แอปเรียกรถในไทยกำลังเข้าสู่ช่วงที่กติกาถูกบังคับใช้จริง ลองนึกภาพพี่วินที่เพิ่งเริ่มรับงานผ่านแอปเมื่อเดือนก่อน หรือคุณแม่ที่เรียกรถให้ลูกกลับจากโรงเรียนทุกวัน คนขับต้องมีใบอนุญาตภายใน 30 กันยายน 2569 ซึ่งก็คือวันนี้ และกติกาเริ่มบังคับใช้ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2569
สรุปสั้น: คนขับแอปเรียกรถต้องมีใบอนุญาตภายใน 30 ก.ย. 2569 และกติกาเริ่มบังคับใช้ 1 ต.ค. 2569 กระทรวงคมนาคมประชุมกับ 8 แพลตฟอร์ม เช่น Grab, Bolt, inDrive และ LINE MAN และใช้ระบบ “สมุดพก App” ติดตามการทำผิด คนขับควรเช็กใบอนุญาตทันที ส่วนแพลตฟอร์มควรเตรียมเรื่องข้อมูลคนขับที่ต้องแลกเปลี่ยนกับรัฐให้ถูกต้องตาม PDPA
แอปเรียกรถบังคับใบอนุญาตคนขับ คืออะไร เกิดอะไรขึ้น
แอปเรียกรถบังคับใบอนุญาตคนขับ คือการที่คนขับซึ่งรับงานผ่านแพลตฟอร์มเรียกรถต้องมีใบอนุญาตภายใน 30 กันยายน 2569 และเริ่มบังคับใช้กติกาตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2569 ประชาชาติธุรกิจรายงานเรื่องนี้เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2569
ตามข่าว กระทรวงคมนาคมประชุมกับ 8 แพลตฟอร์ม เช่น Grab, Bolt, inDrive และ LINE MAN และจะใช้ระบบ “สมุดพก App” ติดตามการทำผิด ยอดใบอนุญาตสะสมตอนนี้อยู่ที่รถยนต์ 162,310 คัน และมอเตอร์ไซค์ 183,415 คัน
ในฝั่งการแข่งขัน Bolt ประกาศลดค่าคอมมอเตอร์ไซค์จาก 19% เหลือ 6% และรถยนต์จาก 22% เหลือ 5% โดยใช้งบกว่า 30 ล้านบาท ตัวเลขนี้เป็นการประกาศของแพลตฟอร์มตามที่สื่อรายงาน ไม่ใช่อัตราที่กฎหมายกำหนด
| ประเด็น | ข้อเท็จจริงตามข่าว |
|---|---|
| กำหนดมีใบอนุญาต | ภายใน 30 กันยายน 2569 |
| เริ่มบังคับใช้ | 1 ตุลาคม 2569 |
| หน่วยงาน | กระทรวงคมนาคม |
| แพลตฟอร์มที่ร่วมประชุม | 8 แพลตฟอร์ม เช่น Grab, Bolt, inDrive, LINE MAN |
| ระบบติดตาม | “สมุดพก App” ติดตามการทำผิด |
| ใบอนุญาตสะสม | รถยนต์ 162,310 คัน · มอเตอร์ไซค์ 183,415 คัน |
| Bolt ลดค่าคอม | มอเตอร์ไซค์ 19% → 6% · รถยนต์ 22% → 5% · งบกว่า 30 ล้านบาท |
การบังคับใช้กฎแอปเรียกรถกระทบใครในไทยบ้าง
การบังคับใช้กฎแอปเรียกรถกระทบ 4 กลุ่มหลัก คือคนขับ แพลตฟอร์ม ผู้โดยสาร และบริษัทที่ให้พนักงานเบิกค่าเดินทางผ่านแอป นี่เป็นการบังคับใช้กฎแพลตฟอร์มเรียกรถแบบจริงจังครั้งแรก ส่วนนี้เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียนจากข้อเท็จจริงในข่าว
คนขับแอปเรียกรถต้องเตรียมอะไร
คนขับแอปเรียกรถต้องมีใบอนุญาตให้ทันภายใน 30 กันยายน 2569 เพราะตั้งแต่ 1 ตุลาคม กติกาเริ่มบังคับใช้ และแพลตฟอร์มมีระบบ “สมุดพก App” ที่ใช้ติดตามการทำผิดแล้ว
