AI Governance ระดับโลกเพิ่งแตกเป็นสองขั้วกลางเวทีที่สำคัญที่สุดด้านความมั่นคงของโลก ลองนึกภาพบริษัทไทยที่ใช้แชตบอต AI ตอบลูกค้า และขายบริการให้ทั้งลูกค้าในยุโรปและสหรัฐฯ บริษัทแบบนี้กำลังจะต้องทำตามกติกา AI สองแบบที่ไม่ตรงกัน เมื่อ 24 กันยายน 2569 ผู้บริหารบริษัท AI ชั้นนำกล่าวต่อคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ แต่สหรัฐฯ กลับประกาศค้านธรรมาภิบาล AI ระดับโลก
สรุปสั้น: Dario Amodei (Anthropic), Sam Altman (OpenAI), Clement Delangue (Hugging Face) และ Yoshua Bengio กล่าวต่อคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) เรื่องความเสี่ยงของ AI ผู้แทนสหรัฐฯ ค้านการควบคุมจากศูนย์กลางและธรรมาภิบาล AI ระดับโลก ขณะที่ฝรั่งเศสและอังกฤษหนุนกรอบระหว่างประเทศ ธุรกิจไทยจึงไม่ควรรอกติกาเดียวของโลก แต่ควรวางระบบธรรมาภิบาล AI ที่รับได้ทั้งสองฝั่ง และติดตามว่าร่าง พ.ร.บ. AI ไทยจะเลือกทางไหน
AI Governance บนเวที UNSC คืออะไร เกิดอะไรขึ้น
AI Governance บนเวที UNSC คือการถกเถียงว่าโลกควรมีกติกากำกับ AI ร่วมกันหรือไม่ Al Jazeera รายงานว่าเมื่อ 24 กันยายน 2569 ผู้บริหารบริษัท AI และนักวิจัยชั้นนำ 4 คนกล่าวต่อคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ คือ Dario Amodei จาก Anthropic, Sam Altman จาก OpenAI, Clement Delangue จาก Hugging Face และ Yoshua Bengio
Amodei เตือนบนเวทีว่า “ถ้าจัดการไม่ดี AI อาจเป็นความเสี่ยงต่อมนุษยชาติทั้งหมด” (แปลเป็นภาษาไทยจากรายงานของ Al Jazeera) ฝั่งผู้แทนสหรัฐฯ คือ Michael Kratsios ประกาศค้านการควบคุมจากศูนย์กลางและธรรมาภิบาล AI ระดับโลก ขณะที่ฝรั่งเศสและอังกฤษหนุนกรอบระหว่างประเทศ
| ประเด็น | ข้อเท็จจริงตามข่าว |
|---|---|
| เวที | คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) |
| วันที่ | 24 กันยายน 2569 |
| ผู้กล่าว | Dario Amodei (Anthropic), Sam Altman (OpenAI), Clement Delangue (Hugging Face), Yoshua Bengio |
| สาระที่ Amodei เตือน | ถ้าจัดการไม่ดี AI อาจเป็นความเสี่ยงต่อมนุษยชาติทั้งหมด |
| จุดยืนสหรัฐฯ | ค้านการควบคุมจากศูนย์กลางและธรรมาภิบาล AI ระดับโลก (Michael Kratsios) |
| จุดยืนฝรั่งเศสและอังกฤษ | หนุนกรอบระหว่างประเทศ |
| แหล่งข่าว | Al Jazeera |
ผลที่ชัดที่สุดของเหตุการณ์นี้คือ ความเห็นต่างระหว่างสหรัฐฯ กับยุโรปเรื่องกำกับ AI ถูกบันทึกไว้บนเวทีความมั่นคงสูงสุดของ UN แล้ว
AI Governance ที่แตกสองขั้วกระทบธุรกิจไทยอย่างไร
