้อผ้าออนไลน์ให้ลูกจ้างพาร์ตไทม์เข้าอีเมลร้านด้วยรหัสผ่านเดียวกันมาหลายปี วันหนึ่งบัญชีถูกเจาะ รายชื่อลูกค้าหลายพันคนหลุด ลูกค้าเริ่มโดนโทรหลอก และรีวิวร้านเปลี่ยนเป็นหนึ่งดาวภายในสัปดาห์
ในมุมกฎหมาย ร้านนั้นคือผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลตาม PDPA และมีหน้าที่จัดให้มีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสมตามมาตรา 37(1) ไม่ว่าร้านจะเล็กแค่ไหน ถ้าเกิดเหตุรั่วที่มีความเสี่ยงต่อลูกค้า ก็ต้องแจ้ง สคส. ภายใน 72 ชั่วโมงตามมาตรา 37(4)
บริษัทที่ใช้คลาวด์และให้พนักงานใช้ AI ต้องระวังอะไร
บริษัทที่ใช้คลาวด์ต้องระวังว่าการย้ายข้อมูลขึ้นคลาวด์ไม่ได้ย้ายความรับผิดตามไปด้วย ตัวเลขที่ธุรกิจจ่ายค่าคลาวด์ 65.42% สูงกว่าสัดส่วนที่มีมาตรการไซเบอร์ 57.42% ผู้เขียนตีความว่าน่าจะมีธุรกิจจำนวนหนึ่งที่ใช้คลาวด์โดยยังไม่ได้วางมาตรการป้องกันของตัวเอง
ลองนึกภาพบริษัท 20 คนที่เก็บสัญญาลูกค้าไว้ในไดรฟ์ออนไลน์ แชร์ลิงก์แบบ “ใครมีลิงก์ก็เปิดได้” และพนักงานนำเอกสารลูกค้าไปวางในแชตบอต AI เพื่อสรุปงาน เมื่อคนไทยใช้ AI ในชีวิตประจำวันแล้ว 31.56% พนักงานก็นำนิสัยเดียวกันมาใช้ที่ทำงาน ถ้าองค์กรไม่มีนโยบายการใช้ AI ข้อมูลลูกค้าจะไหลออกไปโดยไม่มีใครรู้
PDPA กำหนดให้ผู้ควบคุมข้อมูลต้องดูแลผู้ให้บริการที่ประมวลผลข้อมูลแทนตน เช่น ผู้ให้บริการคลาวด์ ผ่านข้อตกลงที่ชัดเจน นี่คือเอกสารที่ SME ไทยจำนวนมากยังไม่เคยทำ ติดตามประเด็นธุรกิจดิจิทัลเพิ่มเติมได้ที่ หมวด Digital Business
คนทั่วไปที่เชื่อใจ AI สูงควรรู้อะไร
คนทั่วไปควรรู้ว่าความเชื่อใจ AI สูงไม่ได้แปลว่าบริการที่ใช้ปลอดภัยเสมอ เมื่อผู้ให้บริการเกือบครึ่งยังไม่มีมาตรการไซเบอร์ ข้อมูลที่เราพิมพ์ลงไปอาจอยู่ในระบบที่ไม่ได้ป้องกันดีพอ
วิธีง่าย ๆ คือ อย่าพิมพ์เลขบัตรประชาชน ข้อมูลสุขภาพ หรือรหัสผ่านลงในแชตบอตหรือฟอร์มออนไลน์ที่ไม่รู้ว่าใครเป็นเจ้าของ และเลือกซื้อจากร้านที่มีนโยบายความเป็นส่วนตัวให้อ่าน
ถ้าไม่ทำอะไรเลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าธุรกิจไม่ทำอะไรเลย ความเสี่ยงคือข้อมูลลูกค้ารั่วจากระบบที่ไม่มีการป้องกันพื้นฐาน ตามมาด้วยหน้าที่แจ้งเหตุตาม PDPA ความเสี่ยงถูกเรียกค่าเสียหายหรือโทษปรับทางปกครอง และที่หนักที่สุดสำหรับร้านออนไลน์คือเสียความน่าเชื่อถือ ซึ่งผลสำรวจบอกว่าเป็นเหตุผลอันดับ 1 ที่ลูกค้าเลือกซื้อ
SME และเจ้าของธุรกิจควรทำอะไรตอนนี้
SME และเจ้าของธุรกิจควรเริ่มจากมาตรการพื้นฐานที่ไม่ต้องลงทุนสูง แล้วค่อยวางกติกาการใช้ AI ภายในองค์กร เช็กลิสต์นี้ทำได้ภายในหนึ่งเดือน
- 1. สำรวจว่าข้อมูลลูกค้าเก็บไว้ที่ไหนบ้าง ไล่ดูทั้ง Excel ไดรฟ์ออนไลน์ กลุ่ม LINE และหลังร้านมาร์เก็ตเพลส แล้วจดไว้ในที่เดียว