ลองนึกภาพ ตัวอย่างสมมติ: คนขับที่ขับรถยนต์ส่วนตัวรับงานช่วงเย็นหลังเลิกงานประจำ เคยคิดว่าเป็นงานเสริมเล็ก ๆ ไม่ต้องจริงจัง แต่เมื่อกติกาบังคับใช้ งานเสริมนี้ต้องมีเอกสารครบเหมือนอาชีพหลัก ข่าวไม่ได้ระบุบทลงโทษรายข้อ คนขับจึงควรสอบถามแพลตฟอร์มที่ตัวเองใช้ให้ชัดว่าถ้ายังไม่มีใบอนุญาต บัญชีจะถูกจัดการอย่างไร
อีกเรื่องที่คนขับควรรู้คือ ประวัติการทำผิดของคนขับอาจถูกบันทึกและแลกเปลี่ยนระหว่างแพลตฟอร์มกับหน่วยงานรัฐ คนขับมีสิทธิ์ถามแพลตฟอร์มว่าข้อมูลอะไรของตัวเองถูกส่งออกไปบ้าง
แพลตฟอร์มเรียกรถและเรื่องข้อมูลคนขับ
แพลตฟอร์มเรียกรถคือผู้ที่ต้องทำงานหนักที่สุดหลังวันที่ 1 ตุลาคม เพราะต้องตรวจใบอนุญาตคนขับจำนวนหลายแสนคน และรายงานข้อมูลเข้าระบบ “สมุดพก App” อย่างต่อเนื่อง
มุมที่ยังไม่ค่อยมีใครพูดคือเรื่องข้อมูลส่วนบุคคล ระบบที่ติดตามการทำผิดต้องใช้ข้อมูลคนขับ เช่น ชื่อ เลขใบอนุญาต ทะเบียนรถ และประวัติการทำผิด ผู้เขียนมองว่าแพลตฟอร์มควรแจ้งคนขับให้ชัดว่าเก็บและส่งข้อมูลอะไร เพื่ออะไร ตาม PDPA มาตรา 23 และต้องมีมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูลตาม PDPA มาตรา 37(1) อ่านประเด็นข้อมูลส่วนบุคคลเพิ่มเติมได้ที่ หมวด PDPA & Privacy
ในฝั่งธุรกิจ การที่ Bolt ลดค่าคอมลงมากในช่วงเดียวกับที่กติกาบังคับใช้ อ่านได้ว่าแพลตฟอร์มกำลังแข่งกันดึงคนขับที่มีใบอนุญาตแล้ว เพราะคนขับที่ถูกกติกามีจำนวนจำกัด นี่เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียน ไม่ใช่เหตุผลที่ Bolt ประกาศ
ผู้โดยสารและบริษัทที่ใช้แอปเรียกรถ
ผู้โดยสารแอปเรียกรถได้ประโยชน์ตรง ๆ จากกติกานี้ เพราะคนขับที่มีใบอนุญาตตรวจสอบย้อนหลังได้ สิ่งที่ผู้โดยสารทำได้เองคือเช็กชื่อ รูป และทะเบียนรถให้ตรงกับในแอปทุกครั้งก่อนขึ้นรถ
บริษัทที่ให้พนักงานเบิกค่าเดินทางผ่านแอปเรียกรถ เช่น บริษัท 20 คนที่ส่งพนักงานขายไปพบลูกค้าทุกวัน ควรทบทวนนโยบายให้ใช้เฉพาะแพลตฟอร์มที่เข้าร่วมกติกา ถ้าเกิดอุบัติเหตุระหว่างเดินทางไปทำงาน การที่คนขับมีใบอนุญาตถูกต้องจะทำให้เรื่องประกันและความรับผิดชัดเจนกว่า ดูประเด็นธุรกิจแพลตฟอร์มอื่นได้ที่ หมวด Digital Business
ถ้าไม่ทำอะไรเลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าคนขับแอปเรียกรถไม่ทำอะไรเลย ความเสี่ยงคือรับงานต่อไม่ได้หลัง 1 ต.ค. 2569 และประวัติการทำผิดอาจถูกบันทึกในระบบ “สมุดพก App” แพลตฟอร์มที่ไม่ตรวจใบอนุญาตคนขับเสี่ยงถูกติดตามการทำผิดจากกระทรวงคมนาคม ส่วนแพลตฟอร์มที่ส่งข้อมูลคนขับโดยไม่แจ้งให้ชัด เสี่ยงถูกร้องเรียนเรื่อง PDPA ซ้อนเข้ามาอีกชั้น