AI Governance ที่แตกเป็นสองขั้วกระทบธุรกิจไทยเพราะไทยไม่ได้ขายของให้โลกฝั่งเดียว บริษัทไทยจำนวนมากใช้โมเดล AI จากสหรัฐฯ แต่ต้องขายสินค้าหรือบริการให้ลูกค้าในยุโรปด้วย ส่วนนี้เป็นการวิเคราะห์ของผู้เขียนจากข้อเท็จจริงในข่าว
ผู้ส่งออกและบริษัทที่ขายบริการให้ลูกค้ายุโรป
ผู้ส่งออกและบริษัทบริการที่มีลูกค้ายุโรปต้องเตรียมรับกติกาฝั่งที่เข้มกว่า ถ้าฝรั่งเศสและอังกฤษหนุนกรอบระหว่างประเทศ ลูกค้ายุโรปก็มีแนวโน้มจะถามคู่ค้าเรื่องการใช้ AI มากขึ้น ทั้งเรื่องความโปร่งใส การมีคนกำกับ และการจัดการความเสี่ยง
ตัวอย่างสมมติ: บริษัทรับทำบัญชีในเชียงใหม่ที่ใช้ AI สรุปเอกสารให้ลูกค้าในเยอรมนี อาจถูกขอให้ตอบแบบสอบถามว่าใช้ AI ตัวไหน ตรวจผลอย่างไร และข้อมูลลูกค้าไปอยู่ที่ไหน บริษัทที่ไม่มีคำตอบเป็นเอกสาร จะเสียเปรียบคู่แข่งที่มี
บริษัทไทยที่ใช้โมเดล AI จากสหรัฐฯ
บริษัทไทยที่ใช้โมเดล AI จากสหรัฐฯ ไม่ควรตีความว่าจุดยืนของรัฐบาลสหรัฐฯ แปลว่าไม่ต้องทำอะไร การที่สหรัฐฯ ค้านธรรมาภิบาล AI ระดับโลก ไม่ได้ลบกฎหมายของประเทศที่ลูกค้าอยู่ และไม่ได้ลบ PDPA ของไทย
สิ่งที่น่าสนใจคือ ผู้บริหารบริษัท AI ของสหรัฐฯ เองขึ้นเวทีเตือนเรื่องความเสี่ยง ขณะที่รัฐบาลของตัวเองค้านกรอบร่วม ช่องว่างนี้หมายความว่าภาระการจัดการความเสี่ยงจะตกอยู่กับองค์กรที่นำ AI ไปใช้มากขึ้น ไม่ใช่รอให้รัฐบาลกลางของโลกกำหนดให้
ร่าง พ.ร.บ. AI ไทยต้องเลือกทาง
ร่าง พ.ร.บ. AI ไทยต้องเลือกว่าจะเดินตามแนวยุโรปที่เน้นกรอบกำกับ หรือแนวสหรัฐฯ ที่ค้านการกำกับจากศูนย์กลาง การเลือกนี้กระทบการค้าโดยตรง เพราะมาตรฐานที่ไทยใช้จะเป็นตัวกำหนดว่าผู้ประกอบการไทยต้องทำงานซ้ำกี่รอบเมื่อขายไปต่างประเทศ ติดตามพัฒนาการเรื่องนี้ได้ที่ หมวด AI & Governance
SME และคนทั่วไป
SME และคนทั่วไปอาจยังไม่เห็นผลทันที แต่จะเห็นผ่านเครื่องมือที่ใช้ทุกวัน เช่น แชตบอตในร้านออนไลน์หรือ AI ช่วยเขียนโพสต์ เมื่อกติกาของแต่ละประเทศต่างกัน ผู้ให้บริการ AI อาจเปิดฟีเจอร์ไม่เท่ากันในแต่ละตลาด หรือเปลี่ยนเงื่อนไขการใช้งานบ่อยขึ้น
ถ้าไม่ทำอะไรเลย จะเสี่ยงอะไร
ถ้าธุรกิจไทยรอให้โลกตกลงกติกา AI เดียวก่อนค่อยเริ่ม ก็อาจต้องรอไปอีกนาน เพราะเวที UNSC แสดงแล้วว่าสหรัฐฯ กับยุโรปเห็นต่างกันชัด ระหว่างรอ บริษัทที่ไม่มีระบบธรรมาภิบาล AI จะตอบแบบสอบถามของลูกค้าต่างประเทศไม่ได้ เสียงานประมูล หรือต้องทำเอกสารแบบเร่งด่วนเมื่อกฎหมายไทยออกมา
ธุรกิจไทยที่ใช้ AI ควรทำอะไรตอนนี้
ธุรกิจไทยที่ใช้ AI ควรวาง AI Governance ของตัวเองให้รับได้ทั้งสองขั้ว โดยไม่ต้องรอกติกาโลกหรือร่าง พ.ร.บ. AI ไทยให้เสร็จก่อน
- 1. ทำบัญชีรายการ AI ที่ใช้อยู่ ระบุว่าใช้ AI ตัวไหน ทำงานอะไร ใช้ข้อมูลลูกค้าหรือไม่ และใครเป็นเจ้าของระบบ