- 2. เปิดการยืนยันตัวตนสองชั้นและเลิกใช้รหัสผ่านร่วมกัน ให้พนักงานแต่ละคนมีบัญชีของตัวเอง และปิดสิทธิ์ทันทีเมื่อพ้นงาน
- 3. ตรวจสัญญากับผู้ให้บริการคลาวด์ เช็กว่ามีข้อตกลงเรื่องการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลและการแจ้งเหตุเมื่อระบบรั่ว
- 4. ออกนโยบายการใช้ AI ในที่ทำงาน เขียนให้ชัดว่าข้อมูลประเภทไหนห้ามนำไปใส่ในเครื่องมือ AI สาธารณะ
- 5. เตรียมแผนรับมือข้อมูลรั่ว กำหนดคนรับผิดชอบและขั้นตอนประเมินว่าต้องแจ้ง สคส. ภายใน 72 ชั่วโมงหรือไม่
ถ้าต้องการคนช่วยวางระบบเหล่านี้ให้เหมาะกับขนาดธุรกิจ ดูรายละเอียดได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru และอ่านแนวทางกำกับดูแล AI ในองค์กรได้ที่ หมวด AI & Governance รวมถึงเรื่องข้อมูลส่วนบุคคลที่ หมวด PDPA & Privacy
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
ผมมองตัวเลขสองตัวนี้เป็นสมการเดียวกัน คือความเชื่อใจสูงบวกการป้องกันต่ำ เท่ากับช่องว่างที่รอวันระเบิด คนไทยพร้อมให้ข้อมูลกับบริการดิจิทัลและ AI มากกว่าหลายประเทศ แต่ธุรกิจยังไม่ได้ยกระดับการดูแลให้ทัน ความเชื่อใจของลูกค้าไม่ใช่ทรัพย์สินที่ได้มาฟรี แต่เป็นหนี้ที่ธุรกิจต้องชำระด้วยการป้องกันข้อมูล SME ไม่ต้องเริ่มจากระบบแพง เริ่มจากรหัสผ่านและนโยบายการใช้ AI หน้าเดียวก็ปิดช่องว่างได้มากแล้ว
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Thailand Digital Outlook
Thailand Digital Outlook สำรวจคนกี่คน และใครเป็นผู้จัดทำ
ตามรายงานของกรุงเทพธุรกิจ ผลสำรวจรอบนี้เผยแพร่โดย สดช. และมีกลุ่มตัวอย่าง 46,810 ราย ครอบคลุมทั้งพฤติกรรมของประชาชนและภาคธุรกิจ
คนไทยใช้ AI มากแค่ไหนตามผลสำรวจ
คนไทย 31.56% ใช้ AI ในชีวิตประจำวันแล้ว และ 66.8% มองว่า AI ส่งผลดีต่อชีวิตและการทำงาน ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ย 28.6% ของ 23 ประเทศ OECD ที่นำมาเทียบ
SME ขนาดเล็กต้องมีมาตรการไซเบอร์ตามกฎหมายด้วยหรือไม่
ถ้า SME เก็บข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้า ก็มีหน้าที่ตาม PDPA ในการจัดให้มีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสม หน้าที่นี้ไม่ได้ยกเว้นเพราะธุรกิจมีขนาดเล็ก แต่ระดับของมาตรการปรับให้เหมาะกับความเสี่ยงและขนาดของธุรกิจได้
ธุรกิจควรเริ่มปิดช่องว่างด้านไซเบอร์จากตรงไหน
เริ่มจากรู้ว่าข้อมูลลูกค้าอยู่ที่ไหน ตั้งการยืนยันตัวตนสองชั้น เลิกใช้รหัสผ่านร่วมกัน และออกนโยบายการใช้ AI ในที่ทำงาน ขั้นตอนเหล่านี้ใช้งบน้อยแต่ลดความเสี่ยงได้มาก
แหล่งอ้างอิง
- กรุงเทพธุรกิจ — รายงานผลสำรวจ Thailand Digital Outlook ของ สดช. (25 ก.ย. 2569) — อ่านที่กรุงเทพธุรกิจ
รู้จักผู้เขียนและเว็บไซต์เพิ่มเติมได้ที่ เกี่ยวกับเรา
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