คนขับ แพลตฟอร์ม และบริษัทควรทำอะไรตอนนี้
คนขับ แพลตฟอร์ม และบริษัทที่เกี่ยวกับแอปเรียกรถควรเริ่มจากเช็กสถานะใบอนุญาตและนโยบายข้อมูลให้เสร็จก่อน 1 ตุลาคม 2569 ห้าข้อนี้เรียงจากเรื่องเร่งที่สุด
- 1. คนขับ: เช็กใบอนุญาตให้เสร็จภายใน 30 ก.ย. ถ้ายังไม่มี ติดต่อแพลตฟอร์มที่ใช้อยู่ทันทีเพื่อถามขั้นตอนและผลต่อบัญชี
- 2. คนขับ: ถามแพลตฟอร์มว่าข้อมูลอะไรถูกส่งเข้าระบบสมุดพก App ขอดูประกาศความเป็นส่วนตัวของแพลตฟอร์ม
- 3. แพลตฟอร์ม: ปรับ Privacy Notice สำหรับคนขับ ระบุว่าส่งข้อมูลอะไรให้หน่วยงานรัฐ เพื่ออะไร และเก็บนานเท่าไร ตาม PDPA มาตรา 23
- 4. แพลตฟอร์ม: บันทึกกิจกรรมการประมวลผล (RoPA) ส่วนที่เกี่ยวกับสมุดพก App เพิ่มรายการนี้ใน RoPA ตาม PDPA มาตรา 39 และตรวจมาตรการความปลอดภัย
- 5. บริษัท: ทบทวนนโยบายเบิกค่าเดินทางผ่านแอปเรียกรถ ให้ใช้เฉพาะแพลตฟอร์มที่อยู่ในกติกา และบอกพนักงานให้เช็กทะเบียนรถก่อนขึ้น
ถ้าแพลตฟอร์มต้องการคนช่วยทบทวน Privacy Notice และ RoPA สำหรับข้อมูลคนขับ ดูรายละเอียดได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
ผมมองว่าข่าวแอปเรียกรถรอบนี้ คนส่วนใหญ่จะสนใจแค่ว่าใครมีใบอนุญาตหรือไม่มี แต่สิ่งที่อยู่ได้นานกว่าคือระบบ “สมุดพก App” วันนี้รัฐจดสมุดพกให้แพลตฟอร์ม พรุ่งนี้แพลตฟอร์มก็จะจดสมุดพกให้คนขับ และข้อมูลนั้นต้องมีคนรับผิดชอบ ผมอยากเห็นแพลตฟอร์มเขียนให้คนขับอ่านเข้าใจว่าข้อมูลของเขาไปไหน ก่อนที่จะมีใครต้องร้องเรียน
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับแอปเรียกรถ
คนขับแอปเรียกรถต้องมีใบอนุญาตภายในวันไหน
ตามข่าวของประชาชาติธุรกิจ คนขับแอปเรียกรถต้องมีใบอนุญาตภายใน 30 กันยายน 2569 และกติกาเริ่มบังคับใช้ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2569
สมุดพก App คืออะไร
สมุดพก App คือระบบที่กระทรวงคมนาคมใช้ติดตามการทำผิดของแพลตฟอร์มเรียกรถ หลังการประชุมกับ 8 แพลตฟอร์ม เช่น Grab, Bolt, inDrive และ LINE MAN
ตอนนี้มีคนขับแอปเรียกรถได้ใบอนุญาตแล้วกี่คัน
ยอดใบอนุญาตสะสมตามข่าวคือรถยนต์ 162,310 คัน และมอเตอร์ไซค์ 183,415 คัน ตัวเลขนี้เป็นยอดสะสม ณ เวลาที่สื่อรายงาน
Bolt ลดค่าคอมเท่าไร
Bolt ประกาศลดค่าคอมมอเตอร์ไซค์จาก 19% เหลือ 6% และรถยนต์จาก 22% เหลือ 5% โดยใช้งบกว่า 30 ล้านบาท เป็นการประกาศของแพลตฟอร์มเอง ไม่ใช่อัตราที่รัฐกำหนด
แหล่งอ้างอิง
- ประชาชาติธุรกิจ — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านที่ประชาชาติธุรกิจ
อ่านหลักการคัดเลือกและตรวจสอบข่าวของเราได้ที่ นโยบายบรรณาธิการ
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