- 2. แยกลูกค้าตามกติกาที่ต้องเจอ ลูกค้ากลุ่มไหนอยู่ในตลาดที่เข้มเรื่อง AI อย่างยุโรป กลุ่มไหนอยู่ในตลาดที่ผ่อนกว่า แล้วตั้งมาตรฐานภายในตามฝั่งที่เข้มกว่า
- 3. กำหนดจุดที่ต้องมีคนตรวจงาน AI โดยเฉพาะงานที่กระทบลูกค้า เช่น การตอบคำถามเรื่องเงิน สุขภาพ หรือสัญญา
- 4. ติดตามทิศทางร่าง พ.ร.บ. AI ไทย ดูว่าร่างเอียงไปทางกรอบแบบยุโรปหรือแนวสหรัฐฯ และส่งความเห็นเมื่อเปิดรับฟัง
ถ้าองค์กรต้องการเริ่มวางระบบธรรมาภิบาล AI ที่ใช้ได้กับลูกค้าหลายประเทศ ดูรายละเอียดได้ที่ บริการ AI Governance และ PDPA ของ Kooru และอ่านบทวิเคราะห์กฎหมายเทคโนโลยีอื่นได้ที่ หมวด Tech Law & IP
มุมมองผู้เชี่ยวชาญ
ผมมองว่าภาพบนเวที UNSC รอบนี้ย้อนแย้งมาก คนสร้าง AI ขึ้นไปเตือนว่าเสี่ยง แต่รัฐบาลที่ดูแลพวกเขากลับบอกว่าไม่ต้องมีกติกากลาง เมื่อโลกไม่ยอมเขียนกติกาเดียว บริษัทที่เขียนกติกาของตัวเองก่อนจะได้เปรียบเสมอ สำหรับธุรกิจไทย คำถามไม่ใช่ว่าจะเข้าข้างสหรัฐฯ หรือยุโรป แต่คือจะทำให้ลูกค้าทั้งสองฝั่งไว้ใจเราได้อย่างไร
— Phuwara Krobtaku —
LL.M. (IP & IT) | M.S. (IT) | Thai Barrister & Attorney-at-Law
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ AI Governance
AI Governance คืออะไร
AI Governance หรือธรรมาภิบาล AI คือกติกาและระบบที่ดูแลให้องค์กรใช้ AI อย่างปลอดภัย โปร่งใส และมีคนรับผิดชอบ ระดับโลกหมายถึงกรอบที่หลายประเทศใช้ร่วมกัน ระดับองค์กรหมายถึงนโยบายและขั้นตอนภายในบริษัท
ใครพูดอะไรบนเวที UNSC เรื่อง AI
ตามรายงานของ Al Jazeera เมื่อ 24 กันยายน 2569 Dario Amodei, Sam Altman, Clement Delangue และ Yoshua Bengio กล่าวต่อคณะมนตรีความมั่นคงฯ Amodei เตือนว่า AI อาจเป็นความเสี่ยงต่อมนุษยชาติถ้าจัดการไม่ดี ส่วนผู้แทนสหรัฐฯ ค้านธรรมาภิบาล AI ระดับโลก
ทำไมสหรัฐฯ กับยุโรปเห็นต่างเรื่องกำกับ AI
ข่าวรายงานว่าสหรัฐฯ ค้านการควบคุมจากศูนย์กลางและธรรมาภิบาล AI ระดับโลก ขณะที่ฝรั่งเศสและอังกฤษหนุนกรอบระหว่างประเทศ ผลคือธุรกิจที่ขายให้ทั้งสองฝั่งต้องเตรียมรับกติกามากกว่าหนึ่งแบบ
ธุรกิจไทยต้องรอร่าง พ.ร.บ. AI ก่อนค่อยทำไหม
ไม่ควรรอ ลูกค้าต่างประเทศเริ่มถามเรื่องการใช้ AI แล้ว และ PDPA ก็ใช้กับข้อมูลที่ป้อนเข้า AI อยู่แล้ว การทำบัญชีรายการ AI และกำหนดจุดที่ต้องมีคนตรวจ เป็นงานที่ใช้ได้ไม่ว่ากฎหมายไทยจะออกมาแบบไหน
แหล่งอ้างอิง
- Al Jazeera — (อ่านต้นฉบับ) — อ่านที่ Al Jazeera
อ่านหลักการคัดเลือกและตรวจสอบข่าวของเราได้ที่ นโยบายบรรณาธิการ
บทความนี้เป็นการสรุปข่าวและให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะกรณีของธุรกิจคุณ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
